J.R.R. Tolkien'in Orta Dünya Mitolojisi kapsamında Yüzüklerin Efendisi adlı eserinin Türkçe çevirisine metinlerarası odaklı bir bakış
An intertextual focus on the Turkish translation of J.R.R. Tolkien's The Lord of the Rings in the scope of his Middle Earth Mythology
- Tez No: 630800
- Danışmanlar: PROF. DR. FÜSUN BİLİR ATASEVEN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Batı Dilleri ve Edebiyatı, Western Linguistics and Literature
- Anahtar Kelimeler: Yüzüklerin Efendisi, Fantastik Edebiyat, Orta Dünya Mitolojisi, Metinlerarasılık, Metinlerarasılığın Çevirisi, Yabancılaştırma, Yerlileştirme, Örnek Okur, Mitoloji, Tolkien, John Ronald Reuel, Türkçe çeviri, Çeviri, The Lord of The Rings, Fantastic Literature, Middle Earth Mythology, Intertextuality, Translation of Intertextuality, Foreignization, Domestication, Model Reader, Fantasy literature, Mitology, Tolkien, John Ronald Reuel, Turkish translation, Translation
- Yıl: 2020
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Batı Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Diller ve Kültürlerarası Çeviribilim Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışmasının amacı, metinlerarasılığın çevirisi kapsamında fantastik edebiyat alanındaki en önemli eserlerden biri olan Yüzüklerin Efendisi'nin Türkçe çevirisini yabancılaştırma ve yerlileştirme stratejileri bağlamında incelemektir. Metinlerarasılığın çevirisi söz konusu olduğu için öncelikle kaynak metnin barındırdığı metinlerarası ilişkilere değinilmiştir. Bu noktada, Tolkien'in İngiltere'ye ithafen kurguladığı Orta Dünya Mitolojisinin, ardında bu kurguya esin kaynağı olan mitler ve öncül metinlerle olan ilişkisi ele alınmıştır. Kaynak metnin, öncül metinlerle olan ilişkisinin ön plâna çıkması dolayısıyla metinlerarasılık kavramına ve metinde hâkim olan metinlerarasılık tekniklerine yer verilmiştir. Metinlerarası ilişkiler bakımından zengin olan Tolkien'in Orta Dünya mitolojisi ve bu mitolojinin roman biçimindeki ürünü olan Yüzüklerin Efendisi adlı eserini ve Türkçe çevirisini, 'palempsest' kavramı çerçevesinde okumak açısından Gerard Genette'le, bir 'örnek okur' olan çevirmenin, var olan metinlerarasılıkların izini sürmesi ve okuru kaynak dil ve kültür üzerinde düşünmeye davet etmesi açısından Umberto Eco'yla, yabancılıkları ve kültürel farklılıkları ortaya çıkarması ve birtakım noktalarda kendi yaratıcılığını ön plâna çıkararak erek kültüre özgü öğeler kullanması açısından Venuti'nin 'yabancılaştırma' ve 'yerlileştirme' kavramlarının yanı sıra, çeviride ortaya konan 'yabancı' ve 'öteki' unsurları açısından da Antoine Berman'ın 'L'Epreuve de l'Etranger' [Yabancının Sınanması] adlı çalışmasıyla ilişkilendirilerek incelenmiştir. Tezin kuramsal yöntemi ele alındıktan sonra bu aktarım sürecinde bir 'örnek okur' olarak ele alınan çevirmenin, çeviri sürecinde aldığı kararlara ve sonuçlarına değinilmiştir. Ardından son bölümdeyse, kaynak metinde yer alan metinlerarası ilişkiler bakımından zengin öğelerin çeviri metne yabancılaştırma ve yerlileştirme bağlamında nasıl aktarıldığı örneklerle incelenmiştir.
Özet (Çeviri)
The aim of this thesis is to examine the Turkish translation of one of the most important works in the field of fantastic literature, The Lord of The Rings, in terms of foreignization and domestication strategies. Since the translation of intertextuality is in question, at first the intertextuality of the source text was mentioned. At this point, the relationship of Middle Earth Mythology, which Tolkien dedicated to England, with the myths and the pretexts that have a great impact on this fiction, is discussed. Since the relationship between the source text and the pretexts comes into prominence, the concept of intertextuality and the intertextual techniques prevailing in the text are discussed. The Middle Earth Mythology which is rich in intertextual relations, and its product in novel form, The Lord of The Rings, and its Turkish translation are studied in association with Gerard Genette's concept of 'palimpsest', Umberto Eco's concept of 'the model reader' since the translator both traces the intertextual relations in the source text and provides the target reader think over the source language and culture, Lawrence Venuti's concepts of 'foreignization' and 'domestication' since the translator both reveals some foreign elements and implements domestication by using elements that are specific to target culture, and Antoine Berman's concept of 'foreign'. After discussing the theoretical frame of the thesis, the decisions taken by the translator who is considered as a 'model reader' and the results in this translation process, are handled. Then, in the last chapter of the thesis, the ways how the elements that have rich intertextual relations in the source text have been translated into the target language in terms of 'foreignization' and 'domestication' are examined with examples.
Benzer Tezler
- 1985-1986 yıllarında Polatlı Devlet Hastanesine kaza nedeniyle başvuranların incelenmesi
Başlık çevirisi yok
FERHAN ŞENOL
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
İlk ve Acil YardımGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. HİKMET PEKCAN
- Ulaş Sağlık Ocağı merkezinde nüfusun bazı niteliklerine ve konutların durumuna ilişkin bir çalışma
An Investigation carried out at the Ulaş Public Health Centre concerning some characteristics of the population and housing conditions in the district of Ulaş
EROL ŞANLI
Doktora
Türkçe
1985
Halk SağlığıCumhuriyet ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERVET ÖZGÜR
- İzmir'de bazı yolların kapatılarak yaya bölgeleri oluşturma da kent peyzajını geliştirme açısından yeniden planlanması üzerinde araştırmalar
Başlık çevirisi yok
BAHAR TÜRKYILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Şehircilik ve Bölge PlanlamaEge ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
- Sivas yöresinde akraba evliliği yapan ve yapmayan çiftlerde dermatoglifik benzerlikler
Similarities of dermataoglyphies among individval of married relatives and married couples not related to each other in Sivas region
Y. SELMA SÜNGÜ
Yüksek Lisans
Türkçe
1984
Tıbbi BiyolojiCumhuriyet ÜniversitesiTıbbi Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. İLHAN SEZGİN
- Akaryakıtla çalışan endüstriyel tav fırınlarında yanma, sıcaklık ve basıncın optimum kontrolu
Optimum control of combustion temperature and pressure in industrial tempering furnaces working with fuel-oil
MEHMET EROĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Makine MühendisliğiGazi ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YÜCEL ERCAN