Sosyal fobinin agorafobi, özgül fobi ve yaygın anksiyete bozukluğundan farklılıklarına ilişkin karşılaştırmalı bir araştırma
A Comparative research related with the social phobia, caused by the differences of disorder among agoraphobia, specific phobia and generalized anxiety
- Tez No: 62428
- Danışmanlar: PROF. DR. NERİMAN SAMURÇAY
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Anksiyete bozuklukları, Fobiler, Anxiety disorders, Phobic disorders
- Yıl: 1997
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Çalışmanın amacı, sosyal fobinin agorafobi, özgül fobi ve yaygın anksiyete bozukluğu'ndan farklılıklarının, sosyal etkileşim anksiyetesi, diğerleri tarafindan incelenme/değerlendirilme anksiyetesi ve (sosyal) fobik kaçınma açısından, incelenmesidir. Bunun için öncelikle, Mattick ve Clarke (1989, akt. Heimberg ve ark., 1992) tarafindan geliştirilen SEAÖ ve SFÖ'nin; Marks ve Mathews (1979) tarafindan geliştirilen KSÇ'nin güvenirliği puan değişmezliği, Cronbach alfa iç tutarlık katsayısı ve test yanlama yöntemi ile incelenmiştir. Puan değişmezliği 150 kişilik öğrenci örnekleminde yapılmıştır. Araştırma örneklemi 193 kişiden oluşmuş; anksiyete bozuklukları grubunda 143, normal grupta 50 kişi yer almıştır. Üniversite öğrencileri örneklemi ile arastana örneklemindeki tanı grupları üzerinde yapılan analizler sonucunda, ölçeklerin puan değişmezliği, iç tutarlığı ve test yanlama yöntemi ile elde edilen güvenirliğinin yeterli düzeyde olduğu ortaya konmuştur. KSÇ'nin faktör yapısını belirlemek amacıyla araştırma örneklemi ile yapılan faktör analizi sonucunda orijinal çalışmada olduğu gibi, birbirinden ayn ve yorumlanabilir dört faktör bulunmuştur. Çalışmanın amacı doğrultusunda, sosyal etkileşim anksiyetesi, sosyal ortamlarda diğerleri tarafindan incelenme/değerlendirilme anksiyetesi ve sosyal fobik kaçınma açısından sosyal fobi grubu, agorafobi, özgül fobi, yaygın anksiyete bozukluğu ve normal grup ile karşılaştmlmıştır. SEAÖ, SFÖ ve KSÇ'nden elde edilen ortalamalara tek yönlü varyans analizi ile bakıldığında, araştırma örnekleminde yer alan beş tanı grubunun ortalamalan arasındaki fark anlamlı bulunmuştur. Farklılık yaratan gruplan görmek için^.J Scheffe testi uygulanmış ve sosyal fobi grubunun SEAÖ, SFÖ ve KSÇ Sosyal Fobi alt ölçeği ortalaması, diğer tanı gruplarından daha yüksek çıkmıştır. SEAÖ ve SFÖ'nde normalin üstünde sosyal anksiyeteyi belirlemek ve böylece sosyal fobikleri normallerden ayırmak amacıyla ortalamanın (normal deneklerde) bir standard sapma üstündeki puan kesme noktası olarak kabul edilmiştir. Bu araştırma örneklemi için, SEAÖ'nde klinik sosyal anksiyeteyi belirlemede 21; SFÖ'nde 16 puanlık kesme noktasının geçerli olduğu sonucuna varılmıştır. Sosyal fobi grubunu SEAÖ, SFÖ ve KSÇ'nin ne derece doğru sınıflandırdığını görmek için yapılan discriminant analizi sonucunda, araştırma grubundaki tanı grupları içerisinde sosyal fobi grubunun en yüksek (%77.5) doğru sınıflandırılma oranına sahip olduğu görülmüştür. Araştırma örnekleminde SEAÖ, SFÖ ve KSÇ ile yapılan analiz bulguları, sosyal fobi grubunun, anksiyete bozuklukları içerisinde agorafobi, özgül fobi ve yaygın anksiyete bozukluğu'ndan ayrı bir tam grubu oluşturduğunu doğrulamıştır. Sonuç olarak, söz konusu ölçekler sosyal fobik bireyleri gerek normal ve gerekse anksiyete bozukluğu olan (agorafobik, özgül fobik ve yaygın anksiyete bozukluğu) diğer bireylerden ayırmıştır.
Özet (Çeviri)
94 ABSTRACT The purpose of this study is to investigate the ways in which social phobia differs from agoraphobia, specific phobia and generalized anxiety disorder with respect to anxiety in social interactional situations, anxiety in situations involving observation by others, and phobic avoidance. First, the reliability of the SIAS (the Social Interaction Anxiety Scale; Mattick & Clarke, 1989), the SPS (the Social Phobia Scale; Mattick & Clarke, 1989), and the FQ (the Fear Questionnaire; Marks & Mathews, 1979) was examined using the methods of test-retest, Cronbach Alpha and split-half. In a pilot study, a sample of 150 college students were employed in the test-retest measures. Of 193 participants; 143 belonged to anxiety disorder groups and 50 belonged to normal control group. The results of the analysis indicated that the measures employed in this study had satisfactory test-retest, Cronbach Alpha and split- half reliability. Second, a factor analysis was conducted to assess the factor structure of the FQ. Consistent with the previous studies, the findings of the current study revealed that the FQ had four different and theoretically interpretable factors. These factors were social phobia, agoraphobia, simple phobia and anxiety- depression. Third, in order to compare social phobia group with the other diagnostic groups and normals, a series of one-way ANOVAs was conducted on the measures of the SIAS, the SPS, the FQ. These ANOVAs yielded significant group differences among the five major groups of the study. To determine specific differences among groups, Scheffe test was used and the finding indicated that the means for the social phobia group was significantly higher than the other diagnostic groups.95 Furthermore, when a case was defined as a social phobic who scored one standard deviation above the mean of the“normal”sample on both SIAS and SPS, 95% of the social phobic group were correctly classified by these measures. Forth, the results of discriminant function analysis, that aims to assess the extent to which the measures correctly classified the participants into the groups, showed that the percentage of the classification for the social phobia group was the highest (77.5%) among the five diagnostic groups. Finally, the results of the current study indicated that individuals with social phobia seem to have a uniqe anxiety disorder which is distinct from the individuals with agoraphobia, specific phobia, and/or generalized anxiety disorder. Consistent with these findings, these measures used in this study significantly seperated participants with social phobia from both normals and other groups of anxiety disorder.
Benzer Tezler
- Çocuk ve ergenlerde sosyal fobi: Epidemiyolojik bir çalışma
Başlık çevirisi yok
TÜRKAY DEMİR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1997
Psikiyatriİstanbul ÜniversitesiÇocuk Psikiyatrisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NAHİT MOTAVALLI
- Yılan fobisinin söndürülmesinde sistematik duyarsızlaştırma ve yüzleştirme teknikleri in vivo uygulamalarının etkinliğinin karşılaştırmalı olarak incelenmesi
Başlık çevirisi yok
MURAT İSKENDER
Doktora
Türkçe
1998
PsikolojiKaradeniz Teknik ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZAFER GÖKÇAKAN
- Bir ilaç fabrikasında personel gereksinmesinin belirmesi seçilmesi ve elde tutulmasına yönelik bir uygulama çalışması
Başlık çevirisi yok
EMİNE BOZBAĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
1989
İşletmeİstanbul ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TUĞRAY KAYNAK
- Halvetiyyenin Şa'baniyye kolu ve Şa'ban-ı Veli
Başlık çevirisi yok
L. NİHAL YAZAR
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Türk Dili ve EdebiyatıGazi ÜniversitesiYRD. DOÇ. DR. ABDÜLKERİM ABDÜLKADİROĞLU