Firdevsî Şâhnâme'sinin Türkçe ilk mensur çevirisi (1b-56a) (Metin-dil incelemesi-dizin)
Firdevsî Şâhnâme's first prose translation in Turkish (1b-56a) (Text-language analysis-index)
- Tez No: 642618
- Danışmanlar: DOÇ. DR. TÜLAY ÇULHA
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Dilbilim, Türk Dili ve Edebiyatı, Linguistics, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Dil özellikleri, Eski Anadolu Türkçesi, Firdevsi, Türkçe çeviri, Çeviri, Şehname, Language features, Old Anatolian Turkish, Firdevsi, Turkish translation, Translation, Şehname
- Yıl: 2020
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kocaeli Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
1450-1451 yılları arasında II. Murat'ın emriyle yapılan ve Firdevsî Şâhnâme'sinin Türkçe ilk çevirisi olma özelliğini taşıyan Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphanesi Hazine 1116 numarada kayıtlı mensur Şâhnâme nüshası bu tezin konusunu oluşturmaktadır. Firdevsî, Şâhnâme ve Şâhnâme'nin Türkçe tercümeleri hakkında ön araştırma yapıldıktan sonra Hazine 1116 numaralı nüsha üzerinde daha önce çalışılmadığı tespit edildi. Bu ön araştırma sürecinde ayrıca metnin daha sağlıklı anlaşılabilmesi için eserin yazıldığı dönemin dil özellikleri hakkında da incelemeler yapıldı. Beş bölümden oluşan çalışma, giriş, temelde anılan nüshanın 1b-56a varak arası transkripsiyon ve dil incelemesinden oluşmaktadır. Metinde yer alan kelimelerin anlamlarının dizin bölümü ve tıpkıbasım ile sonlanmıştır. Ayrıca çalışma sürecinde yararlanılan tüm kaynaklar kaynakça bölümünde gösterilmiştir.
Özet (Çeviri)
Between the years 1450-1451 which was made by II. Murat's order and has the feature of being the first Turkish translation of Firdevsî Shahnameh is the subject of this thesis and the copy registered in Topkapı Palace Museum Library Hazine-1116. After the preliminary research on the Turkish translations of Shahnameh, Firdevsî, and Shahnameh; it was determined that the Hazine-1116 numbered copy has not been studied before. In this preliminary research process, in order to understand the text better, examinations were made about the language features of the period in which the translation was written. The study, which consists of five chapters, consists of introduction, transcription between the 1b-56a leaf of the mentioned copy and language analysis. It ended with the section of the index containing the meanings of the words in the text and the facsimile. In addition, all the resources used during the study were added in the bibliography section.
Benzer Tezler
- Şerîfî'nin“Tercüme-i Şahnâme”sinde Rüstem karakterinin metin- minyatür ilişkisi açısından incelenmesi
Investigation of Rostam character in“Tarjumah-i Shahnamah”of Sherifi in terms of text-miniature relation
ZEYNEP AYHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Türk Dili ve Edebiyatıİstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM GÜNEŞ
DR. ÖĞR. ÜYESİ HESNA HARAL
- Şahnâme'de hükümdarlar ve kahramanlar
Rulers and heroes in the Shahnameh
NAZLI ATALAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Doğu Dilleri ve EdebiyatıAtatürk ÜniversitesiFars Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NİMET YILDIRIM
- Bezmiâlem Vâlide Sultan Koleksiyonu'nda yer alan bir 16. yüzyıl Nizâmî Hamsesi: Beyazıt 5710 numaralı nüsha
16th century Khamsa of Nizâmî from the Bezmiâlem Vâlide Sultan Collection: The Beyazit b5710 manuscript
SEHEL FİDAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Sanat Tarihiİstanbul Teknik ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ASLIHAN ERKMEN BİRKANDAN
- Fahrî'nin Husrev u Şîrîn'i (metin ve tahlil), Nizâmî ve Şeyhî'nin eselerleriyle karşılaştırılması
Fahrî?s ?Husrev u Şîrîn? (text and analysis) and it?s comparison with Nizâmî And Şeyhî?s ?Husrev u Şîrîn?s
ÖZLEM GÜNEŞ
Doktora
Türkçe
2010
Türk Dili ve Edebiyatıİstanbul ÜniversitesiTürk Edebiyatı Bölümü
PROF. DR. KEMAL YAVUZ
- Firdevsī-i Rūmī'nin Tecnīsāt-ı Süleymān u Belḳīs-Nāme'si I. cilt: İnceleme, trankripsiyonlu metin, tıpkıbasım ve indeks
Firdevsī-i Rūmī's Tecnīsāt-ı Süleymān u Belḳīs-Nāme vol. I: Textual analysis, transcribed text, facsimile and index
RESUL ALTUNTAŞ
Doktora
Türkçe
2023
Türk Dili ve EdebiyatıBoğaziçi ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATMA BÜYÜKKARCI YILMAZ