Geri Dön

Olumsuz çocukluk çağı deneyimi ile genel psikolojik sorunlar arasındaki ilişkide erken dönem uyum bozucu şemaların aracı rolü

Relationship between adverse childhood experience and general psychological problems vehicle role of early period compliance schemes

  1. Tez No: 649971
  2. Yazar: GÜLYAPRAK GEZİCİ YILDIZLI
  3. Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ PINAR ARSLANTÜRK
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Psikoloji, Psychology
  6. Anahtar Kelimeler: Erken dönem uyum bozucu şemalar, Olumsuz erken çocukluk deneyimleri, Psikolojik sorunlar, Çocukluk çağı travmaları, Early maladaptive schemas, Negative early childhood experiences, Psychological problems, Childhood traumas
  7. Yıl: 2020
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: İstanbul Okan Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Olumsuz çocukluk çağı deneyimleri bireylerin olumsuz bilişsel yapılar geliştirmesine neden olabilmektedir. Bu bilişsel yapılar bireyin kendi, diğerleri ve dünyaya dair algıları üzerinde etki yaratmaktadır. Erken çocukluk dönemi içerisinde meydana gelen ve içselleştirilen bu yapılar, bireyin ilerleyen yıllarda psikolojik problemler yaşamasına temel oluşturmakta ve ruhsal sağlığını negatif yönde etkilemektedir. Bu çalışmada olumsuz çocukluk çağı deneyimleri ile genel psikolojik sağlık arasındaki ilişkide, erken dönem uyum bozucu şemaların aracı rolü olup olmadığı sorusuna yanıt aranmıştır. Yaşları 18 ile 50 arasında değişkenlik gösteren toplan 299 kişi araştırma örneklemini oluşturmaktadır. Çalışmada örneklem grubunun çocukluk dönemi içerisinde gerçekleşen olumsuz deneyimleri, yetişkinlik yani şu anki erken dönem uyum bozucu şemaları ve genel psikolojik sağlıkları değerlendirilmiştir. Bu amaç çerçevesinde kişisel bilgi formu, Çocukluk Çağı Ruhsal Travma Ölçeği (CTQ), Young Şema Ölçeği Kısa Form-3 (YŞÖ-KF3) ve Kısa Semptom Envanteri (KSE) kullanılmıştır. Araştırma kapsamında oluşturulan tüm hipotezler, bulgularla desteklenmiştir. Bulgular sonucu, olumsuz çocukluk çağı deneyimine maruz kalmış olan katılımcıların genel psikolojik sağlık bakımından problem yaşadıkları tespit edilmiştir. Olumsuz çocukluk çağı deneyimi yaşayan katılımcıların, yaşamayan diğer gruba nazaran daha fazla erken dönem uyum bozucu şemaya sahip oldukları saptanmıştır. Aynı zamanda genel psikolojik sağlık kapsamında problem yaşayan katılımcıların daha fazla erken dönem uyum bozucu şema alanında yer aldıkları tespit edilmiştir. Son olarak olumsuz çocukluk çağı deneyimi ile genel psikolojik sağlık arasındaki ilişkiye, erken dönem uyum bozucu şemaların tam aracılık ettiği gözlemlenmiştir. Olumsuz yaşam deneyimlerinin, hangi alt başlığı olduğu ayırt edilmeden, erken dönem uyum bozucu şemaların gelişmesine neden olabileceği ve meydana gelen şemaların ilerleyen yıllarda psikolojik zorluklar için zemin oluşturabileceği değerlendirilmektedir.

Özet (Çeviri)

Negative childhood experiences can cause individuals to develop negative cognitive structures. These cognitive structures have an effect on the individual's perceptions about himself, others and the world. These structures, which were formed and internalized in early childhood, form the basis for the individual to experience psychological problems in the following years and affect his mental health negatively. In this study, an answer was sought for the question of whether there is a mediating role of early maladaptive schemas in the relationship between negative childhood experiences and general psychological wellbeing. 299 people, whose ages vary between 18 and 50, constitute the research sample. In the study, the negative experiences of the sample group during childhood, early adaptation disruptive schemes in adulthood and their general psychological wellbeing were evaluated. For this purpose, personal information questionnaire, Childhood Mental Trauma Questionnaire (CTQ), Young Schema Questionnaire Short Form-3 (YSQ-SF3) and Brief Symptom Inventory (BSI) were used. All hypotheses created within the scope of the research are supported by the findings. As a result of the findings, it was determined that the participants who were exposed to negative childhood experience have problems in terms of general psychological wellbeing. It was found that the participants who had negative childhood experience have more early maladaptive schemas than the other group who did not have negative childhood experience. At the same time, it was determined that the participants who had problems in the scope of general psychological wellbeing could be included more in the field of early maladaptive schemas. Finally, it was observed that the relationship between negative childhood experience and general psychological wellbeing was mediated by early maladaptive schemas. It is evaluated that negative life experiences may lead to the development of early maladaptive schemas, regardless of which subtitle they belong to, and that the resulting schemas may provide a basis for psychological difficulties in the forthcoming years.

Benzer Tezler

  1. Genç erişkinlerde benlik saygısı: Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu belirtileri ve duygu düzenleme zorlukları ile ilişki

    Self-esteem in young adults: Relationship with attention deficit hyperactivity disorder symptoms and emotion regulation difficulties

    SAFANUR TÜRKYILMAZ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    PsikolojiAnkara Sosyal Bilimler Üniversitesi

    Psikoloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. SEDAT BATMAZ

  2. Çocukluk çağı travmalarının romantik ilişki doyumu üzerindeki etkisinde saldırgan ve kendini küçümseyici mizah kullanımının aracı rolünün incelenmesi

    Examining the mediating role of aggressive and self-defeating humor in the relationship between childhood trauma and romantic relationship satisfaction

    ELİF NUR BAĞCE

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    PsikolojiÜsküdar Üniversitesi

    Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ HATİCE YILDIZ BURKOVİK

  3. Obez çocuk ve adolesanlarda böbrek fonksiyonlarının denetimi ve metabolik sendrom bileşenleri ile ilişkisi

    Evaluation of the renal functions of obese children and adolescents and the relationship with the metabolic syndrome components

    DİLŞAH ÖNERLİ SALMAN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2015

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıAnkara Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ZEYNEP ŞIKLAR

  4. Yetişkinlerde alkol ve madde kullanımına; çocukluk çağı olumsuz yaşantı deneyimi, psikolojik sağlamlık ve algılanan sosyal destek etkisi

    The effects of adverse childhood experiences, psychological resilience, and perceived social support on alcohol and substance use in adults

    DİLARA BEŞKARDEŞ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    PsikolojiAltınbaş Üniversitesi

    Psikoloji Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ BURCU YÜCE AKALIN

  5. Gebelerin çocukluk çağı olumsuz yaşantılarının cinsel mit inançlarına ve doğum korkusuna etkisi

    The effect of adverse childhood experiences of pregnant women on sexual MYTH beliefs and fear of childbirth

    MESERRET ASLAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Kadın Hastalıkları ve DoğumMarmara Üniversitesi

    Ebelik Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. FADİME BAYRI BİNGÖL