Duygudurumun yardım etme davranışı üzerindeki etkisi
The Effect of mood on helping behavior
- Tez No: 63884
- Danışmanlar: DOÇ. DR. DENİZ ŞAHİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Duygu, Yardım etme davranışı, Emotion, Helping behavior tendency
- Yıl: 1997
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
II ÖZET Bu çalışma, yardım etme davranışının olumlu ve olumsuz duyguduruma, duygudurumu yaratan nedenin kaynağı olarak kişinin kendisi ya da başkası olması koşuluna, uyarıcı kişi ve denek cinsiyetine göre değişip değişmediğini incelemek amacıyla düzenlenmiştir. Bu amaçla, araştırmada 336 (168 kız ve 168 erkek) üniversite öğrencisine, duygudurum, duygudurumu yaratan nedenin kaynağı ve uyarıcı kişi cinsiyeti değişkenlerinin değişimlenmesiyle oluşan 8 öyküden sadece biri seçkisiz olarak verilmiş ve bu kişilerin yardım etme davranışı ile ilgili değerlendirmelerini 5 basamaklı bir ölçek üzerinde belirtmeleri istenmiştir. Yardım etme davranışına ilişkin veriler, 2 (duygudurum: olumlu-olumsuz) x 2 (duygudurumu yaratan nedenin kaynağı: kendisi-başkası) x 2 (uyarıcı kişi cinsiyeti: kız-erkek) x 2 (denek cinsiyeti: kız-erkek) faktörlü araştırma desenine uygun olarak varyans analizi tekniği ile analiz edilmiştir. Deneklerin yardım etme davranışına ilişkin getirdikleri açıklamaları kategorilemek amacıyla kapsam analizi uygulanmıştır. Kategorilerin duygudurum, duygudurumu yaratan nedenin kaynağı, uyarıcı kişi ve denek cinsiyetine göre değişip değişmediğini ortaya koymak amacıyla oran testi uygulanmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgular, yardım etme davranışı üzerinde duygudurumun, uyarıcı kişi cinsiyetinin ve denek cinsiyetinin temel etkilerinin anlamlı olduğunu işaret etmektedir. Diğer bir deyişle, olumlu duygudurumdaki bireyler, olumsuz duygudurum bireylere kıyasla; uyarıcı kişi kız olduğu durumda,III erkek olduğu duruma kıyasla; denek cinsiyeti kız olduğu durumda, erkek olduğu duruma kıyasla daha fazla yardım edileceğini belirtmişlerdir. Ayrıca, duygudurumu yaratan nedenin kaynağı, uyarıcı kişinin cinsiyeti ve denek cinsiyeti ortak etkisinin anlamlı olduğu görülmüştür. Deneklerin yardım etme davranışına ilişkin getirdikleri açıklamalar, kişisel faktörler, ortamsal faktörler, toplumsal norm, duygudurumun sürdürülmesi, negatif durum rahatlaması, dikkat odaklanması ve ayrı süreçler kategorileri olarak belirlenmiştir. Duygudurum, duygudurumu yaratan nedenin kaynağı, uyarıcı kişi ve denek cinsiyetine göre yardım etme davranışı açıklamalarının kategorilere göre farklılık gösterip göstermediği incelenmiştir. Sadece, olumsuz duygudurum koşulundaki denekler, olumlu duygudurum koşulundaki deneklerden daha fazla oranda yardım etme davranışını dikkat odaklanmasına uygun açıklamalarla yapmışlardır. Yardım etme davranışı ile ilgili elde edilen bulgular ilgili kaynaklar ışığı altında tartışılmıştır.
Özet (Çeviri)
IV ABSTRACT In the present study the effects of subject-sex, target-sex, mood (positive-negative), source of mood (self-other) on helping behavior were explored in a factorial design. For this purpose, male and female undergraduates were asked to respond to one the 8 scenarios in which a male or female target was either happy or unhappy because of either a self-generated or other generated event. The subjects rated the probability of the target person to help an old lady in the scenario, on a 5 point Likert-type scale. Additional data were obtained from the subjects, indicating their causal explanations in relation to the target's helping behavior. Those qualitative data were analyzed by content analysis. Subjects thought that the target person would more probably help when he/she happy rather than unhappy. Significant main effects of both subject-sex and target-sex were also obtained. Female subjects, compared to the male subjects, reported higher probability in relation to the target person's helping behavior. Subjects also anticipated that the female target would be more in the helping position than the male target. These results supported the findings of the similar studies in the helping literature. In addition, the results of the study indicated a significant interaction effect of subject-sex, target-sex and the source of mood. Both the female and male subjects reported that the opposite-sex target would help with a higher percentage when the source of his/her happiness or unhappiness was himself. On the other hand, female and male subjects anticipated that the same-sex target would tend to help more likely when the source of his/her happiness or unhappiness was the other person.Results of the content analysis showed that in the positive- mood condition, the subject' explanations of the target person's helping behavior supported the mood maintenance model and in the negative mood condition the explanations were consistent both with the negative-state relief and the focus of attention models.
Benzer Tezler
- Diyabetik çocuklarda psikopataloji ve tedaviye uyumu etkileyen psikososyal faktörler
Başlık çevirisi yok
HATİCE SERPİL ERERMİŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1996
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıEge ÜniversitesiPsikiyatri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CAHİDE AYDIN
- Bipolar I bozukluklu annebaba çocuklarının yıkıcı davranış bozuklukları ve duygudurum bozuklukları yönünden değerlendirilmesi
Assessment of children and adolescents of with bipolar I parents regarding disruptive behavioral disorders and mood disorders
F. NESLİHAN İNAL EMİROĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2001
PsikiyatriDokuz Eylül ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF.DR. AYŞEN BAYKARA
- Antidepresan tedavi sırasında ortaya çıkan mani vakalarının birinci dereceden akrabalarında bipolar bozukluk sıklığının araştırılması
Frequency of bipolar disorder among first- degree relatives of those who developed mania during antidepressant treatment
OĞUZ TAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2001
Psikiyatriİstanbul ÜniversitesiPsikiyatri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSA TOSUN
- Depresyon tanısı alan bir gurup danışanın aile yapısı ve işlevleri
The Study of family functioning dimensions and interpersonal variables in depression
DENİZ KARAVELİ
- İkiuçlu duygudurum bozukluğunda koruyucu lityum tedavisine yanıtı belirleyen etkenler
Başlık çevirisi yok
V. ALP ÜÇOK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1993
Psikiyatriİstanbul ÜniversitesiPsikiyatri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OLCAY YAZICI