Evaluating the asymmetric impacts of crude oil prices and exchange rate on fuel oil product prices in Turkish energy market using ardl and nardl models
Ham petrol fiyatları ve döviz kurunun Türkiye enerji piyasasında akaryakıt ürün fiyatları üzerindeki etkisinin doğrusal ve doğrusal olmayan gecikmesi dağıtılmış otoregresif yöntemler ile değerlendirilmesi
- Tez No: 626382
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ BARIŞ SOYBİLGEN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ekonometri, Econometrics
- Anahtar Kelimeler: Akaryakıt, Asimetrik etki, Döviz kuru, Fiyatlandırma, Ham petrol, Otoregresif modeller, Petrol, Fuel oil, Asymmetric effect, Exchange rate, Pricing, Crude oil, Autoregressive models, Petroleum
- Yıl: 2020
- Dil: İngilizce
- Üniversite: İstanbul Bilgi Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Programlar Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Finansal Ekonomi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Ekonomi ve Finans Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, akaryakıt ürün fiyatlarının, Amerikan Dolar kuru ve ham petrol fiyatlarındaki aşağı ve yukarı yönlü değişimlere gösterdiği duyarlılıklar arasındaki farkları, Türkiye enerji piyasası özelinde etraflıca incelenmiştir. Literatürde, çeşitli ülkelere ait akaryakıt piyasaları için, ilgili ilişkinin simetrik ve asimetrik olduğuna işaret eden farklı çalışmalar mevcuttur. Çalışmamızda, asimetrik etkilerin ihmal edilmemesinin yerinde olacağı ve asimetrik modellerin simetrik modellere kıyasla fiyat değişim tahminlemesi açısından daha sağlıklı sonuçlar üreteceği dönem ve akaryakıt ürünlerinin var olabileceği göz önüne alınmıştır. Önceki çalışmalardan farklı olarak bu çalışmada, akaryakıt ürünlerinin Türkiye piyasası fiyatlarındaki asimetrik etkilerin analizi için, ham petrol fiyatlarına ek olarak, Dolar kuru etkisi de eklenmiş olup, söz konusu ilişkiler LPG , dizel ve benzin olmak üzere üç farklı ürün tipi için analiz edilmiştir. Her bir ürün tipi, 2003-2009 yılları arasında kalan dönemin tamamına ek olarak, sonuçları Amerika'da 2008 yılında başlayan finansal kriz etkisinden arındırabilmek adına, kriz öncesi ve sonrası dönemler için ayrı ayrı analiz edilmiştir. İlgili analizler, adım adım regresyon yönteminin farklı özelleşmiş versiyonları olan, doğrusal ve doğrusal olmayan gecikmesi dağıtılmış otoregresif yöntemler kullanılarak ayrı ayrı gerçekleştirilmiştir. Sonuçlar göstermektedir ki, simetrik modellerin asimetrik modellere kıyasla daha anlamlı sonuçlar üretebildiği akaryakıt ürün tipleri ve dönem kombinasyonları olduğu gibi, asimetrik modellerin daha başarılı sonuçlar ürettiği modeller de mevcuttur. Simetrik modellerin daha anlamlı sonuçlar ürettiği dönemler, tüm akaryakıt ürün tipleri için kriz öncesi ve sonrası dönemlerde yoğunlaşırken, tüm zaman aralığı için yapılan analizlerde, asimetrik ekonometrik modellerin, simetrik modellerden tahmin gücü daha yüksek sonuçlar ortaya koyduğu görülmüştür. Türkiye'de akaryakıt vergilerine ait geçmişe dönük ve resmi bir data bulunmamakla birlikte, vergi politikalarının, akaryakıt piyasasındaki ürün fiyatlarının ham petrol fiyatlarındaki dalgalanmalara verdiği asimetrik tepkiler için açıklayıcı olduğu yaygınca kabul gören görüşler arasındadır.
Özet (Çeviri)
In this study, we aimed to explain the sensitivity in prices of several fuel oil product types in Turkish fuel oil market with respect to fluctuations in crude oil prices and USD/ TRY exchange rate. There are many studies previously exercised for varying countries and terms in literature arguing the dominance of asymmetric effects associated with FX and crude oil prices on fuel oil markets. There are also studies claiming that type of the effects belonging to the corresponding variables on fuel oil markets are symmetric. We have run our analyses by revisiting the approach considering the importance of asymmetric effects. Differing from the previous studies, we have generated a composite model and evaluated the impact of FX together with the one belonging to crude oil prices for the asymmetries in Turkish fuel oil market. Apart from the monthly data belonging to our main sample which remains between January 2003 and June 2019, two additional period including pre and past terms of the financial crisis in USA have also been analyzed to be able to omit the effects of crude oil price shocks associated with the crisis. Reactions of the fuel oil product prices to the explanatory variables have been examined in detail via using ARDL and NARDL techniques which are widely used in econometrics. Results suggest that for Turkish market, there are not only time and product type combinations with dominance of symmetric models but also ones with dominance of asymmetric effects sourced by the changes in FX and crude oil. While the areas where symmetric models generate more plausible model outputs than asymmetric models concentrate on post and pre financial crisis period in USA, asymmetric models has generated more significant models with stronger predictive ability compared to the symmetric models for the whole time sample. Tax policies of council of ministers are presumed to have determining role for asymmetries even though there is no transparent and officially valid quantitative historical data regarding to taxes implemented by fiscal authorities on fuel oil products for Turkey.
Benzer Tezler
- Mevcut betonarme binaların detaylı deprem performans analizi için basitleştirilmiş bir yöntem geliştirilmesi
Development of a simplified method for detailed seismic performance analysis of existing reinforced concrete buildings
HARUN CEYLAN
Doktora
Türkçe
2024
İnşaat MühendisliğiDicle Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDULHALİM KARAŞİN
DOÇ. DR. BARIŞ ERDİL
- Finansal stresin OECD ülkelerinin hisse senedi getirilerine etkisi
Impacts of financial stress on stock returns of OECD countries
FAİG MAMMADOV
- A quantile panel type analysis of the relationship between the EU-ETS and disaggregated inflation in the eurozone
Euro Bölgesi'nde EUETS ile ayrıştırılmış enflasyon arasındaki ilişkinin kantil panel tipi analizi
MUSA SAMBOU
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Ekonomiİstanbul Ticaret Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
Assist. Prof. Dr. GODWIN OLUSEYE OLASEHINDE WILLIAMS
- Doğrusal olmayan birim kök sınamalarının gelişimi ve bir test önerisi
The development of non-linear unit root tests and a suggested a test
ATİLLA HEPKORUCU
- Yapı hasarlarının zemin oturması ile ilişkisi ve risk analizi
The relationship of structural damages with ground settlement and risk analysis
EKİN EVRİM LAÇİN AKŞİT
Doktora
Türkçe
2025
İnşaat Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KADİR GÜLER