Nörodejeneratif hastalıklarda hücresel senesans mekanizmasının rolü
The role of cellular senescence in neurodegenerative diseases
- Tez No: 642888
- Danışmanlar: PROF. DR. ERDEM TÜZÜN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Nöroloji, Neurology
- Anahtar Kelimeler: Alzheimer hastalığı, Apoptozis, Demans, Huntington hastalığı, Hücre transformasyonu, Hücre yaşlanması, Hücre ölümü, Neoplazm hücreleri, Nörodejeneratif hastalıklar, Parkinson hastalığı, Alzheimer disease, Apoptosis, Dementia, Huntington disease, Cell transformation, Cellular senescence, Cell death, Neoplastic cells, Neurodegenerative diseases, Parkinson disease
- Yıl: 2020
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sinir Bilimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İleri Nörolojik Bilimler Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Nörodejeneratif hastalıklar geri dönüşü olmayan nöronal ve glial kayıplarla seyreden merkezi ve periferik sinir sistemi yıkımıdır. Bu hastalıklar her ne kadar hücre yıkımı ortak paydasında birleşse de bu hastalıkların her biri farklı klinik bulgularla kendilerini göstermektedir. Nörodejeneratif hastalıkların en önemli özelliklerinden biri de klinik bulguların ortaya çıkmasından önce hücreleri etkileyen patolojik değişikliklerin dekatlar boyu sessiz bir şekilde ilerlemeleridir. Hücresel senesans, bazen fizyolojik bazen de çeşitli stres etmenleri ve yaşlanmaya bağlı olarak ortaya çıkan ve hücrenin proliferatif yolaklara girmesini engelleyen bir hücre siklusu durdurma yanıtıdır. Hücresel senesans, çeşitli fizyolojik ve patolojik süreçlerin sonucunu etkilediğinden, nörodejeneratif tablolar üzerindeki etkisi araştırılmaktadır. Nörodejeneratif hastalıklarda sessizce giden hücresel modifikasyonları ve bu tabloya paralel giden kognitif, duygudurumsal ve motor değişiklikleri inceleyebilmek için çevresel stresör olarak verilen l-metiyoninin yol açtığı davranış bozukluklarının ve immünohistokimyasal değişimlerin incelenmesini amaçladık. L-metiyonin alan farelerde almayanlara kıyasla hipokampüs bağımlı mekansal hafıza bozukluğu, hipokampo-kortikal ağlara bağlı öğrenme ve hafıza bozukluğu ve motor bozukluklar gözlemledik. Bu bulguları immünohistokimyasal analizlerle incelediğimizde, hipokampüs formasyonunda mekansal hafızayı oluşturmada ve afferent inputların işlenmesi ve ayrıştırılmasında rol oynayan dentat girusta ve CA3'te senesan astrosit yoğunlukları adına değişiklikler gözlemledik. Ayrıca, erkek farelerin davranış testlerinde gözlemlediğimiz motor bozukluk bulgularına paralel olarak, erkek farelerin somatosensöriyel ve primer motor korteks alanlarının sırasıyla V. ve VI. katmanlarında senesan nöronların yoğunluğu adına kontrollere kıyasla deney grubunda istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar gözlemledik. Çalışmamızın sonuçları beynin farklı alanlarının l-metiyonin yüklemesine olan seçici hassasiyetine dikkat çekmektedir. Bu nöroanatomik hassasiyet farelerin cinsiyetlerine göre farklılık göstermektedir. Hafıza ve motor fonksiyon bozukluklarına eşlik eden değişken senesans yanıtının da nörodejenerasyonla ilişkisi olduğu düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
Neurodegenerative diseases are central and peripheral nervous system catastrophes with irreversible neuronal and glial losses. Although these diseases share cell destruction as a common denominator, each of them manifests with different clinical findings. One of the important features of neurodegenerative diseases is the silent progression of the pathological changes affecting the cells for decades before the clinical findings appear. Cellular senescence is a cell cycle arrest response that may occur due to physiological, various stress factors and/or aging and prevents the cell from entering proliferative pathways. Since cellular senescence affects the outcome of various physiological and pathological processes, its effect on neurodegeneration is under investigation. We aimed to examine behavioral and immunohistochemical changes caused by l-methioninine in order to examine insidious cellular modifications and cognitive, affective and motor function changes accompanying neurodegenerative diseases. Compared to the controls, we observed hippocampus dependent spatial memory damage, hippocampocortical network dependent learning and memory impairment and motor dysfunctions. In immunohistochemical analysis, we observed changes in senescent astrocyte densities in the dentate gyrus and CA3 which play a role in creating spatial memory and processing/separation of afferent inputs. Parallel to motor dysfunctions observed in the behavior tests of male group; we observed statistically significant differences in senescent neuron densities in layers V. and VI. in the somatosensory and primary motor cortex, respectively. Our results draw attention to the selective vulnerability of different brain areas to l-methionine. This neuroanatomical vulnerability may differ between sexes. Cellular senescence response accompanying memory and motor dysfunctions is also thought to be related to neurodegeneration.
Benzer Tezler
- Çocukluk çağı epilepsi hastalarında erken senesens biyobelirteçleri ve komorbid bilişsel etkilenme ile ilişkisi
Premature senecence biomarkers in pediatric epilepsy patients and their association with comorbid cognitive impairment
CEREN GÜNBEY
Doktora
Türkçe
2024
NörolojiHacettepe ÜniversitesiPrevantif ve Epidemiyolojik Nöroloji ve Psikiyatri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DİLEK YALNIZOĞLU
PROF. DR. FAHRİYE DUYGU UÇKAN ÇETİNKAYA
- Ratlarda hipokampus ve subventriküler zonda hücresel senesens üzerine kurkuminin etkisi
The effect of curcumin on cellular senescence in rats' hippocampus and subventricular zone
SAADET KOÇ OKUDUR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2013
GeriatriDokuz Eylül Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET REFİK MAS
- Nörodejeneratif modelde HT-22 hücrelerinin hücresel senesens belirteçlerinin incelenmesi, in vitro çalışma
Investigation of cellular senescence markers of HT-22 cells in neurodegenerative model, in vitro study
SENA YÜKSEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
NörolojiOndokuz Mayıs ÜniversitesiSinir Bilimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET EMİN ÖNGER
- Epibrassinolidin anti-nörodejeneratif etkisinin taupati modeli oluşturulmuş PC12 hücrelerinde endoplazmik retikulum stresi ve otofaji yolakları ile ilişkili olarak araştırılması
Investigation of the anti-neurodegenerative effect of epibrassinolide in the taupathy model PC12 cell line in relation to endoplasmic reticulum stress and autophagy pathways
OSMAN ORÇUN OKUMUŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Biyolojiİstanbul Kültür ÜniversitesiMoleküler Biyokimya ve Genetik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. PINAR OBAKAN YERLİKAYA
- Parkinson hastalığında sumo ve nfkb1 gen variantlarının incelenmesi
Examination of sumo and nfkb1 gene variants in parkinson's disease
CEM İSMAİL KÜÇÜKALİ
Doktora
Türkçe
2018
Genetikİstanbul ÜniversitesiSinir Bilimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAŞMET AYHAN HANAĞASI