Geri Dön

LABR3(CE) sintilasyon dedektörleri ile elde edilen gama spektrumlarından radyoizotop tanımlanması için bayesian yöntemi ile bir algoritma geliştirilmesi

Development an algorithm for isotope identification using bayesian statistical method and investion of the applicability of this algorithm on LABR3(CE) scintillation detectors

  1. Tez No: 645600
  2. Yazar: SELİN SAATCI TÜZÜNER
  3. Danışmanlar: PROF. DR. HALUK YÜCEL
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Radyoloji ve Nükleer Tıp, Nükleer Mühendislik, Fizik ve Fizik Mühendisliği, Radiology and Nuclear Medicine, Nuclear Engineering, Physics and Physics Engineering
  6. Anahtar Kelimeler: Algoritmalar, Bayes istatistiksel karar teorisi, Dedektörler, Gama spektroskopisi, Güvenlik, Nükleer teknoloji, Sintilasyon, Sintilasyon sayımı, İzotop analizi, Algorithms, Bayesian statistical decision theory, Detectors, Gamma spectroscopy, Security, Nuclear technology, Scintillation, Scintillation counting, Isotope analysis
  7. Yıl: 2020
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Ankara Üniversitesi
  10. Enstitü: Nükleer Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Medikal Fizik Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Günümüz de nükleer teknolojinin gelişmesiyle birlikte nükleer emniyet ve nükleer güvenlik kavramları önem kazanmıştır. Dünya genelinde nükleer terörizm faaliyetleri gün geçtikçe artmaktadır. Bu terörizm faaliyetleri çoğunlukla, kirli bombaların olası kullanımı ile halk sağlığını da tehdit etmektedir. Bu nedenle radyoaktif madde kaçakçılığında, saklanmış veya gizlenmiş maddelerin içerindeki radyoaktif veya nükleer malzemlerin tanımlanması her zaman bir sorundur (Yücel 2019). Gümrük kapılarında ve limanlarda hızlı bir ölçüm yapılması ve radyoaktif madde var ise bunun kısa sürede tanımlanması önem arz etmektedir. Bunun yanı sıra olası bir kaza durumunda yapılan saha ölçümlerinde hangi radyonüklitlerin doğaya salındığının anlaşılması, alınacak önlemlerin belirlenmesi amacıyla önem taşımaktadır. Bu tezde, konvansiyonel NaI(Tl) dedektörlerinden daha iyi enerji ayırma gücüne sahip olan yeni teknoloji LaBr3(Ce) sintilasyon dedektörleri kullanılmıştır. Ancak bu yeni nesil sintilasyon dedektörlerinin daha doğru ve daha hassas tanımlama yapabilmesi için yeni algoritmaların geliştirilmesine ihtiyaç vardır. Hazırlanan bu tezde, farklı ölçüm sürelerinde ölçümü yapılan nokta kaynaklar (241Am, 57Co, 137Cs ve 60Co), nükleer referans malzemeler NRM171-031 (tüketilmiş uranyum zenginliği %0,31 235U), NRM171-071 (doğal uranyum zenginliği %0,71 235U) ve düşük miktarda zenginlik içeren NRM171-194 (%1,94 235U), NRM171-295 (%2,95 235U) ve NRM171-446 (%4,46 235U) ve cevher referans malzemeler (BL-2, BL-3, BL-5 ve OKA-2) kullanılmıştır. Radyoaktif materyalin hangi radyoizotopları/radyonüklitleri içerdiğinin olasılıksal olarak belirlenmesi amacıyla, Bayesian istatistik metodu kullanılarak bir algoritma geliştirilmiştir. Geliştirilen bu algoritmanın çalışma performansı, 38mm x 38mm LaBr3(Ce) dedektör ile farklı kaynaklar ve malzemelerin ölçümüyle elde edilen gama spektrumları yardımıyla incelenmiştir ve performans değerlendirmesi F – skor ve skorlama yöntemleri yardımıyla yapılmıştır.

Özet (Çeviri)

Today, with the development of nuclear technology, the concepts of nuclear security and nuclear safety have gained importance. Nuclear terrorism activities throughout the world are increasing day by day. These terrorist activities often threaten public health with the possible use of dirty bombs. For this reason, in radioactive material contraband, identification of radioactive or nuclear materials in concealed is always a problem (Yücel 2019). It is important to make a rapid measurement at customs gates and ports and identify if there is radioactive material. In addition, it is important to understand which radionuclides are released during the field measurements made in case of a possible accident and to determine the measures to be taken. In this thesis, new technology LaBr3 (Ce) scintillation detectors, which have better energy resolution than conventional NaI (Tl) detectors, are used. However, in order for these new generation scintillation detectors to make more accurate and more precise identification, new algorithms need to be developed. For this reason, point sources (241Am, 57Co, 137Cs and 60Co), nuclear reference materials NRM171-031 (depleted uranium enrichment 0.31% 235U), NRM171-071 (natural uranium enrichment 0.71% 235U ) and low- enrichment NRM171-194 (1.94% 235U), NRM171-295 (2.95% 235U) and NRM171-446 (4.46% 235U) and ore reference materials (BL-2, BL-3 , BL-5 and OKA-2) were measured at different measurement times. In order to determine which radioisotopes / radionuclides the radioactive material contains, an algorithm has been developed using the Bayesian statistical method. The working performance of this developed algorithm was examined with the help of gamma spectra obtained by measuring different sources and materials with a 38mm x 38mm LaBr3 (Ce) detector, and performance evaluation was made with the help of F-score and scoring methods.

Benzer Tezler

  1. Çizgisel ve disk biçimli praseodim-142 (142Pr) brakiterapi kaynakların LaBr3:Ce ve HPGE detektörleri ile aktivite karakterizasyonun yapılması ve organ spesifik fantomlar üzerinde gama/beta doz hızı oranlarının hesaplanması

    Activity characterization of praseodym-142 (142Pr) brachytherapy line and disk shaped sources by using hpge and LaBr3:Ce detectors and estimation of their gamma/beta dose rate ratios for use in organ specific phantoms

    MERVE AZE DİRİK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Fizik ve Fizik MühendisliğiAnkara Üniversitesi

    Medikal Fizik Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. HALUK YÜCEL

  2. Seryum katkılı labr3 (Ce) dedektörünün Monte Carlo simülasyonları ile tasarlanması ve geliştirilen dedektörün numen deneyi ölçümlerinde kullanılması

    Developing a cerium doped labr3 (Ce) detector designed with Monte Carlo simulations and its application in numen project

    AYDIN YILDIRIM

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2020

    Fizik ve Fizik MühendisliğiAkdeniz Üniversitesi

    Fizik Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. İSMAİL BOZTOSUN

  3. LaBr3+NaI ve CeBr3+NaI sintilatörlerin Paris projesi kapsamında performanslarının karşılaştırılması

    Comparison of LaBr3+NaI and CeBr3+NaI scintillators' performance in paris projects

    EMİNE ÖCAL

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2017

    Fizik ve Fizik MühendisliğiNiğde Ömer Halisdemir Üniversitesi

    Fizik Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. SEFA ERTÜRK

  4. Spektroskopide kullanılan elektroniğin evrimi: PARIS projesi elektroniği

    The evolution of electroni̇c used in nuclear spectroscopy

    FATMA ÇELİK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2014

    Fizik ve Fizik MühendisliğiNiğde Üniversitesi

    Fizik Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. SEFA ERTÜRK

  5. Nohutlarda antraknoza (Ascochyta rabiei (Pass.) Labr.) dayanıklılıkta phytoalexinlerin rolü üzerinde araştırmalar

    Başlık çevirisi yok

    FATMA SARA DOLAR

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    1991

    ZiraatAnkara Üniversitesi

    Bitki Koruma Ana Bilim Dalı

    PROF.DR. ABDULLAH GÜRCAN