Geri Dön

16. yy Safevî dönemine ait Topkapı Sarayın'daki TSMK. HS. 25 envanter numaralı eserin incelenerek, günümüz tezhip sanatında yorumlanması

Examining the 16th century art work of Safavid period with TSMK. HS. 25 inventory number in the Topkapı Palace and its interpretation in contemporary illumination art

  1. Tez No: 660275
  2. Yazar: NİHAL ŞİŞMAN
  3. Danışmanlar: PROF. DR. MÜNEVVER ÜÇER
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: El Sanatları, Crafts
  6. Anahtar Kelimeler: 16. yüzyıl, Hasan el Bağdadi, Kur'an-ı Kerim, Safeviler, Tezhib sanatı, 16. century, Hasan al Bagdadi, Koran, Safavids, Illumination art
  7. Yıl: 2021
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi
  10. Enstitü: Güzel Sanatlar Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Geleneksel Türk Sanatları Ana Sanat Dalı
  12. Bilim Dalı: Tezhip Sanat Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

“16.yy Safevi Dönemine Ait Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphanesinde bulunan TSMK. HS. 25 Envanter Numaralı Eserin İncelenerek, Günümüz Tezhip Sanatında Yorumlanması”başlıklı tezimde incelediğim Kur'ân-ı Kerîm Hattat Şah Mahmûd Nîşâbûrî tarafından istinsah edilmiştir. Dönemin en önemli eserlerinden biri olan mushafın tezhibi, Hasan el Bağdâdî yönetimindeki bir grup müzehhip tarafından yirmi yılda tamamlanmıştır. Mushaf“Hazret-i Padişah Ebu'l- Gazi Sultan Muhammed Han'ın Kütüphanesi”için hazırlanmış ve Şah Muhammed Bahadır Han tarafından Osmanlı Padişahı Sultan 3. Murad'a hediye edilmiştir. İncelenen mushaf zahriye sayfası, çift serlevha sayfası, yüz on bir sûrebaşı tezhibi, on bir halkârlı sayfa, mushaf gülleri ve hâtime sayfası tezhibinden oluşmaktadır. Tez çalışmam dört ana bölümde ele alınmış olup, ilk bölümde Safevi Devletinin siyasi tarihi, kültür ve sanat ortamı incelenmiş, 16.yy. Safevi tezhip sanatının özellikleri ve sanatkârları hakkında bilgilere yer verilmiştir. İkinci bölümde Kur'ân-ı Kerim'deki tezhipli bölümler genel olarak anlatılmıştır. Üçüncü bölümde tez konusu olan mushafa ilişkin fotoğraflara yer verilerek, karakteristik özellikleri anlatılmış ve mushafın renk, motif, desen analizi gerçekleştirilmiştir. Son olarak dördüncü bölümde incelenen eserdeki desenler ve tezhip unsurları göz önünde bulundurularak, iki ayrı özgün levha çalışması yapılmıştır. İncelenen ve hazırlanan eserlere ilişkin sonuç bölümünde değerlendirmelere yer verilerek tez tamamlanmıştır.

Özet (Çeviri)

The Quran, which I examined in my thesis titled“Examining the 16th century art work of Safavid period with TSMK. HS. 25 inventory number in the Topkapı palace and its interpretation in contemporary illumination art”, was copied by Calligrapher Shah Mahmud Nîşâbûrî. The illumination art of mushaf, one of the most important works of this period, was completed in twenty years by a group of illumination artist under the direction of Hasan el Bağdâdî. Mushaf was prepared for the“Library of Sultan Ebu'l- Gazi Sultan Muhammed Han”and was gifted to the Ottoman Sultan 3. Murad by Shah Muhammed Bahadır Han. The examined mushaf consists of zahriye page, double serlevha pages, one hundred and eleven begining of sura tezhips, eleven halkâr pages, mushaf roses and hâtime pages. My thesis study consists four main parts. In the first part, the political history, culture and art of the Safavid state has been examined. Additionally, information about the characteristics and craftsmen of the Safavid illumination art was given in this chapter. In the second chapter, the illuminated parts in the Quran are explained in general. In the third section, photographs related to examined Mushaf has been presented and its characteristic features are explained, and also the color, motif and design analysis of mushaf has been done. Finally, considering the designs and tezhip elements in the work examined in the fourth chapter and two different original plate works have been generated. The thesis has been completed by including results in the conclusion section regarding the examined and prepared works.

Benzer Tezler

  1. Ejderhanın motif olarak gelişimi ve Osmanlı sanatında kullanımı (1453-1600)

    Başlık çevirisi yok

    CANDAN ÜLKÜ

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    1995

    Arkeolojiİstanbul Üniversitesi

    DOÇ.DR. TARCAN YILMAZ

  2. خلیج فارس در سیاست عثمانی در قرن دهم هجری(قرن 16 م)

    16.yy'da Osmanlının Basra Körfezi siyaseti

    ABDURRAHMAN GÜLMEZ

    Doktora

    Farsça

    Farsça

    2018

    TarihTehran Unıversıty Of Art

    Tarih Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MOHAMMAD BAGHER VOSOUGHİ

  3. XVI yy. Kur'an-ı Kerîm sayfa düzenleri açısından Türk tezhib sanatında altın oran incelemesi

    Analysis of the golden ratio in Turkish illumination art in terms of layouts of the Quran in XVI. century

    MERYEM ÇİFTÇİ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    El SanatlarıFatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi

    Geleneksel Türk Sanatları Ana Sanat Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA NASUHİ ÇELEBİ

  4. III. Murad Albümü'nden seçilmiş varakların tezyînatının incelenmesi

    Analyses of the ornamentation of selected varaks from the Album of Murad III

    SELDA SARKUN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Güzel SanatlarFatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi

    Geleneksel Türk Sanatları Ana Sanat Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA NASUHİ ÇELEBİ

  5. 16-17 yy. Safavi ve Osmanlı Dönemi halıları üzerine bir inceleme

    An analysis on the carpets of the 16th and the 17th century Safavid and Ottoman period

    MARYAM MASOUDI PARSA

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    Sanat TarihiAtatürk Üniversitesi

    Geleneksel Türk Sanatları Ana Sanat Dalı

    DOÇ. DR. AYŞE ASLİHAN EROĞLU