Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan çocuk ve ergenlerde zorbalığın yaşam kalitelerine etkisi
The relationship between bullying and quality of life in children and adolescents with attention deficit hyperactivity disorder
- Tez No: 637590
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ABDURRAHMAN CAHİD ÖRENGÜL
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Psikiyatri, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu, Akran Zorbalığı, Yaşam kalitesi, Duygu Düzenleme Yöntemi, Yürütücü İşlevler, Biliş, Duygu düzenleme, Ergenler, Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu, Zorbalık, Çocuklar, Attention Deficit and Hyperactivity Disorder, Peer Bullying, Quality of Life, Emotion Regulation Style, Executive Functions, Peer victimization, Cognition, Emotion regulation, Adolescents, Attention deficit disorder with hyperactivity, Bullying, Children
- Yıl: 2020
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bezm-İ Alem Vakıf Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), çocukluk çağının en sık görülen nörogelişimsel bozukluğudur ve bireyin gelişim düzeyine uygun olmayan dikkatsizlik, hiperaktivite ve dürtüsellik belirtileri ile kendini gösterir. DEHB tanısı alan çocuk ve ergenlerin hem zorbalığa uğrama ve hem de zorbalık yapma açısından risk taşıdığı bilinmektedir, ancak DEHB'li çocuklarda akran zorbalığının yaşam kalitesi, duygu düzenleme stili ve yürütücü işlevler ile ilişkisi araştırılmamıştır. Bu çalışmada DEHB'li çocuk ve ergenlerde akran zorbalığının yaşam kalitesi, yürütücü işlevler ve duygu düzenleme yöntemleri ile ilişkisinin araştırılması hedeflenmiştir. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Bezmialem Vakıf Üniversitesi Hastanesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları polikliniğinden DEHB tanısıyla takipte olan 10-18 yaşlar arasında olan 75 çocuk ve ergen dâhil edilmiştir. Katılımcılar DEHB ve eştanılarının belirlenmesi için Okul Çağı Çocukları için Duygulanım Bozuklukları ve Şizofreni Görüşme Çizelgesi- Şimdi ve Yaşam Boyu Versiyonu- Türkçe Uyarlaması (ÇDŞG-ŞY-T) ile değerlendirildiler. Sosyodemografik özellikler için ebeveyn tarafından doldurulan sosyodemografik veri toplama formu, DEHB şiddeti için Conners Anababa Derecelendirme Ölçeği-Kısa Form, zorbalığın değerlendirilmesi için Olweus Öğrenciler için Akran Zorbalığı Anketi, duygu düzenleme yönteminin değerlendirilmesi için Ergenler İçin Duygu Düzenleme Ölçeği (EİDDÖ), yaşam kalitesinin değerlendirilmisi için Çocuklar İçin Yaşam Kalitesi Ölçeği (ÇİYKÖ) Çocuk formu ve yürütücü işlevlerin değerlendirilmesi için Yönetici İşlevlere Yönelik Davranış Değerlendirme Envanteri (YİYDDE) formu kullanılmıştır. Bulgular: Bulgular: Değerlendirmeler sonucunda özbildirim ölçeklerinde katılımcıların %24'ünün kurban, %12'sinin zorba ve %5,3'ünün zorba/kurban olduğu saptanmıştır. Kurban olanların fiziksel işlevsellik(t=2,060, p=0,046), duygusal işlevsellik(t=3,498, p=0,01), sosyal işlevsellik(t=4,647, p<0,001) ve toplam yaşam kalitesi(t=3,762, p<0,001) puanlarının kurban olmayanlarınkinden daha düşük olduğu tespit edilmiştir. Zorba olanların fiziksel işlevsellik(z=-2,228, p=0.022), sosyal işlevsellik(z=-4,474, p<0,001) ve yaşam kalitesi(z=-3,838, p<0,001)puanlarının zorba olmayanlarınkinden daha düşük olduğu tespit edilmiştir. Zorba olanların zorba olmayanlara göre duygusal işlevsellik puanları anlamlı yüksek tespit edilmiştir(z=-3,334, p=0.001). Okul işlevselliğinde zorbalığa dâhil olup olmamasına göre anlamlı bir fark saptanmamıştır. Yürütücü işlevler ve duygu düzenleme ölçeklerinde kurban olanlar ile kurban olmayanlar arasında anlamlı bir fark saptanmadı. Zorba olan çocuk ve ergenlerin daha çok dışsal işlevsel olmayan duygu düzenleme yöntemi kullandığı saptanmıştır(z=-3,751, p<0,001). Zorba olanların yürütücü işlevlerinin bastırma(z=-2,066, p=0.039) ve duygusal kontrol(z=-1970, p=0.049) boyutlarında zorba olmayanlara göre anlamlı farklılık saptanmıştır. Sonuç: DEHB tanısı olan çocuk ve ergenlerden akran zorbalığına dâhil olanlarının yaşam kalitesinin dâhil olmayanlara göre daha kötü olduğu tespit edilmesi, DEHB'li çocukların değerlendirmesinde psikososyal sorunların da ele alınması gerektiğini göstermektedir. Aynı zamanda akran zorbalığına dahil olan DEHB'li çocuklara yönelik müdahale programlarının oluşturulurken duygu düzenleme yöntemleri ve yürütücü işlevlerin de göz önünde bulundurulmasının faydalı olabileceği görülmektedir.
Özet (Çeviri)
Objective: Attention Deficit and Hyperactivity Disorder (ADHD) is the most common neurodevelopmental disorder of childhood and is manifested by symptoms of attention deficit, hyperactivity and impulsivity that are not suitable for the individual's level of development. Children and adolescents diagnosed with ADHD are known to be at high risk for victimisation and bullying, but the relationship between peer bullying and quality of life, emotion regulation style and executive functions in children with ADHD has not been investigated. In this study, it was aimed to investigate the relationship between bullying and quality of life, executive functions and emotion regulation style in children and adolescents with ADHD. Material and Method: In the present study, 75 children and adolescents with ADHD (10-18 years), who were treated from Bezmialem Foundation University Hospital Child and Adolescent Psychiatry outpatient clinic, were included. They were evaluated with the Affective Disorders and Schizophrenia for School-Age Children-Present and Lifetime Version, DSM-5-Turkish Adaptation (K-SADS-PL-DSM-5-T) to detect ADHD and comorbid diagnoses. Sociodemographic form filled out by the parent for socio-demographic features. Conners' Parent Rating Scale – Short Form(CPRS - 48) was used to detect ADHD severity. Olweus Bully Victim Questionnaire was used for the detect of bullying. Regulation of Emotions Questionnaire for Adolescent (REQ) was used to detect emotion regulation style. Pediatric Quality Of Life Inventory child form (PedsQL) was used to evaluate the quality of life and Behavioral Rating Inventory for Executive Function (BRIEF) was used to evaluate executive functions. Results: Results of the study showed that 24% of the participants were victims, 5.3% were bully/victims and 12% were bullies according to the self-report scales. In the victims group, physical functioning(t = 2.060, p = 0.046), emotional functioning(t = 3.498, p = 0.01), social functioning(t = 4.647, p<0,001) and total quality of life(t = 3.762, p<0,001) scores were significantly lower than non-victims. The physical functioning(z = -2,228, p = 0.022), social functioning(z = -4,474, p<0,001) and the total quality of life(z = -3,838, p<0,001) scores of bullies were lower than non-bullies. Emotional functioning scores of bullies were found higher (z = -3,334, p = 0.001) than non-bullies. There was no significant difference in the BRIEF and REQ scores between the victim group and non-victims group. The bully group showed more external dysfunctional emotional regulation style(z = -3,751, p<0,001) and lower executive functions in suppression(z = -2.066, p = 0.039) and emotional control(z = -1970, p = 0.049) dimensions than non-bullies. Conclusion: The results of the present study indicates that psychosocial problems should also be addressed in the psychiatric evaluation of children with ADHD. Programs for decreasing bullying in children with ADHD should involve interventions for emotion regulation styles and executive functions
Benzer Tezler
- Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu olan çocuk ve ergenlerde empati becerileri, duygusal yüz ifadelerini tanıma ve akran zorbalığı
Empathy skills, recognition of emotional facial expressions and peer bullying in children and adolescents with attention-deficit and hyperactivity disorder
ELİF GÖKÇE ERSOY ŞİMŞEK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
PsikiyatriEskişehir Osmangazi ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SANİYE TÜLİN FİDAN
- Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu olan ergenlerde sosyal sorun çözme becerileri ve bilişsel esneklik ile akran zorbalığı arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between peer bullying and social problem solving skills and cognitive flexibility in adolescents with attention deficit hyperactivity disorder
AZAT DUMAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
PsikiyatriMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NİLFER ŞAHİN
- Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu olan ergenlerde ebeveyn duygu dışavurumunun incelenmesi ve duygu dışavurumu ile empati becerileri, davranış problemleri, akran zorbalığı arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Investigation of parental expressed emotion in adolescent with attention deficit hyperactivity disorder and evaluation of the relationship between expressed emotion and empathy skills, conduct problems, peer bullying
ASLI AYDIN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
PsikiyatriAydın Adnan Menderes ÜniversitesiÇocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HATİCE AKSU
- Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu tanılı çocukve ergenlerde çocukluk çağı travmaları ve ilişkilifaktörlerin belirlenmesi
Identification of childhood traumas and related factorsin children and adolescents diagnosed with AttentionDeficit Hyperactivity Disorder (ADHD)
AHMET KIRMACI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
PsikiyatriErciyes ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEVGİ ÖZMEN
- Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu olan çocuk ve ergenlerin siber zorbalık ve mağduriyeti ile ilişkili etmenlerin araştırılması
Investigation of factors associated with cyber bullying and victimization among children and adolescents with attention deficit hyperactivity disorder
REZZAN AYDIN GÖRÜCÜ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
PsikiyatriAnkara ÜniversitesiÇocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CİHAT KAĞAN GÜRKAN