Oral antidiyabetik kullanan tip 2 diyabetes mellitus hastalarında sağlık okuryazarlığı düzeyi ve olumsuz insülin tedavisi algısının diyabet prognozuna etkisi
Effects of the health literacy levels and insulin treatment perceptions of TYPE 2 diyabetes mellitus patients using oral antidiabetic on prognosis of diabetes mellitus
- Tez No: 646726
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ HİLAL ÖZKAYA
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Diabetes mellitus-tip 2, Hipoglisemik ajanlar, Sağlık okuryazarlığı, Tedavi, Ölçekler, İnsülin, Diabetes mellitus-type 2, Hypoglycemic agents, Health literacy, Treatment, Scales, Insulin
- Yıl: 2020
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmada, oral antidiyabetik kullanan tip 2 diyabetes mellitus (DM) hastalarının sağlık okuryazarlığı düzeyleri ve insülin tedavi algılarının glisemik kontrol durumları ve diyabet komplikasyonlarına etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışma, Haziran 2020 -Temmuz 2020 tarihleri arasında Kartal 9 Nolu Aile Sağlığı Merkezi'ne başvuran, oral antidiyabetik kullanan 159 yetişkin tip 2 diyabet hastası ile yürütülmüştür. Katılımcılarla yüz yüze görüşme yöntemiyle, sağlık okuryazarlık düzeylerini belirlemek için 'Türkiye Sağlık Okuryazarlık Ölçeği-32 (TSOY-32), insüline karşı olumlu ya da olumsuz algılarını belirlemek için 'İnsülin Tedavisi Değerlendirme Ölçeği (ITASTr) ve sosyodemografik verileri içeren anket formu kullanılmıştır. Hastaların glisemik kontrol durumlarının değerlendirilmesinde aile sağlığı merkezi ya da e-nabız sisteminde kayıtlı son HbA1c değerleri kullanılmıştır. İstatistiksel analizler için SPSS programı kullanılmıştır ve istatistiksel anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 159 tip 2 diyabet hastasının 112'sinin (%70.4) yetersiz/sınırlı genel sağlık okuryazarlığı düzeyinde olduğu saptandı. Kötü glisemik kontrole sahip olan (HbA1c düzeyi %7 ve üzerinde) hastaların oranı %40.9 olarak bulunmuştur. İnsülin tedavisi negatif algı puanı (İTASn) ortalaması 46.09 ve toplam algı puanı (İTASt) ortalaması 57.18 olarak bulunmuştur. Sosyodemografik verilerden yaş ve eğitim durumunun sağlık okuryazarlığı ile ilişkili olduğu görülmüştür. Eğitim düzeyi arttıkça sağlık okuryazarlığı (SOY) ölçek puanının arttığı ve yaş ilerledikçe SOY ölçek puanının azaldığı tespit edilmiştir. SOY düzeyleri ile HbA1c düzeyleri ve diyabet komplikasyon sıklığı arasında istatistiksel anlamlı ilişki saptanmamıştır. Aynı şekilde insülin tedavi algısı ile glisemik kontrol düzeyleri ve diyabet komplikasyonları arasında bir ilişki saptanmamıştır. Çalışmamızda bireylerin SOY ölçek puanı arttıkça insülin tedavisi negatif algı puanının azaldığı belirlenmiştir. Sonuç: Çalışmamıza katılan bireylerin ortalama SOY düzeyinin yetersiz olduğu ve diyabet hastalarının insülin tedavisine karşı yüksek oranda negatif algı geliştirdiği görülmüştür. Yetersiz sağlık okuryazarlığa sahip olan bireylerin kronik hastalık yönetimlerini doğru yapabilmeleri oldukça zordur. Aynı zamanda insülin tedavisine karşı olumsuz algı yeterli glisemik kontrol sağlanamayan diyabet hastalarında insülin tedavisine başlamayı geciktirmektedir. Hastaların SOY düzeylerini artırmak ve insülin tedavisi hakkında olumsuz algılarını değiştirmek için daha çok çalışma yapılmalı ve hem diyabet hastalarına hem de sağlık çalışanlarına daha çok eğitim verilmelidir.
Özet (Çeviri)
Aim: In this study, it was aimed to examine the effects of the health literacy levels and insulin treatment perceptions of type 2 DM patients using oral antidiabetic on glycemic control status and diabetes complications. Materials and Methods: The study was conducted with 159 adult type 2 diabetic patients using oral antidiabetic agents who applied to Kartal No.9 Family Health Center between June 2020 and July 2020. With a face-to-face interview with participants a queationnaire containing Turkey Health Literacy Scale-32 (TSOY-32), Insulin Therapy Evaluation Scale (ITASTr) and sociodemograhic data was used to determine health literacy levels and positive or negative perceptions towards insulin. The last HbA1c values recorded in the family health center or e-nabiz system were used to evaluate the glycemic control status of the patients. SPSS program was used for statistical analysis and statistical significance level was accepted as p <0.05. Results: It was found that 112 (70.4%) of the 159 type 2 diabetic patients included in the study had insufficient/limited general health literacy. The rate of patients with poor glycemic control (HbA1c level 7% and above) was found to be 40.9%. Mean scores for insulin treatment negative perception (ITASn) and total perception score (ITASt) were 46.09 and 57.18 respectevely. It was seen from sociodemographic data that age and education status were associated with health literacy. It was determined that the higher the education level, the higher the health literacy scale score, and the higher the age, the lower the health literacy scale score. There was no statistically significant relationship between health literacy levels and HbA1c levels and the frequency of diabetes complications. Likewise, there was no relationship between insulin treatment perception and glycemic control levels and diabetes complications. In our study, it was determined that as the health literacy scale score of the individuals increased, the negative perception score of insulin treatment decreased. Conclusion: It was observed that the average health literacy level of the individuals participating in our study was insufficient and that diabetes patients developed a high rate of negative perception towards insulin therapy. It is very difficult for individuals with insufficient health literacy to manage their chronic diseases correctly. At the same time, the negative perception of insulin therapy delays the initiation of insulin therapy in diabetic patients who do not have adequate glycemic control. More studies should be conducted to increase patient's health literacy levels and change their negative perceptions about insulin therapy and more training should be given to both diabetic patients and healthcare professionals.
Benzer Tezler
- Bir üniversite hastanesi endokrinoloji polikliniğine başvuran tip 2 diyabet hastalarında sağlık okuryazarlığı ile diyabet öz yönetimi ve metabolik kontrol ilişkisi
The relationship between health literacy and diabetes self-management and metabolic control in type 2 diabetes patients applying to the endocrinology outpatient clinic of a university hospital
KÜBRA YILDIRIM KARALAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Halk SağlığıDokuz Eylül ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞERİFE REYHAN UÇKU
- Diyabetus mellitus'da gözlenen mikrovasküler komplikasyonların prostaglandinler ile olan ilişkisi
The Relation of microvaskular complications observed in diabetes mellitus with prostoglandins
CANAN NEBİGİL
Doktora
Türkçe
1985
Eczacılık ve FarmakolojiCumhuriyet ÜniversitesiFarmakoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. YUSUF SARIOĞLU
- Türkiye'de aile planlaması çalışmalarında erkeklerin önemi, hastane personeli ile fabrika işçilerinin doğum kontrol yöntemlerine karşı tutum ve davranranışlarında farklılığın araştırılması
Başlık çevirisi yok
KAMİL MALKOÇLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Demografiİstanbul ÜniversitesiAile Sağlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DERİN KÖSEBAY
- Geçmişten günümüzde epilepsi (sar'a)
Today and in the past of epilepsy
ÖMÜR ŞAYLIGİL
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Deontoloji ve Tıp TarihiUludağ ÜniversitesiDeontoloji ve Tıp Tarihi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞEGÜL DEMİRHAN ERDEMİR
- Beta adrenerjik receptör bloker ilaçların kan prolaktin düzeylerine etkisi
Başlık çevirisi yok
Ö. FARUK KAVAK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1986
Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıTrakya Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLTAÇ ÖZBAY