Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (DEHB) ve anksiyete bozukluğu tanısı almış çocuklarda uyku alışkanlıklarının karşılaştırılması ve uykunun yaşam kalitesi ile ilişkisinin incelenmesi
Comparison of sleep problems and their impact on quality of life between children with adhd and anxiety disorders
- Tez No: 655400
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ÖZALP EKİNCİ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Psikiyatri, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: Anksiyete Bozukluğu, Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu, Uyku Bozukluğu, Anksiyete, Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu, Uyku, Uyku bozuklukları, Uyku kalitesi, Yaşam kalitesi, Anxiety Disorder, Attention Deficit Hyperactivity Disorder, Sleep Disorder, Anxiety, Attention deficit disorder with hyperactivity, Sleep, Sleep disorders, Quality of sleep, Quality of life
- Yıl: 2021
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Erenköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: DEHB ve anksiyete bozukluğu (AB) olan çocuklarda yüksek oranda uyku sorunu prevalansı bildirilmiştir. Ancak ayrı ayrı DEHB, AB ve DEHB artı AB gruplarını uyku sorunlarının tipleri ve klinik korelasyonları açısından karşılaştıran sınırlı sayıda literatür bulunmaktadır. Bu çalışmada; DEHB ve AB tanılarının ayrı ayrı konduğu ve komorbid olarak bulunduğu çocuklarda uyku alışkanlıklarının ve sorunlarının incelenmesi, ayrıca uyku sorunlarının ve eş tanıların yaşam kalitesi üzerine etkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve yöntem: Erenköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi Çocuk ve Ergen Psikiyatri Polikliniği'ne ayaktan başvuran 6-12 yaş aralığında çalışmaya dahil edilme kriterlerine uygu 70 DEHB tanılı hasta, 68 AB tanılı hasta ve 73 DEHB+AB tanılı hasta dahil edildi. Katılımcılara Okul Çağı Çocukları için Duygulanım Bozuklukları ve Şizofreni Görüşme Çizelgesi-Şimdi ve Yaşam Boyu Versiyonu (ÇDŞG-ŞY) uygulandı. Araştırmacı tarafından hazırlanan sosyodemografik veri formu, Conners Öğretmen Derecelendirme Ölçeği Kısa Form (CÖDÖ), Conners Ana Baba Derecelendirme Ölçeği-Kısa Form(CADÖ), Çocuklarda Dikkat Eksikliği ve Davranış sorunları için DSM-IV'e Dayalı Tarama ve Değerlendirme Ölçeği (T-DSM-IV-S), Çocuklar için Depresyon Ölçeği (ÇDÖ), Çocuklarda kaygı tarama ölçeği (ÇATÖ), Çocuk Uyku Alışkanlıkları Anketi (ÇUAA) ve Çocuklar için Yaşam Kalitesi Ölçeği (ÇİYKÖ) anketleri hem ebeveyn hem öğretmen hemde çocuklar tarafından dolduruldu. Bulgular: Çalışmaya 84 (%39,8) kız, 127 (%60,2) erkek olmak üzere toplam 211 hasta katıldı. Katılan hastaların 70'i (%33,2) DEHB, 73'ü (%34,6) DEHB+AB, ve 68'i ise (%32,2) AB grubundaydı. AB grubunun belirti başlama yaşı ortalaması diğer iki gruba göre daha yüksekti. DEHB grubu(p<0,001) ve DEHB+AB grubu(p<0,001) hastalık süresi ortalamaları AB grubuna göre daha yüksekti. Ailede psikiyatrik bozukluk oranı DEHB grubunda (%11,4) diğer iki gruba (AB: %27,9 (p=0,014)ve DEHB+AB: %31,5 (p=0,004)) göre daha düşüktü. CÖDÖ ve CADÖ total ve alt ölçek puanları DEHB ve DEHB+AB olangruplar AB grubuna göre daha yüksek puan almışlardı. Aynı şekilde T-DSM-IV(E)total puanı, T-DSM-IV(E)DE puanı ve T-DSM-IV(E) Hiperaktivite puanı ortalamaları DEHB ve DEHB+AB gruplarında AB grubuna göre daha yüksek bulundu. ÇATÖ total ve alt ölçekskorları DEHB grubunda DEHB+AB ve AB gruplarına göre daha düşüktü. ÇİYKÖ skorları sonuçlarına göre, DEHB+AB grubunda neredeyse tüm alt ölçeklerde yaşam kalitesi daha düşük saptandı. ÇUAA total puanı ve gün içinde uykululuk puanı ortalamaları DEHB+AB grubunda DEHB grubuna göre daha yüksekti. Ancak, DEHB+AB grubunda ÇUAA toplam puan ortalaması ve gün içinde uykululuk puan ortalaması AB grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmadı. Kısmi Korelasyon Testi kullanılarak ve tanı değişkeni control edilerek uyku total puanı ile CADÖ total ve alt ölçek puanları, T-DSM-IV (E) total puanı, T-DSM-IV(E) DE puanı, T-DSM-IV (E) Hiperaktivite puanı, T-DSM-IV (E)KOKG puanı, CÖDÖ total puanı, CÖDÖ DE puanı, CÖDÖ hiperaktivite puanı, T-DSM-IV(Ö) total puanı, T-DSM-IV (Ö)DE puanı, T-DSM-IV(Ö) hiperaktivite puanı, ÇATÖ total ve alt ölçek puanları arasında anlamlı korelasyon bulundu. Lineer regresyon analizi sonucuna göre; ÇUAA total puanını ÇATÖ psikosomatik puanı ve ÇATÖ ayrılık anksiyete puanı predikte ettiği saptandı. Sonuç: Çalışmamızda DEHB+AB tanısını komorbid olarak bulunduran çocuklarda DEHB grubuna göre daha fazla uyku sorunu görülmüştür. AAB diğer anksiyete bozukluklarına oranla uyku sorunları daha sık gözlenmektedir. DEHB+AB tanısı alan çocuklarda uyku sorunları arttıkça yaşam kalitesi olumsuz etkilenmiştir. Eşlik eden uyku sorunlarının tespiti ve tedavisi, DEHB ve anksiyete bozukluklarının belirtilerinin şiddetinin azalmasını sağlayacak ve tedavi etkinliğini artıracaktır.
Özet (Çeviri)
Objective: High prevalence of sleep problems has been reported in children diagnosed with ADHD and anxiety disorders(AD). However, there are limited studies comparing sleep problems and its clinical correlations in ADHD, AD and ADHD comorbid AD groups. Our study aimed to: 1) examine the sleeping habits and problems of children diagnosed with ADHD, AD and comorbid ADHD and AD, 2) evaluate the effect of sleep problems and comorbidities on quality of life. Method: A total of 211 children aged between 6-12 years old who were followed up at the Child and Adolescent Psychiatry Out patient Clinic of University of Health Sciences in Istanbul with the diagnosis of AD, ADHD and ADHD+AD were included to the study. For evaluating the psychiatric diagnosis of the participants; The Schedule for Affective Disorders and Schizophrenia for School-Age Children-Present and Lifetime Version (K-SADS-PL) was applied. Then the sociodemographic data form designed by the researcher, Conners' Parent Rating Scale (CPRS), Turgay DSM-IV Disruptive Behavior Disorders Rating Scale (T-DSM-IV-S), Screen for Child Anxiety and Related Disorders (SCARED), The Pediatric Quality of Life Inventory (PedsQL) Parents version and Children's Sleep Habits Questionnaire (CSHQ) were completed by parents.Conners' Teacher Rating Scale (CTRS-R) and Turgay DSM-IV Disruptive Behavior Disorders Rating Scale (T-DSM-IV-S) were completed by teachers. Children's Depression Inventory (CDI) and The Pediatric Quality of Life Inventory (PedsQL) Childs version were completed by participants. Results: 84 (39.8%) girls and 127 (60.2%) boyswere included in our study. 70 (33.2%) of the participating patients were in the ADHD group, 73 (34.6%) were in the ADHD+AD and 68 (32.2%) were in the AD group. The average age of onset of symptoms in the AD group was higher than the other two groups. The mean of duration of illness in the ADHD group (p<0,001) and ADHD+AD group (p<0,001) was higher than the AD group. The rate of psychiatric disorders in the family was lower in the ADHD group (11.43%) than the other two groups (AD: 27.9% (p=0,014)and ADHD + AD: 31.5% (p=0,004)). The total score and certain subscores of CTRS and CPRS, the mean of T DSM-IV (P) total score scale, T DSM-IV (P) ID scale and T-DSM-IV (P) hyperactivity scale were higher in ADHD and ADHD+AD groups than the AB group. According to the PedsQL results, the quality of life in almost all subscales was found to be lower in ADHD+AD group. The mean CSHQ total score and daytime sleepiness scores were higher in the ADHD+AD group when compared to the ADHD group. However, there was no statistically significant difference in the mean CSHQ total score and the daytime sleepiness score between the AD group and ADHD+AD group. When controlling the diagnosis; positive correlations were found between CSHQ total score and CPRS total score(p<0.01), CPRS behavioral problem (p<0.01), CPRS attack/hyperactivity (p=0.01), CPRS learning problem (p<0.01), CPRS anxiety (p<0.01), CPRS psychosomatic (p<0.01), T-DSM-IV (P) total score (p<0.01), T-DSM-IV(P) ID (p<0.01), T-DSM-IV (P) hyperactivity (p<0.01), T -DSM-IV (P) ODD (p<0.01), CTRS total (p<0.01), CTRS ID (p <0.01), CTRS hyperactivity (p<0.01), T-DSM-IV (T) total score (p<0.01), T-DSM-IV (T) ID (p<0.01), T-DSM-IV (T) hyperactivity (p <0.01), SCARED total (p<0.01), SCARED school phobia (p<0.01) SCARED GAD (p<0.01), SCARED psychosomatic (p<0.01), SCARED separation anxiety (p<0.01) and SCARED social phobia (p=0.02) scores. According to the linear regression analysis; it was found that SCARED psychosomatic and SCARED separation anxiety scores predicted CSHQ total score. Conclusion: In our study, it was observed that sleep problems in children with ADHD+AD were at higher rates as compared to children with only ADHD. Among children with AD; sleep problems were more likely to be associated with separation anxiety. In children diagnosed with ADHD+AD, the quality of life was negatively affected by sleep problems. Accordingly; we propose that detecting and treating the accompanying sleep problems will have positive effects on managing ADHD and AD and improve the quality of life in children with these disorders.
Benzer Tezler
- İlaç tedavisi ve alternatif yöntemlerin dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tanısı almış çocuklarda anksiyete ve yaşam kalitesine etkilerinin karşılaştırılması
Comparison of the effects of medical treatment and alternative methods on anxiety and quality of life in children with attention deficit hyperactivity disorder
SEÇİL ÇELİKKOL
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
PsikolojiBeykent ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET KEREM DOKSAT
- Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu tanısı almış ve almamış ortaokul öğrencilerinin akran zorbalığı ve sosyal anksiyete açısından incelenmesi
Başlık çevirisi yok
MELİKE ÖZSOY
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
PsikolojiUluslararası Kıbrıs ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
ÖĞR. GÖR. UMUT ÇIVGIN
- (9-12 yaş) dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu tanısı almış ve tanı almamış çocukların annelerinin tutumlarının ve kaygı durumlarının çocuklardaki benlik algısına etkisi
The effects of the attitude and anxiety state of the mothers of the children who are aged between 9 and 12 and diagnosed with hyperactivity and attention deficit disorder and who are not diagnosed with such disorder on the self-perception of the children
AYŞE BEDEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
PsikolojiBeykent ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. NESLİM GÜVENDEĞER DOKSAT
- Çocukluk ve ergenlik çağında dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu tanısı almış erişkinlerin güncel sosyodemografik ve tıbbi durumunun değerlendirilmesi
Evaluation of the current sociodemographic and medical status of adults with attention deficit and hyperactivity disorder in childhood and adolescence
AYBİKE ERDEM
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
PsikiyatriAkdeniz ÜniversitesiÇocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ARİF ÖNDER
- Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tanısı olan çocuklarda metilfenidat tedavisinin benlik saygısı üzerine etkisinin araştırılması
Investigation of the effect of methylphenidate treatment on self-esteem in children diagnosed with attention deficit hyperactivity disorder
SELİM TÜTÜNCÜ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
PsikiyatriOndokuz Mayıs ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÖKÇE NUR SAY