İzmir ili merkez ilçelerinde çalışan Aile hekimlerinin kolorektal, prostat, meme, serviks kanserlerine ait risk faktörleri ve tarama davranışlarının değerlendirilmesi
Evaluation of the risk factors and screening behaviors of colorectal, prostate, breast, cervical cancers of family physicians working in the central districts of İzmir
- Tez No: 652467
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHTAP KARTAL
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: aile hekimi, kanser tarama, kolorektal kanser, prostat kanseri, meme kanseri, serviks kanseri, Aile hekimliği, Doktorlar-aile, Kolorektal neoplazmlar, Meme neoplazmları, Neoplazmlar, Prostat neoplazmları, Risk faktörleri, Uterin servikal neoplazmlar, İzmir, Family physicians, cancer screening, colorectal cancer, prostate cancer, breast cancer, cervix cancer, Family practice, Physicians-family, Colorectal neoplasms, Breast neoplasms, Neoplasms, Prostatic neoplasms, Risk factors, Uterine cervical neoplasms, Izmir
- Yıl: 2020
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Kanser, dünya genelinde giderek artan bir sağlık problemidir ve toplumlarda önemli bir sosyoekonomik yüke, bireylerde de maddi ve manevi kayıplara yol açmaktadır. Kanserle mücadelede etkili yöntemlerin başında, toplumda farkındalık sağlanması, risk faktörlerinden korunma ve kanser taramaları gelmektedir. Bu konularda aile hekimleri temel rolü oynadığından öncelikle kendi sağlığını koruyarak topluma örnek olabilmeleri önemlidir. Bu çalışmanın amacı aile hekimlerinin kolorektal, prostat, meme, serviks kanserlerine ait risk faktörlerini ve kendi tarama davranışlarını saptayabilmektir. Yöntem: Kesitsel tanımlayıcı tipteki bu çalışma, 2019 Şubat tarihinde İzmir merkez ilçelerinde çalışan ayrı iki tabaka olarak alınan 180 kadın ve 217 erkek aile hekimi ile gerçekleştirilmiştir. Hekimlerin dağılımı ilçelerdeki hekim sayısına oranlı olarak, rastgele seçilen ASM'lerdeki hekimlerle gönüllülük ilkesine göre gerçekleştirilmiştir. Veri toplama araçları olarak sosyodemografik bilgiler, kolorektal, prostat, meme, serviks kanserlerine ait risk faktörleri ve tarama davranışlarını değerlendirmeye yönelik sorulardan oluşan anket formu kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde ve analizinde IBM SPSS (The Statistical Package for Social Sciences) 24.0 istatistik paket programı kullanılmış ve tanımlayıcı analizlerde ortalama, standart sapma, sıklık ve yüzde dağılımları, kategorik bağımsız ve bağımlı değişkenlerin karşılaştırılmasında ki kare testi yapılmıştır. p değeri <0,05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. Bulgular: Araştırma grubunun yaş ortalaması 49,44±6,8'dir. Hekimlerin %45,3'ü kadındır. Hekimlerin %26,2'si sigara, %63,7'si alkol kullanmaktadır. Hekimlerin %3'ü kendisinde, %39,8'i ise ailesinde kanser hastalığı mevcuttur. Hekimlerin %47,8'inin GGK testi, %23,9'unun kolonoskopi yaptırdığı görülmektedir. Erkeklerin %85,8'inin PSA testi, 12,7'sinin DRE yaptırdığı; kadınların %90'ının KKMM yaptığı, %63,9'unun KMM yaptırdığı, %73,5'inin mamografi çektirdiği ve %74,4'ünün pap smear-HPV testi yaptırdığı görülmektedir. Hekimlerin kanser tarama testlerini en sık yaptırma nedenleri düzenli sağlık kontrolü ve şikayetinin olması iken, yaptırmama nedenlerinde ise şikayetinin olmaması, ihmal ve kendini risk altında görmeme yer almaktaydı. Sonuç: Çalışmamızda aile hekimlerinin büyük ölçüde düzenli sağlık taraması gerekçesiyle kanser tarama testlerini yaptırdıkları görülmüştür. Bununla birlikte“ihmal”sıkça dile getirilen tarama yaptırmama gerekçesidir. Çalışma hayatı içinde bu ihmalin önüne geçilmesi fırsatların (randevu ve zaman ayrılmasını sağlayacak düzenlemeler) ve motivasyon kaynaklarının (teşvik ve ödüller) araştırılması ve tüm taraflarca gündeme alınması faydalı olabilir.
Özet (Çeviri)
Aim: Cancer is an increasing health problem worldwide and causes a significant socioeconomic burden in societies and financial and moral losses for individuals. Raising awareness in the society, protection from risk factors and cancer screening are the leading effective methods in combating cancer. As family physicians play the main role in these fundamental issues, they must first protect their health and guide the society as an example. The aim of this study is to determine family physicians' risk factors for colorectal, prostate, breast and cervical cancers and their own screening behavior. Method: This cross-sectional descriptive study was carried out in İzmir, in February 2019. 180 females and 217 males, in total 397 family physicians working in central districts of İzmir was recruited as two separate strata. The distribution of physicians was proportional to the number of physicians in the districts and randomly selected physicians from family health centers has participated according to the principle of voluntarism. A questionnaire was used includes physicians' sosyodemographic information, colorectal, prostate, breast, cervix cancers risk factories and screen behaviours as data collection tool. In the analysis and evaluation of research data IBM SPSS (The Statistical Package for Social Sciences) 24.0 was utilised; descriptive analyzes for all data, mean, standard deviation, frequency and percentage distributions, chi-square test for comparison of categorical independent variables and dependent variables were conducted. p value <0,05 was accepted statistically significant. Findings: In this study group mean age was 49,44±6,8, female %45,3, male %54,7, married %78,1 single %21,9. Alcohol and cigarette usage was %63,7, %26,2, respectively. About to half of the study group has a chronic disease and uses medication. the participants indicated that they have cancer and also their family have cancer %3, %39,8, respectively. Its seen that %47,8 of phsycians had fecal occult blood and %23,9 had colonoscopy. Also male phsycians had %85,8 PSA test, %12,7 DRE and female phsycians had %90 BSE, %63,9 CBE, %73,5 mammography and %74,4 pap smear-HPV test. Mostly, phsycians reasons to take cancer screening tests were regular health control and having complaint whilst reasons to not take test were negligence, having no complaints and feeling under no risk. Results: In our study, it was observed that family physicians had cancer screening tests mostly due to regular health screening. However,“negligence”was frequently expressed as the reason for not screening. In the working life, it may be beneficial to prevent the negligence by researching opportunities (arrangements to allow appointment and time) and motivation sources (incentives and rewards) and to put them on the agenda by all parties.
Benzer Tezler
- İzmir ilindeki aile hekimlerinin sağlık tarama davranışları, uygulamaları ve iş yükü ile ilişkisi
The relationship of health screening behaviors, applications and work load of family physician in İzmir province
AYSEL AYDOĞAN KÖKEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Aile HekimliğiDokuz Eylül ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NİLGÜN ÖZÇAKAR
- İzmir ilindeki Aile sağlığı merkezlerinde çalışan aile hekimlerinin alerjik hastalıkları tanıma ve yönetmedeki bilgi düzeylerinin ölçülmesi
Evaluation of knowledge levels in the recognition and management of allergic diseases of family physicians working in family health centers in İzmir
MERVE SPRONK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Aile HekimliğiDokuz Eylül ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. VİLDAN MEVSİM
- İzmir il merkezinde aile hekimlerinin ergonomi konusundaki tutumları ve ilişkili meslek hastalıkları
The attitudes of family physicians on ergonomics and related occupational diseases in İzmir province
İSMAİL SERDAR AKSÜNGER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Aile Hekimliğiİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KURTULUŞ ÖNGEL
- Birinci basamakta çalışan hekimlere yönelik şiddetin farklı boyutlarıyla değerlendirilmesi
Evaluation of violence against physicians working in primary care through different aspects
MUHTEBER ÇOLAK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
Aile HekimliğiDokuz Eylül ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NİLGÜN ÖZÇAKAR
- Gebelerin antenatal bakım beklenti düzeyleri ve etkileyen faktörler
Antenatal care expectation levels of pregnancy and affecting factors
HACER AYDIN KOYUNSEVER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Aile HekimliğiDokuz Eylül ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHTAP KARTAL