Gaziantep ilinden toplanan antep peyniri ve çiğ sütlerde aflatoksin varlığı ve insan sağlığı risk değerlendirmesi
Aflatoxin presence in antep cheese and raw milks collected from Gaziantep province and human health risk assessment
- Tez No: 659186
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ İBRAHİM OZAN TEKELİ, DOÇ. DR. MUSTAFA YİPEL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Veteriner Hekimliği, Halk Sağlığı, Veterinary Medicine, Public Health
- Anahtar Kelimeler: Aflatoksinler, Gaziantep, Peynirler, Risk değerlendirmesi, Süt, Çiğ süt, İnsan sağlığı, Aflatoxins, Gaziantep, Cheeses, Risk assesment, Milk, Raw milk, Human health
- Yıl: 2021
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Veterinerlik Farmakoloji ve Toksikolojisi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bazı mantarlar, uygun çevresel koşullar altında mikotoksin adı verilen ikincil metabolitler üretirler. Bilinen 400'den fazla mikotoksin arasında aflatoksinler (AF) en toksik ve yaygın görülen gruptur. Aflatoksinler, Uluslararası Kanser Ajansı tarafından grup 1 insan karsinojeni olarak katagorize edilmişlerdir. Aflatoksinler arasında en toksik olanı AFB1 olmakla beraber süt ve süt ürünlerinde metaboliti olan AFM1 şeklinde bulunur. Türk Gıda Kodeksi ve Avrupa Birliği Komisyonu tarafından çiğ süt, ısıl işlem görmüş süt, süt bazlı ürünlerin üretiminde kullanılan sütlerde bulunabilecek maksimum AFM1 miktarı 0.05 µg/kg olarak belirtilmiştir. Ulusal ve uluslararası limitlere rağmen özellikle yöresel/geleneksel süt ürünlerinde düşük sanitasyon şartları mikotoksin üremesini artırabilmektedir. Bu bağlamda çalışmada Gaziantep ilinden çiğ süt (n:30) ve yöresel peynir (Antep peyniri, n:30) örnekleri toplanmıştır. Örneklerin ekstraksiyonu yapıldıktan sonra yüksek performanslı sıvı kromatografisi-florasan dedektör (HPLC-FLD) cihazı ile AFM1 düzeyleri belirlenmiş ve insan sağlığı açısından risk oluşturup oluşturmadıkları tahmini günlük alım (EDI) ve tehlike endeksi (HI) parametreleri üzerinden belirlenmiştir. Validasyon çalışması sonucu; R2=0.99, geri kazanım süt ve peynir için sırasıyla % 97.9 ve % 95.4, süt ve peynir için sırasıyla tayin limiti (LOD) 0.002 µg/kg, 0.001 µg/kg ve tespit limiti (LOQ) 0.007 µg/kg, 0.003 µg/kg olarak tespit edilmiştir. Süt numunelerinde <LOD-0.338 µg/kg ve peynir numunelerinde 0.004-0.738 µg/kg aralığında AFM1'e rastlanmıştır. Sonuçlar değerlendirildiğinde süt örneklerinin % 40'ı (n:12) AFM1 maksimum limitlerinin üstündeydi. Fakat süt ve peynir numunelerinin AFM1 ortalamaları maksimum limitlerin altında bulundu. Peynir numunelerinde AFM1 düzeylerinin süt numunelerine göre 3 kat daha fazla olduğu tespit edildi. Peynir ve süt numuneleri için HI değeri 1'in altında hesaplandı, dolayısıyla bu ürünlerin tüketilmelerinin risk oluşturmadığı söylenebilir. Yemden başlayarak, süt ve süt ürünleri üretim prosesleri ve depolama şartlarının kontrol altında tutulması yanında belli periyotlarla mikotoksin taraması ve risk değerlendirmesi yapılması insan ve hayvan sağlığı açısından önem arz etmektedir.
Özet (Çeviri)
Some molds produce secondary metabolites called mycotoxins under appropriate environmental conditions. Among more than 400 known mycotoxins, aflatoxins (AF) are the most toxic and common group. Aflatoxins are classified as group 1 human carcinogens by the International Cancer Agency. The most toxic species among aflatoxins is AFB1, and presence as AFM1 in milk and milk products. The maximum residue limit of AFM1 that can be found in raw milk, heat-treated milk and milk used for the production of milk-based products setted as 0.05 µg/kg by the Turkish Food Codex and the European Commission. In spite of national and international limits, low sanitation conditions can promote mycotoxin growth in local/traditional milk products. In this context, raw milk (n:30) and local/traditional cheese (Antep cheese) (n:30) samples collected from Gaziantep province in these study. After extraction of samples, AFM1 levels were determined by high performance liquid chromatography- fluorescence detector (HPLC-FLD), and assessed if they posed a risk to human health by estimated daily intake (EDI) and hazard index (HI) parameters. In the result of validation study; R2=0.99, for milk and cheese; recovery values were 97.9% and 95.4%, limit of detection (LOD) were 0.002 µg/kg, 0.001 µg/kg and limit of quantification (LOQ) were 0.007 µg/kg, 0.003 µg/kg, respectively. AFM1 residues were found in the range of <LOD-0.338 µg/kg in milk samples and 0.004-0.738 µg/kg in the cheese samples. When the results evaluated, 40% (n:12) of the milk samples were exceeded the AFM1 maximum limits. However, the mean AFM1 levels of the milk and cheese samples were found below the maximum limits. It was determined that AFM1 residues of cheese samples were found to be 3 times more than milk samples. For cheese and milk samples, the HI values were calculated less than 1, so it can be said that consuming these products does not pose a risk. Periodic mycotoxin screening and risk assessment are important for human and animal health alongside keeping under control of milk and dairy product processing and storage conditions starting from feed.
Benzer Tezler
- Gaziantep ilinde antepfıstığı bahçelerinde bulunan akar türlerinin ve popülasyon yoğunluklarının belirlenmesi
The determination of mite species and their population densities in pistachio orchards in Gaziantep province, Turkey
ESMA KAPLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
ZiraatOndokuz Mayıs ÜniversitesiBitki Koruma Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEBAHAT SULLIVAN
- Gaziantep ve Şanlıurfa illerinden toplanan Terfezia Boudieri'nin bazı biyolojik aktiviteleri ile fizyolojik özelliklerinin belirlenmesi
Determination of some biological activities and physiological properties of Terfezia Boudieri collected from Gaziantep and Sanliurfa provinces
BERSUN AKYILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
BiyolojiGaziantep ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUHİTTİN DOĞAN
DR. ÖĞR. ÜYESİ CELAL BAL
- Gaziantep ili meyve sinekleri (Diptera: Tephritidae) faunası ve sistematiği üzerine araştırmalar
Studies on the fauna and systematics of fruit flies (Diptera: Tephritidae) in Gaziantep, Turkey
MEHMET YARAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2009
BiyolojiGaziantep ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MURAT KÜTÜK
- Gaziantep ilinde Geometridae (Lepidoptera) faunası ve sistematiği üzerine araştırmalar
Researches on the Geometridae (Lepidoptera) fauna and systematic in Gaziantep province
MÜRŞİT ÖMÜR KOYUNCU
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
ZoolojiGaziantep ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MURAT KÜTÜK
- Gaziantep ili Alopecosa cinsi (Araneae: Lycosıdae) örümceklerin DNA barkod ile moleküler tanımlanması
Molecular identification of Alopecosa genus (Araneae:Lycosidae) with DNA barcode analysis in Gaziantep
DERYA ARSLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
BiyolojiGaziantep ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ADİLE AKPINAR
YRD. DOÇ. DR. TÜRKAN AYTEKİN