Zeugma geç antik dönem konutları
Houses at Zeugma in late antique
- Tez No: 633481
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SERDAR HAKAN ÖZTANER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Arkeoloji, Archeology
- Anahtar Kelimeler: Geç Antik Dönem, Konut, Zeugma, Late Antigue Period, Dwelling house, Zeugmas
- Yıl: 2020
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Arkeoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klasik Arkeoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Hellenistik Dönem'de kurulmuş olan Zeugma'nın Roma İmparatorluk Dönemi'nde en refah zamanlarını yaşadığı, M. S. 252/3 yılındaki Sasani saldırısından sonra ise bir daha eski görkemine kavuşamadığı görülmektedir. Bu tarihten sonra ekonomik, kültürel ve siyasi olarak gerileyen kentin M. S. 4. yy ile birlikte sosyal ve ekonomik alanda yavaş da olsa canlanmaya başladığı ve bu süreç sonrasında kentte Hristiyanlığın etkili olduğu görülmektedir. Bu döneme ait konutlar ve diğer arkeolojik veriler bu konuda yeterli kanıt sunmaktadır. Bu dönemden sonra monastik yaşamın başladığı bilinen Zeugma'da artık güçlü ve yöneten kesim olarak piskoposlar ön plana çıkmıştır. Kilise kayıtlarında da görebildiğimiz piskoposların artık toplumsal hayatta yönlendirici bir misyon üstlendiğini Kyrrhos piskoposu Theodoret'in Zeugma'ya yazmış olduğu tavsiye amaçlı mektuplarda da görülebilmektedir. Zeugma'nın M. S. 252/3 yılındaki Sasani saldırısı sonucu büyük oranda tahrip olması, nüfusun büyük bölümünün kente tekrar dönememesi ve bölgedeki siyasi istikrarsızlık bu dönem kent hayatına dolayısıyla konut mimarisine de yansımıştır. Bu tarihten sonra Zeugma'da ortaya çıkan konutlar kentin Geç Antik Dönem sakinlerinin sosyo-politik ve sosyo-ekonomik durumları hakkında aydınlatıcı veriler sunmaktadır. Tez çalışmasının konusunu oluşturan 1996 - 2005 yılları arasındaki kazı çalışmaları kapsamında ortaya çıkarılan 11 adet Geç Antik Dönem konutu daha önceki bilimsel çalışmalarda kısmen yayınlanmış, 2005-2018 yılları arasındaki kazı çalışmalarında ortaya çıkarılan 7 adet konut ise yayınlanmamış konutlardır. Söz konusu yayınlanmış konutların tez çalışmasına dahil edilmiş olması Zeugma'nın Geç Antik Dönem konutları hakkında yapılacak değerlendirmede bir bütünlük göstermesi açısından önemlidir. Tez çalışmam kapsamında ele almış olduğum konutlar yerleşim alanları, plan özellikleri, bezeme-dekorasyon özelliklerine göre değerlendirilmiş olup, konutlara ait odaların işlevlerinin tanımlanması konusunda da değerlendirmeler ve analizler yapılmıştır.
Özet (Çeviri)
Zeugma, which was founded in Hellenistic Period, lived its most prosperous times in Roman Period. After the Sassanid attack 252/3 AD, the city could not regain its former glory. After which the city declined economically, culturally and politically, Christianity is seen to be powerful in the period after the attack. After the Sassanid attack, there was a slow revival in the city along 4th century AD. About this period houses and other archaeological datas provides sufficient evidence. It is known that monastic life started in this period and bishops came to the forefront as a powerful and ruling group in Zeugma. The bishops we can see in church records undertook a guiding mission in social life. It can be seen in the letters of Theodoret, the bishop of Kyrrhos. The destruction of Zeugma as a result of Sassanid attacks 252/3 AD, the inability of the majority of the population to return to the city and the political instability in the region were reflected in the urban life and housing architecture of this period. The residences that emerged in Zeugma after this date, provide detailed information about the socio-political and socio-economic conditions of the Late Antique period in town and inhabitants. The residences which unearthed during the excavations between 1996 - 2018 are the subject of the thesis. 11 Late Antique houses which was uncovered during the excavations were partially published in previous scientific studies, 7 Late Antique houses which uncovered in the studies after 2005, are unpublished. In order to make a complementary comment about Zeugma's Late Antique houses, published houses were included in the thesis. The houses were evaluated according to the settlement areas, plan features and decoration features. Evaluations were also made on the definition of the functions of the rooms.
Benzer Tezler
- From routine to ritual: Social and spatial consumption of water in Roman domestic context, sampling Pompeii, Ephesus and Zeugma
Rutinden ritüele: Roma konutlarında suyun sosyal ve mekânsal tüketimi, Pompeii, Efes ve Zeugma
NİLAY BAŞAR
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
MimarlıkOrta Doğu Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. LALE ÖZGENEL
- Zeugma A, B, Danae ve Dionysos Evleri cam buluntuları
The glass finds from the Houses of A, B, Danae and Dionysos at Zeugma
ÖZNUR SEMİZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
ArkeolojiAnkara ÜniversitesiArkeoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÇİĞDEM GENÇLER GÜRAY
- Roma Dönemi konut mimarisinde avlu kullanımı ve kültürel kimlik ilişkisi_ Ephesos, Priene, Aphrodisias, Kremna, Sia, Zeugma örnekleri ışığında
The relationship between courtyard and cultural identity in roman domestic architecture: In the light of Ephesus, Priene, Aphrodisias, Kremna, Sia, Zeugma
NADİRE ASLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
ArkeolojiHacettepe ÜniversitesiArkeoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NAZLI ÇINARDALI
- Zeugma kazı sikkeleri: 2005 - 2012
Excavation coins from Zeugma: 2005 - 2012
FATICH TOUMPAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
ArkeolojiAnkara ÜniversitesiArkeoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KUTALMIŞ GÖRKAY
- Zeugma Mousalar Evi Terra Sigillataları ışığında convivium sofra takımları
Convivium tableware in the light of the Terra Sigillatas of the Zeugma House of Mousas
ORHAN BABA
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
ArkeolojiAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiArkeoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE FATMA EROL