Nesîb Dede Dîvânı Sözlüğü [Bağlamlı dizin ve işlevsel sözlük] (Cilt 1)
Nesîb Dede's Dîvân Glossory [Concordance and functional glossory]
- Tez No: 658269
- Danışmanlar: PROF. DR. İBRAHİM HALİL TUĞLUK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Sözlük, Bağlam, Nesîb Dede Dîvânı, Bağlamlı Dizin, İşlevsel Sözlük, Divan şiiri, Divanlar, Klasik Türk edebiyatı, Nesib Dede Efendi, Şiir, Dictionary, Context, Nesîb Dede's Dîvân, Contextual Index, Functional Dictionary, Court poem, Divans, Classical Turkish literature, Nesib Dede Efendi, Poem
- Yıl: 2021
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Adıyaman Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eski Türk Edebiyatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Altı asırlık bir geçmişi ve geleneği olan Klâsik Türk edebiyatından günümüze pek çok edebi eser kalmıştır. Bu eserlerin anlaşılabilmesi için eserin yazıldığı dönemdeki kültür geleneği göz önünde bulundurularak metinlerin anlamlandırılmasına ihtiyaç duyulmaktadır. Metinlerde yer alan kelimelerin her birinin bağlamına göre anlamlandırılması; şairlerin hayal gücü ve düşünce dünyasının, dilin kelime dünyasına kattığı zenginliklerin ortaya çıkarılması ve metinlerin anlaşılmasına yardımcı olacaktır. Nesîb Dede Dîvânı'nın Bağlamsal Dizin ve İşlevsel Sözlüğü'nün konu edildiği bu çalışmada, metindeki kelimelerin bağlam içerisindeki anlamları tespit edilmeye çalışılmıştır. Çalışmada Ahmet Selahattin HİDAYETOĞLU'nun hazırladığı“Nesîb Dede Hayâtı, Eserleri ve Dîvânı'nın Tenkidli Metni”adlı doktora çalışması esas alınmıştır. Nesîb Dede Dîvânı'nda yer alan sözcükler üzerinde durulmuş, anlamın bağlama göre nasıl değiştiği ve kelimelerin nasıl farklı çağrışımlar kazandığı gösterilmeye çalışılmıştır. Sözlük hazırlanırken Klâsik Türk şiirine ait eserlerin anlam dünyasını ortaya koymak üzere oluşturulan TEBDİZ (Tarih ve Edebiyat Metinleri Bağlamlı Dizini ve İşlevsel Sözlüğü) programı kullanılmıştır. Nesîb Dede Dîvânı'nda geçen her bir unsur dikkatle incelenerek bağlam içerisinde anlamlandırılmıştır. Böylelikle, Dîvânda yer alan kelimeler, hangi anlamlarda ve bağlamlarda kullanıldığı ortaya çıkarılmıştır. Çalışmamız iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümünde, Nesîb Dede'nin hayatı, edebî kişiliği ve Dîvân'ı hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde ise sözlük kullanım kılavuzu, Nesîb Dede Dîvânı Bağlamlı Dizin ve İşlevsel Sözlük'ü bulunmaktadır.
Özet (Çeviri)
There have been many literary works from Classical Turkish literature which has a six-century history and tradition. There is a need to make sense of the texts by considering the cultural tradition of the period the work was written to understand these works. Interpretation of the vocabulary involved in texts considering its context would help to demonstrate poets' imagination and world of thoughts, the richness of language adding to vocabulary, and understanding the texts. The present study addressed Contextual and Functional Dictionary of Nesîb Dede's Dîvân to explain vocabulary in the context. This study was grounded on the doctorate study titled“Nesîb Dede's Life, His Works and the Critical Text of His Divan”prepared by Ahmet Selahattin HİDAYETOĞLU. The vocabulary in Nesîb Dede's Dîvân was emphasized to show how the meanings changes according to context and how words have different connotations. TEBDIZ (History and Literature Texts Contextual Index and Functional Dictionary) program which aims to reveal semantic world of Classical Turkish poetry was utilized to prepare the dictionary. Each element in the Dîvân of Nesîb Dede has been carefully examined to be interpreted in the context. Thus, it has been revealed meanings and contexts of vocabulary in the Dîvân. Our study consisted of two parts. In the first part, Nesîb Dede's life, literary identity, and Dîvân were discussed. The second part involved dictionary user guide and Nesîb Dede' Dîvân Contextual Index and Functional Dictionary.
Benzer Tezler
- Nâşid divanı bağlamlı dizin ve işlevsel sözlüğü
Nâşid's divan concordance and functional dictionary
KADRİYE BEYZA SEBÜKTAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Türk Dili ve EdebiyatıUşak ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ RAMAZAN BARDAKÇI
- İşkodra vilâyeti ʿOsmanlı Şâʿirleri adlı tezkirenin bağlamlı dizini ve işlevsel sözlüğü
The contextual index and functional dictionary of Ottoman Poets of Shkoder province
AYŞE NUR MERT
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Türk Dili ve EdebiyatıHacettepe ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZGE ÖZTEKİN
- Taşlıcalı Yahyâ Bey Divanı (inceleme-tenkitli metin-nesre çeviri-sözlük)
The divan of taşlicali Yahya Bey (study-criticized text-translation to prose-dictionary)
ESRA BOZYİĞİT
Doktora
Türkçe
2021
Türk Dili ve EdebiyatıMarmara ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖMER ZÜLFE
- Babur`un siyasi, sosyal ve kültürel hizmetleri (1483-1530)
Babur`s work at political social, and cultural (1483-1530)
MUKADDER GÜNERİ
Doktora
Türkçe
2001
Doğu Dilleri ve EdebiyatıAnkara ÜniversitesiDoğu Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SELMA BENLİ
- Mehmed Hafîd ed-Dürerü'l-Müntehabâtü'l-Mensûre fî-Islâhi'l-Galatâti'l-Meşhûre (İnceleme-transkripsiyonlu metin)
Başlık çevirisi yok
NAGİHAN ÇAĞLAYAN
Doktora
Türkçe
2016
Türk Dili ve EdebiyatıCumhuriyet ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET ARSLAN