Zamanaşımı ve hak düşürücü süre kavramları Türk İş Hukukunda süreler
Prescriptions and right forfeiting period: Periods in the Turkish laboor low
- Tez No: 63228
- Danışmanlar: PROF. DR. ADNAN TUĞ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri, Labour Economics and Industrial Relations
- Anahtar Kelimeler: Hak düşürücü süre, Türk iş hukuku, Zaman aşımı, İş hukuku, Right forfeiting period, Turkish labor law, Prescription, Labour law
- Yıl: 1997
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Zamanaşımı ve hak düşürücü süre hukukun,doğal bir olay olan zamanın geçmesine hukuki sonuçlar bağlamasının iki ayrı görünümüdür. Bu iki müessesenin temelde kamu düzenini sağlama, hukuki güven ve barışı tesis etme gayeleriyle getirildiğini görmekteyiz. Zamanaşımı, belli bir sürenin geçmesiyle birlikte alacağın dava edilebilirliğini etkilemekte,özüne dokunmamaktadır. Bu nedenle dava esnasında ancak ilgili tarafça ileri sürülmesi halinde dikkate alınmaktadır. Zamanaşımının kanunda belirtilen nedenlerin varlığı halinde durması ya da kesilmesi söz konusu olmaktadır. Durma nedenleri ortadan kalktığında süre, kaldığı yerden işlemeye devam etmekte; kesilme nedenleri ortadan kalktığında zamanaşımı yeniden işlemeye başlamaktadır. Hak düşürücü sürede ise, zamanın geçmesi hakkı ortadan kaldırmakta ya da doğmasına mani olmaktadır. Hak düşürücü süre tarafların iradesi dışında hükmünü icra etmekte ve hakim tarafından resen dikkate alınmaktadır. Bu nedenle hak düşürücü sürelerin sonuçlan zamanaşımına göre daha ağırdır. Genellikle bu tür süreler kısadır. Zamanaşımı için geçerli olan durma ve kesilme nedenleri hak düşürücü süre için söz konusu değildir. Kanunlarda yer alan sürelerin zamanaşımı mı hak düşürücü süre mi olduğunun tespiti her zaman kolay olmamaktadır. Bu durumda müessesenin amacına ve kullanılan ifadelere bakmak zorunlu olmaktadır. Özellikle hak düşürücü sürelerin, kanuni çerçevede açık olarak düzenlenmesi bu tereddütleri ortadan kaldıracaktır. Hukukun gayesi toplumda düzen, emniyet ve adaleti sağlamaktır. Bu gaye hukuki ilişkilerde ya da durumlarda açıklık ve belirlilik ortamıyla ancak,mümkün olabilir. İşte zamanaşımı ve hak düşücü süreler bu ortamı gerçekleştirmede önemli rol oynayan müesseseler olarak hukuk sisteminde yerini almıştır. Çalışmamızda örneklerini vermeye çalıştığımız iş hukukunun canlı ve dinamik yapısı da genellikle getirilen sürelerin kısa ve hak düşürücü mahiyette olmasına yol açmıştır.
Özet (Çeviri)
SUMMARY Prescription and the right forfeiting period are two different appearances of connecting legal results to the lapse of time which is a natural event. We see that these two concepts have been established in order to secure public order and for the purpose of bringing legal security and peace. Prescription effects the capacity to sue with the passing of a certain period of time and it does not effect the essential. For this reason, it is taken into consideration only upon the claim of the concerned party. Suspension or discontinuation of the prescription may occur in case of existence of the reasons set forth in the law. When the reasons of suspension are abolished the period starts from the suspended point and when the reasons of discontinuation are abolished the prescription starts functioning again. In the right forfeiting period the lapse of time abolishes the right or prevents its occurrence. The right forfeiting period functions in exclusion of the will of the parties and it is taken into consideration, ex officio by the judge. For this reason the consequences of the right forfeiting period is more severe than that of prescription. In general these types of periods are short. Reasons of cease and discontinuation which are applicable to prescription are not applicable in terms of right forfeiting period. It is not easy to determine whether the periods set forth in the laws are prescription periods or right forfeiting periods In this case, it is benefiting to examine the purpose of the establishment and the terms used. Clear arrangement of the right forfeiting period within the legal framework shall abolish these kinds of doubts.The objective of law is to establish order security and justice in society. This objective can only be possible with an ambiance of clarity and distinction in legal relations. Prescription and right forfeiting periods have taken their place in the law system as establishments that play an important role in realization of this ambiance. The active and dynamic structure of labor law, which we have given in our study with samples have caused the periods to be short and of the right ceasing nature.
Benzer Tezler
- Türk ve Irak Özel Hukukları açısından mukayeseli olarak intifa hakkı
The Comparison of the benefit of right in the Turkish and Iraqi Private Laws
KASIM MAHMUT
- Marka türleri ve korunması
A Kind of trademark and protection
MİTHET SERDAR ATLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2001
HukukDokuz Eylül ÜniversitesiÖzel Hukuk Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HURİYE KUBİLAY
- Patent hakkının korunması
The Protection of patent right
FEYZAN HAYAL ŞEHİRALİ
Yüksek Lisans
Türkçe
1997
HukukAnkara ÜniversitesiÖzel Hukuk (ticaret Hukuku) Ana Bilim Dalı
PROF.DR. FIRAT ÖZTAN