Sporda yabancılaşmanın sporcu davranışlarına etkisinde ahlaki karar alma ve ahlaki çözülme eğilimlerinin rolü
The role of moal decision-making and moral disengagement tendencies in the effect of alienation in sports on athlete behavior
- Tez No: 640688
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HANİFİ ÜZÜM
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Spor, Sports
- Anahtar Kelimeler: Ahlaki davranış, Ahlaki uzaklaşma, Antisosyal davranışlar, Prososyal davranış, Spor, Sporcular, Yabancılaşma, Ölçekler, Ethical behaviour, Moral disengagement, Antisocial behaviours, Prosocial behaviour, Sports, Sportsmen, Alienation, Scales
- Yıl: 2021
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Spor Yöneticiliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın konusu olan sporcu davranışları,“Prososyal ve Antisosyal”iki yönüyle; yabancılaşma ve ahlak bağlamında ele alınmıştır. Araştırmanın amacı, sporda yabancılaşmanın sporcu davranışları üzerindeki etkilerinde ahlaki karar alma tutumları ve ahlaki çözülme eğilimlerinin aracı rolü ile bu değişkenlerin bazı demografik özelliklere göre farklılaşma ve ilişki durumlarını belirlemektir. Bu amaçla, T testi, ANOVA, MANOVA, Korelasyon analizi ve DFA yapılmış, aracı rol ise YEM ile sınanmıştır. Örneklemi 18 ilde; takım ve bireysel sporlarda amatör ve profesyonel olarak yarışan, 14 – 30 yaş arası, 492 kadın ve 480 erkek toplam 972 sporcu oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak, Sporda Prososyal (PSDÖ) ve Antisosyal (ASDÖ) Davranışlar Ölçeği (PASDÖ), Sporda Yabancılaşma Ölçeği (SYÖ), Altyapı Sporlarında Ahlaki Karar Alma Tutum Ölçeği (AKATÖ) ve Ahlaki Çözülme Eğilimleri Ölçeği (AÇEÖ) kullanılmıştır. Sonuç olarak, PSDÖ“Eğitim, Aile durumu, Spor kategorisi, Sporculuk statüsü ve Lisans yaşı”, ASDÖ“Cinsiyet, Eğitim, Aile durumu, Spor kategorisi ve Sporculuk statüsü”, SYÖ“Cinsiyet, Eğitim, Spor kategorisi, Sporculuk statüsü ve Lisans yaşı”, AKATÖ“Cinsiyet, Eğitim, Aile durumu ve Lisans yaşı”ve AÇEÖ“Cinsiyet”değişkenlerine göre temel etki değerlerinin anlamlı olarak farklılaştığı belirlenmiştir. Ayrıca“Gelir düzeyi”ile SYÖ, ASDÖ ve AÇEÖ arasında negatif;“Yaş”ile SYÖ, PSDÖ ve ASDÖ arasında pozitif, AKATÖ arasında negatif bir ilişki saptanmıştır. Etki analizlerine göre, sporda yabancılaşma; prososyal davranışlar ve ahlaki karar alma tutumlarını negatif; antisosyal davranışlar ve ahlaki çözülme eğilimlerini pozitif olarak doğrudan etkilemektedir. Ayrıca, ahlaki karar alma tutumları; prososyal davranışları pozitif, antisosyal davranışları negatif olarak doğrudan etkilemektedir. Ahlaki çözülme eğilimleri ise prososyal davranışları negatif; antisosyal davranışları pozitif olarak doğrudan etkilemektedir. Aracı model testi sonucunda, sporda yabancılaşmanın prososyal ve antisosyal davranışlar üzerindeki etkisinde ahlaki karar alma tutumları ve ahlaki çözülme eğilimlerinin aracı rolünün olduğu belirlenmiştir.
Özet (Çeviri)
Athlete behavior, which is the subject of this research, has two aspects:“Prosocial and Antisocial”discussed in the context of alienation and morality. The aim of the research is to determine the mediating role of moral disengagement tendencies and moral decision-making attitudes in the effects of alienation in sports on athlete behaviors, and to determine the differentiation and relationship status of these variables according to some demographic characteristics. For this purpose, T test, ANOVA, MANOVA, Correlation analysis and CFA were performed, and the mediating role was tested with SEM. The sample is in 18 provinces; A total of 972 athletes, 492 women and 480 men, aged between 14 and 30, competing in team and individual sports as amateurs and professionals. Prosocial and Antisocial Behaviors Scale in Sports (PSBQ & ASBQ), the Alienation Scale in Sports (ASS), the Moral Decision-Making Attitude Scale in Youth Sports (AMDYSQ) and the Moral Disengagement Tendency Scale (MDTS) were used as data collection tools. As a result, PSBQ“Education, Family status, Sport category, Athlete status and License age”, ASBQ“Gender, Education, Family, Sport category and Athletic status”, ASS“Gender, Education, Sport category, Athlete status and License age”, AMDYSQ“Gender, Education, Family status and License age”and MDTS“Gender”main effect values were found to differ significantly according to demographic variables. In addition, a negative relationship was found between“Income level”and ASS, ASBQ and MDTS, a positive relationship between“Age”and ASS, PSBQ, and ASBQ, and a negative relationship between AMDYSQ. According to the effect analysis, alienation in sports negatively affects prosocial behaviors and moral decision-making attitudes; It directly affects antisocial behaviors and moral disengagement tendencies positively. In addition, moral decision-making attitudes directly affect prosocial behaviors positively and antisocial behaviors negatively. Moral disengagement tendencies directly affect prosocial behaviors negatively and antisocial behaviors positively. As a result of the mediator model test, it was determined that moral decision-making attitudes and moral disengagement tendencies had a mediating role in the effect of alienation in sports on prosocial and antisocial behaviors.
Benzer Tezler
- Farklı spor branşlarında algılanan antrenör davranışlarının sporcuların örgütsel bağlılığına etkisi
The effect of perceived coaches behaviors in the determination of different sport branches on organizational commitment of athletes
ADEM EVCİL
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
SporAydın Adnan Menderes ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Eğitimi Anabiilim Dalı
PROF. DR. KÜRŞAT KARACABEY
- Sporda yabancılaşma
Alienation in sport
NESLİHAN FİLİZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Felsefeİstanbul ÜniversitesiSpor Yönetim Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. AYŞE TÜRKSOY
- Sporcu öğrencilerde kimlik gelişimi ve okula yabancılaşma: Ergenlik dönemi üzerine akran karşılaştırmalı bir çalışma
Identity development and school alienation in student athletes: A peer comparative study on adolescence
BERKCAN BOZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Eğitim ve ÖğretimEge ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Öğretimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OLCAY KİREMİTCİ
- Üniversite öğrencilerinin örgütsel imaj algılarıyla okula yabancılaşma düzeyleri ve okul terki eğilimleri arasındaki ilişki
Relations between university students' perceptions of organizational image, levels of alienation and tendency to drop-out
ÖZLEM DÜNDAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Eğitim ve ÖğretimTrakya ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TUNCER BÜLBÜL
- Akademisyenlerin algıladıkları mobbing örgütsel sapma ve yabancılaşma arasındaki ilişki: Spor bilimleri akademislenleri özelinde bir araştırma
Relationship between mobbing, organizational deviance and alienation perceived by academicians: A special study on sport science academicians
İSMAİL İŞLEK