Eski Türkçeden günümüze +la- isimden fiil yapım eki
From old Turkish to modern Turkish +la- the derivational affix on the making verb from noun
- Tez No: 639972
- Danışmanlar: PROF. DR. ALİ CİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Dil bilgisi-ekler, Dil bilgisi-isim-eylem, Dil bilgisi-yapım ekleri, Fiil yapım ekleri, Türk lehçeleri, Türkçe, Grammar-affix, Grammar-noun-verb, Grammar-constructive affix, Verb formation suffixes, Turkish dialects, Turkish
- Yıl: 2020
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Akdeniz Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
+lA- eki Türkçede isimden fiil yapım eki görevinde kullanılan en işlek yapım eklerinden birisidir. Türkçede hem isim ve isim soylu sözcükler üzerine gelerek onları fiilleştirmede hem de yabancı dillerden dilimize girmiş sözcüklerden fiil türetmede en sık kullanılan eklerin başında gelmektedir. +lA- eki aynı zamanda üzerine gelen“-n-; -ş-; -t-”fiilden fiil yapım ekleriyle birlikte de kullanılarak +lA-n-; +lA-ş-; +lA-t- biçiminde gramerimizde yer alan ve kullanımını özellikle günümüzde de artırarak devam ettiren bir yapım ekidir. Bu yönüyle dikkatleri üzerine çeken bir ek olarak çalışmamıza konu olan +lA- ekinin ve genişlemiş biçimleri olan +lA-n-; +lA-ş-; +lA-t- biçimlerinin Eski Türkçeden günümüze kadar geçen süre içerisindeki kullanımları tarihî Türk dili metinleri taranarak belirlenmeye çalışılmıştır. Bu doğrultuda çalışmamızın amacı, Türkçede isimden fiil yapım eki görevinde bulunan +lA- ekli yapıların Eski Türkçeden itibaren kullanımlarını belirlemek ve +lA-n-; +lA-ş-; +lA-t- şekilleri de dahil olmak üzere üzerine gelen yapıları ele alarak günümüz Türkiye Türkçesindeki biçimleriyle birlikte değerlendirmektir. Bu değerlendirmeyle birlikte tarihî Türk dili metinleri kapsamında +lA- alt taban ve +lA-n-; +lA-ş-; lA-t- üst taban kullanımları üzerinden, +lAn-; +lAş-; +lAt- şekillerinin birleşik bir ek olarak Türkçenin isimden fiil yapım ekleri içerisinde yer alıp almaması hususunda bir sonuca varmak hedeflenmiştir.
Özet (Çeviri)
+lA- affix is used as one of the most productive derivational affixes making verb from noun at the Turkish. It is one of the most frequently used affixes in Turkish in from noun words and in deriving verb from words in enter our language from foreign languages. The affix +lA- also is used with together make verb affixes from the verb -n-, -ş-, -t- and It is a derivational affix supplement which is included in our grammar in the form + lA-n-; +lA-ş-; +lA-t- and continues to increase its usage especially today. As a supplement that attract attention with this aspect, one of the become our subject of the study +1A- affix and +lA-n-; +lA-ş-; +lA-t- of affixes their use from Old Turkish to Modern Turkish has been effort to be revealed by scanning historical Turkish texts. In this aspect the aim of our study is to determine the use of the +1A- structures in Turkish since the old Turkish and +lA-n-; +lA-ş-; +lA-t- of affixes including the in Modern Turkish to will be evaluate together with forms. With this evaluation, in the context of historical Turkish language texts +lA- and +lA-n-; +lA-ş-; +lA-t- from on the uses, +lAn-; +lAş-; +lAt- forms as a united affix to the Turkish derivational affixes making verb from noun it is aimed go reach a conclusions about whether to take.
Benzer Tezler
- Kutadgu Bilig`de isim çekim ve yapım ekleri
Casus-and nominale suffix in Kutadgu Bilig
TALİP YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
Türk Dili ve EdebiyatıNiğde ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MUZAFFER AKKUŞ
- Aydın yöresi halk kültürünün incelenmesi
Başlık çevirisi yok
K. ZÜMRÜT HASBEK ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
Halk Bilimi (Folklor)İstanbul Teknik ÜniversitesiTürk Halk Oyunları Ana Sanat Dalı
DOÇ. DR. FİKRET DEĞERLİ
- Erken Hristiyan ve ilk Bizans resim ve kabartma sanatında kaynak ve okullar (2 cilt)
Sources and school of painting and sculpture during the early Christian and first Byzantine period
AHMET MEHMET KİPMEN
- Du latin au Français : La declinaison avec une comparaison au turc
Latinceden Fransızcaya ad durum ekleri ve Türkçeyle bir karşılaştırma
ALPARSLAN EYÜPOĞLU
Yüksek Lisans
Fransızca
2007
Fransız Dili ve EdebiyatıGazi ÜniversitesiFransız Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NEVİN HADAD
- Die Suche nach einer terminologischen Äquivalenz zum Begriff Der Metapher im Türkischen durch Vergleich von Rhetorik und belâgat
Metafor Kavramına Retorik- Belâgat Mukayesesi İçinde ve Belâgat Terminolojisinde Kavramsal Karşılık Arayışları
MEHMET AKİF DUMAN
Doktora
Almanca
2018
FelsefeJohannes Gutenberg-Unıversıtat MaınzTürkoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HENDRİK BOESCHOTEN