Yabancılara Türkçe öğretiminde kaynak eserler (Kitâbu'l-İdrâk li-Lisâni'l-Atrâk örneği)
Source works in teaching Turkish to foreigners (Example of Kitâbu'l-İdrâk li-Lisâni'l-Atrâk)
- Tez No: 642768
- Danışmanlar: PROF. DR. MUSTAFA S. KAÇALİN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Dilbilim, Eğitim ve Öğretim, Linguistics, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Memlûk Kıpçakçası, sözlük bilimi, Kitâbu'l-İdrâk li- Lisâni'l Atrâk, Yabancılara Türkçe Öğretimi, Kitabu`l-İdrak li Lisani`l-Etrak, Memlük Kıpçakçası, Sözlük, Sözlükbilim, Türkçe, Türkçe öğretimi, Yabancı dil eğitimi, Yabancı dil öğretimi, Mamluk Kipchak, dictionary science, Kitâbu'l-İdrâk li-Lisâni'l- Atrâk, teaching Turkish to foreigners, Kitabu`l-İdrak li Lisani`l-Etrak, Dictionary, Lexicology, Turkish, Turkish teaching, Foreign language education, Foreign language teaching
- Yıl: 2020
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türkçe Öğretmenliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada ele alınacak olan Kitâbu' l-İdrâk li-Lisâni' l-Atrâk, yabancılara Türkçe öğretimi maksadıyla yazılan ilk eserlerden biridir. Gerek müellifi gerek ihtiva ettiği malzeme gerekse usulü bakımından benzerleri içinde müstesna bir yere sahip olan eser, alanında bir merhaledir. Eserde öğretilmeğe çalışılan Türkçe ise Memlûkların Mısır'a hâkim olduğu dönemdeki [1250-1517]“yaşayan”Türkçedir. Ebu Hayyân tarafından, Mısır'ın Kahire şehrinde 20 Ramazan 712 (18 Aralık 1312) Perşembe günü tamamlanan Kitâbu'l-İdrâk li Lisâni'l-Atrâk'in aslı bugün elde olmadığından çalışmada, eserin eldeki üç yazma nüshası kullanılmıştır. Çalışmamızda söz konusu eserin iki bölümü (sözlük ve dil bilgisi) ve üç nüshası da incelenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre çalışma, aşağıda belirtilen bölümler hâlinde düzenlenmiştir: Birinci bölüm,“giriş”bölümüdür. Bu bölümde, tezin kavramsal çerçevesi çizilmiş, problem durumu ve yöntem ortaya konulmuştur. İkinci bölüm, çalışmaya konu olan eserin önce genel özellikleri; daha sonra“yabancılara Türkçe öğretimi”alanında ortaya koyduğu hususiyetler bakımından ele alındığı bölümdür. Üçüncü bölüm, incelenen eserin sunulduğu bölümdür. Bu bölüm beş kısma ayrılmıştır. İlk kısımda, yazma eserin sözlük bölümünün muhtevası, kaynaklar ışığında ve bu üç nüsha eşliğinde, çeviri yazı kullanılarak Latin harfleriyle kaydedilmiştir. Burada, mümkün olduğunca, Türkçe kelimelerin doğru okunuşlarının verilmesine; Arapça karşılıklarının da doğru manalandırılmasına gayret edilmiştir. İkinci kısmında, yazma eserin dil bilgisi bölümünün çevirisi yer almaktadır. Burada, kısmi düzenlemeler ve tashihler yapılmakla yetinilerek Kilisli Rıfat BİLGE'nin Ahmet CAFEROĞLU'nun eseri için yaptığı tercümeyi muhafaza etme yolu tercih edilmiştir. Üçüncü kısımda yazma eserin sözlük ve dil bilgisi bölümü, Arap harfli olarak yazılmış ve üç nüsha da göz önünde bulundurularak gerek biçim gerek içerik olarak eserin aslı yansıtılmaya gayret edilmiştir. Dördüncü kısımda incelenen eserin dizinine yer verilmiştir. Dördüncü ve son bölüm sonuç ve önerilerin yer aldığı bölümdür.
Özet (Çeviri)
Kitabu'l-Idrak li Lisani'l-Atrak, which will be discussed in this study, is one of the first works written for the purpose of teaching Turkish to foreigners. The work, which has an exceptional place among its kind, in terms of its writer, material and style, is a phase in its field. The Turkish that was tried to be taught in the work is“living”Turkish in the period [1250- 1517] when the Mamluks ruled Egypt. Since the original Kitabu'l-Idrak li-Lisani'l-Atrak, completed by Abu Hayyan on Thursday, December 18, 1312 (20 Ramadan 712) in Cairo, Egypt, is not available today, the three written copies of the work were used in the study. In this study, two parts (dictionary and grammar) and three copies of this work were examined. According to the results, the study is organized into the following sections: The first part is the“introduction”section. In this section, the conceptual framework of the thesis is highlighted and the problem situation and method are presented. The second part is the part where the work is first discussed in terms of the general characteristics of the work and then the specialities that it reveals in the field of“Turkish language teaching to foreigners”. The third part is the part where the work being examined is presented. This section is divided into five parts. In the first part, the contents of the dictionary section of the manuscript were recorded in Latin letters using translation writing in the light of the sources and accompanied by these three copies. Here, as far as possible, the provision of the correct pronunciation of the Turkish words; the effort has been made to the true meaning of their Arabic equivalents. The second part contains a translation of the grammar section of the manuscript. Here, by making partial arrangements and revisions, the way was preferred to preserve the translation of Kilisli Rifat BİLGE for Ahmet CAFEROĞLU's work. In the third part, the dictionary and grammar section of the work was written in Arabic and three copies were taken into consideration and efforts were made to reflect the original of the work in both form and content. In the fourth part, the index of the work examined is given. The fourth and final section is the one with the results and suggestions.
Benzer Tezler
- Yabancılara Türkçe öğretiminde Sabahattin Ali'nin apartman ve Köpek isimli hikâyelerinin a1-a2 seviyesine uygun sadeleştirme çalışması
A study on simplification of stories named apartman and Köpek by Sabahattin Ali to a1-a2 levels in teaching Turkish to foreigners
ZEYNEP KAYMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Türk Dili ve EdebiyatıAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. AKARTÜRK KARAHAN
- Yabancılara Türkçe öğretiminde Ömer Seyfettin'in“Pembe İncili Kaftan”hikâyesinin B1 seviyesine uyarlama çalışması
Adaptation study of Omer Seyfettin's story of“Pembe İncili Kaftan”in teaching Turkish to foreigners to level B1
SEVCİHAN AHMET
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimFatih Sultan Mehmet Vakıf ÜniversitesiTürkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞABAN SAĞLIK
- Yabancılara Türkçe öğretiminde Hüseyin R. Gürpınar'ın“Ecir ve Sabır, Baltayla Doğuran Böyle Doğurur ve Papazın Eşeği”adlı hikâyelerinin B2 seviyesinde uyarlanması
Adaptation of the stories entitled Ecir ve Sabır, Baltayla Doğuran Böyle Doğurur and Papazın Eşeği by Huseyin R. Gurpınar to level B2 for teaching Turkish as a foreign language
ÖMER OCAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Türk Dili ve EdebiyatıBandırma Onyedi Eylül ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SİNAN UYĞUR
- Farklı dildeki edebi eserlerin yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde kullanımı:“Gülnar ve Ayna”eserinin Türkçe B1 seviyesine uyarlaması
The use of literature works in different languages in teaching Turkish as a foreign language: The adaptation of the work“Gulnar and Ayna”to Turkish B1 level
MUHAMMAD SELAM SEDIQI
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimOrdu ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HASAN HÜSEYİN MUTLU
- Yabancılara Türkçe öğretiminde refik Halit Karay'ın eskici ve testi adlı hikâyelerinin A2 seviyesine uyarlanması
Refik Halit Karay's“Eskici”and“testi”storys in the Turkish language in foreigners setting up to level A2
HASAN YAYAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimNevşehir Hacı Bektaş Veli ÜniversitesiTürkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. LOKMAN TANRIKULU