Geri Dön

Türkiye`de bütçe açıklarının değerlendirilmesi (1980 sonrası)

The measures for budget deficits of Turkey after 1980

  1. Tez No: 64154
  2. Yazar: HASAN GÜL
  3. Danışmanlar: PROF. DR. MECİT EŞ
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Ekonomi, Economics
  6. Anahtar Kelimeler: Bütçe açıkları, Kamu açıkları, Vergiler, Budget deficits, Public deficits, Taxes
  7. Yıl: 1997
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Afyon Kocatepe Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Maliye Teorisi Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

ÖZET Günümüzün en önemli iktisadi ve mali sorunlarının başında gelmekte olan bütçe açıklan, bütçe gelirlerinin bütçe harcamalarını karşılayamamasını ifade etmektedir. Bütçe açıkları hususunda teoride farklı görüşler ileri sürülmektedir. Klasik bütçe teorisi, bütçe açık ve fazlalıklarına karşı gelmektedir. Zira Klasiklere göre bütçe açıklan demek devletin ekonomiye müdahale etmesi demektir. Oysa klasikler ekonomiye dışarıdan herhangi bir müdahaleyi istememektedirler. Keynesyen bütçe teorisi, mali denge yerine ekonomik denge görüşünü savunmaktadır. 1929 buhranının ekonomi üzerinde meydana getirdiği olumsuz sonuçların piyasa mekanizması tarafından giderilememesi, ekonomik denge görüşünün gelişmesini kuvvetlendirmiştir. Keynesyen bütçe teorisi maliye politikasının ön plana çıkmasına sebep olmuştur. Tam istihdam, fiyat istikrarı, optimum iktisadi büyüme ve adil gelir dağılımının sağlanmasında Keynesyen görüş maliye politikasına ve bu politikanın en önemli aracı olan bütçeye önemli görevler yüklemiştir. Monetarist yaklaşım klasik bütçe teorisine geri dönüş çabasıdır. Monetaristler devletin ekonomiye müdahalesinin azaltılmasını, kamu sektörünün daraltılmasını ve piyasa ekonomisinin yeniden ön plana çıkarılması gerektiğini savunmuşlardır. Türkiye'de bütçe açıkları özellikle 1986 yılından sonra sürekli bir artış eğilimi göstermiştir. Bu artışın sebepleri şunlardır : i) Kamu harcamalarının sürekli artış göstermesi: Kamu harcamalarının hızla artmasında genel ve katma bütçeli idarelerin sayılarının artmasının, fonların bütçe kapsamına alınmasının, personel giderleri ile borç faizi giderlerindeki büyümenin, yeni iller ve ilçeler kurulmasının, kurumların daha çok hizmet vermek amacıyla sürekli olarak büyüme eğiliminde olmalarının önemli payı vardır. ii) Kamu gelirlerinin istenilen düzeyde artırılamaması; Kamu gelirlerinin özellikle de vergi gelirlerinin siyasi sebeplerle artırılamaması, kamu gelirlerinin kamu harcamalarını karşılama oranını düşürmüş ve bütçe açıklarının büyümesine sebep IIIolmuştur. Bütçe açıklan para ve sermaye piyasaları, enflasyon, borç yükü ve vergi yükü üzerinde önemli iktisadi sonuçlar meydana getirmektedir. Ülkemizde bütçe açıklarının finansmanında borçlanmaya başvurulması hem iç ve dış borç yükünün artmasına hem de enflasyonun ekonomik dengeleri altüst etmesine sebep olmuştur. Bütçe açıklarının önlenmesi için ülkemizde çeşitli tedbirlere başvurulmuştur. Kamu harcamalarının kısılmasına, vergilerin artırılmasına çalışılmıştır. Ancak bu tedbirlerin çoğu, özellikle de kamu gelirlerinin artırılması politikası çeşitli nedenlerle başarısız olmuştur. Zira ülkemiz halen artarak büyüyen bütçe açıklarıyla karşı karşıya bulunmaktadır. IV

Özet (Çeviri)

ABSTRACT The aim of this study is to evaluate the reasons, the economic results and the measures for budget deficits of Turkey after 1980. The budget deficits, which are the main economic and fiscal problems today, means that the incomes of the budget cannot cover the expenses. The budget deficits have important effects on money and capital markets, the rate of inflation, the debts and taxes. In order to prevail budget deficits, there are several methods which are used in Turkey. But many of them fail because of so many reasons. Especially the policy of increasing the public revenues policy has failed. Increasingly growing budget deficits are still an importand problem in our country. n

Geri Dön