Hemodiyaliz hastalarında kullanılan hemodiyaliz kateterlerinde görülen komplikasyonlar ve kateterlerin fonksiyonel kalma sürelerini etkileyen faktörler
Complications in hemodialysis catheters used in hemodialysis patients and the factors affecting the functional stay time of hemodialysis catheters
- Tez No: 623672
- Danışmanlar: PROF. DR. NACİYE ÖZLEM SAYGILI YÖNEM, DOÇ. DR. SÜLEYMAN KÖZ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Nefroloji, Nephrology
- Anahtar Kelimeler: Böbrek hastalıkları, Böbrek yetmezliği-kronik, Enfeksiyonlar, Kan dolaşımı, Kateterizasyon, Komplikasyonlar, Renal diyaliz, Risk faktörleri, Kidney diseases, Kidney failure-chronic, Infections, Blood circulation, Catheterization, Complications, Renal dialysis, Risk factors
- Yıl: 2020
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Cumhuriyet Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Hemodiyaliz tedavisinin gerçekleşebilmesi için damaryolu erişimi gereklidir. Arteriovenöz fistül, arteriovenöz greft ve santral venöz kateterler kullanılarak damaryolu erişimi sağlanabilir. Santral venöz kateterler, hızlı ve etkili damar yolu erişim araçlarıdır, ancak komplikasyon oranları yüksek, fonksiyonel kalma süreleri kısadır. Amacımız, santral venöz kateterlerin komplikasyon oranları, fonksiyonel kalma süreleri ve bu parametreleri etkileyen klinik ve laboratuvar özellikleri araştırmaktır. Kasım 2018 – Ocak 2020 tarihleri arasında Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesinde hemodiyalize alınmak amaçlı hemodiyaliz kateteri takılan ve kendisinden onam alınan 193 hasta prospektif ve gözlemsel olarak değerlendirmeye alınmıştır. Çalışmada yaş, cinsiyet, kronik enfeksiyon varlığı, eğitim durumu, hipertansiyon-diyabetes mellitus-kalp yetmezliği varlığı, vücut kitle indeksi (VKİ) ve kateter takılırken ve takıldıktan sonraki takipler göz önünde bulunduruldu. Kateter yerleştirilmeden önce enfeksiyon-malnutrisyona yatkınlık kateter enfeksiyonu ve fonksiyonel sağkalımı etkileyebileceğinden, son iki hemoglobin değeri, son C-reaktif protein (CRP) değeri-albümin değeri, ferritin değeri ve hastaların nazal kültürü değerlendirildi. Aynı zamanda, kateterin yerleştirildiği ortam, yerleştirildiği vücut bölgesi, yerleştirilirken ultrason (USG) kulllanımı varlığı veya yokluğu, kateter materyali, kateter takılırken profilaktik antibiyotik alıp almadığı, kateter özellikleri (ucunun düz-kıvrık olması , kalıcı-geçici olması) ve kateter çekilirse çekilme nedenlerinin kateterin fonksiyonel kalış ve hastaların ek invaziv prosedürlere maruz kalması üzerindeki etkisi değerlendirildi. Yoğun bakım hastaları ve verileri eksik olan hastalar çalışma dışı bırakıldı. Kateter takılan ve diyalize başlanan her hastanın klinik verileri ilk günden itibaren prospektif olarak izlendi. Birden fazla kateter takılan hastalarda tüm kateterin verileri çalışmaya dahil edildi. Kateter komplikasyonları tarafımızca günlük değerlendirilerek, servis hekim ve hemşireleri, diyaliz hemşireleri ve hastalarla görüşülerek takip edildi. Yüzde 1.55 (n=3) hastada kateter yerinde kanama ve ağrı , %17.1 (n=22) hastada kateterin çalışmaması komplikasyonları görüldü. En kısa süre kalan kateter 0 gün, en uzun kalan kateter 169 gün fonksiyonel kaldı. Ortalama kateter fonksiyonel kalma süresi 19.99 (±25.79)idi. Çalışmamızda kateter takılan bölgeye göre kateterin fonksiyonel kalma süresi incelendiğinde önemli fark bulunmuştur (p<0.05). Buna göre femoral bölgeye kateter takılan hastalarda fonksiyonel kalma süresi daha kısayken, juguler ve subclavian bölgelere takılan kateterler daha uzun süre fonksiyonelliklerini korumuşlardır. USG kullanımının olup olmamasına göre kateter çekilme nedenleri incelendiğinde fark önemli bulunmuştur (p<0.05). Ultrason kullanılmadan takılan kateterlerde mekanik komplikasyon daha sık görülmüştür .Kateter takılan ortama göre çekilme nedenleri incelendiğinde farklılık önemli bulunmuştur (p<0.05). Çalışmamızda anestezi yoğun bakım tarafından takılan kateterlerin %20.5'inin çalışmadığı görülmüştür. Bu oran kateter takılan servislerde kateter çalışmamasına dair görülen en yüksek orandır. 12 hastaya Kidney Disease Outcomes Quality Initiative (KDOQI) kılavuzuna göre kateter ilişkili bakteriyemi tanısı konuldu. Kateter takılan bölge femoral bölge ise burada enfeksiyon görülme riski diğer kateter bölgelerine göre daha yüksek bulunmuştur (odds:5.11, %95 güven aralığı 1.168-22.422). Eğitim düzeyi düşük bireylerde enfeksiyon görülme riski diğer eğitim düzeylerine göre daha fazladır. (odds:0.55, 95 güven aralığında 0.005-0.669). İleri yaş gruplarında enfeksiyon görülme riski diğer yaş gruplarına göre daha fazladır(odds:0.842 %95 güven aralığında 0.730-0.972). Neticede hastanemizdeki veriler mevcut literatür bilgisi ile uyuşmaktadır.
Özet (Çeviri)
For hemodialysis treatment, vascular access is required. Vascular access can be achieved by using arteriovenous fistula, arteriovenous graft and central venous catheter. Central venous catheters are fast and effective vascular access devices, but their complication rates are high and their functional duration of use is short. We aimed is to investigate the complication rates, functional duration of use as well as clinical and laboratory features that affect these parameters. Between November 2018 and January 2020, 193 patients in whom hemodialysis catheters were placed for hemodialysis at Sivas Cumhuriyet University Faculty of Medicine and consent obtained were included in this prospective and observational study. Age, sex, presence of chronic infection, educational status, presence of diabetes mellitus-hypertension-heart failure, body mass index (BMI), and follow-up during and after catheter insertion were considered.Since previous susceptibility to infection-malnutrition prior to catheter insertion could affect catheter infection and functional survival; the last 2 hemoglobin values, the last C-reactive protein ( CRP ) value-albumin value, ferritin value and nasal culture of the patients were evaluated in the study.At the same time, the environment in which the catheter is inserted, the insertion site, whether or not ultrasound (USG) is used while it is inserted, catheter material, whether or not prophylactic antibiotics were administered during the catheter set, characteristics of the catheter (straight-curled, permanent-temporary), and reasons for the catheter withdrawal.were noted and we evaluated the impact of all these noted parameters on functional catheter duration of use and the need of exposure to extra invasive procedures.Intensive care patients and patients whose data were missing were excluded from the study. The data of each patient who recieved a catheter and started dialysis were prospectively examined. The data of entire catheter were included in the study in patients with multiple catheters. Catheter complications were followed daily by conversation with doctors ,nurses , and patients both in the inpatient and hemodialysis clinics. Pain and bleeding in the catheter site were noted in 1.55 %(n = 3) of patients , while 17.1% (n = 22) of patients experienced catheter dysfunction..The mean duration of catheter use was 19.99 ± 25.79 with the shortest duration of 0 days and the longest remaining functional for 169 days. We also found a significant difference between various insertion sites on functional duration of use(p<0.05). Accordingly in patients with catheter in femoral area, functional duration of use was shorter, catheters in subclavian and jugular areas preserve their functionality for longer times. When causes of catheter removal according to presence ofUSG guidance were analyzed, a significant difference was found (p<0.05). The difference in terms of failure of catheters was not significant in individuals who did not use USG while inserting the catheter, compared to other catheter withdrawal reasons. When the reasons for withdrawal were examined according to the medium where catheter inserted, the difference was significant (p<0.05).Mechanic complications are seen more common in catheters that have not been guided by USG .In our research, it was observed that 20.5% of the catheters insertedin the anaestesiology intensive care clinicdid not function. 12 patients were diagnosed as catheter-related bacteremia according to the Kidney Disease Outcomes Quality Initiative. (KDOQI) guidelines .If the catheter inserted area is the femoral region, the risk of infection is higher than the other catheter areas(odds:5.11 %95 confidence interval 1.168-22.422 ) Patient who have lower education status have a higher risk of infection than other educational levels. (odds:0.55 ,95 confidence interval 0.005-0.669). The risk of infection is higher in advanced age groups compared to other age groups. (odds:0.842 80.730-0.972 in 95% confidence interval). In conclusion our results are in concordance with the literature.
Benzer Tezler
- Çocukluk çağı onkolojik, hematolojik ve kronik hastalıklarında kalıcı tünelli kateter uygulamaları ve vücut kitle indeksinin komplikasyonlar üzerine etkisi
Permanent tunneled catheter applications in childhood oncological, hematological and chronic diseases and the effect of body mass index on complications
EFİL AYDIN YILDIRIM
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Çocuk CerrahisiDokuz Eylül ÜniversitesiÇocuk Cerrahisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FAİKA GÜLCE HAKGÜDER
- Acil serviste takılan santral venöz kateterlerin değerlendirilmesi
Evaluation of central venous catheters inserted in the emergency departmant
MEHMET KIY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
İlk ve Acil YardımAydın Adnan Menderes ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ DUMAN
- Kalıcı hemodiyaliz kateteri kullanan hastalarda varfarin ile antikoagülasyonun etkinliğinin değerlendirilmesi
The evaluation of efficiacy of anticoagulation with warfarine in patients using permanent hemodialysis catheter
AHMET BATURAY UZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2005
NefrolojiErciyes Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF.DR. OKTAY OYMAK
- Kalıcı hemodiyaliz kateterlerinde kapama solüsyonu olarak %26 NaCl ve Heparinin karşılaştırılması
Comprasion of 26% NaCl solution with heparin as a lock solution in permanent hemodialysis catheters
ÇİĞDEM PALA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2010
NefrolojiErciyes Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OKTAY OYMAK
- Kronik böbrek yetmezliği olan hemodiyaliz hastalarında vasküler erişim yollarının kullanım süresi ve bu süreyi etkileyen faktörler
Occupancy of vascular accesses and factors affecting that time in hemodialysis patients with chronic renal failure
ŞERİFE CİNGÖZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Nefrolojiİstanbul Bilim ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ZERRİN ÇİĞDEM