Küçük çocuklar için kendilik algısı ölçeğinin Türkçeye uyarlanması ve okul öncesi çocuklarında kendilik algısının yaş cinsiyet premature doğma ve okula devam etme süresine ilişkin olarak incelenmesi
Başlık çevirisi mevcut değil.
- Tez No: 61727
- Danışmanlar: PROF. DR. AYLA OKTAY
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Psikoloji, Education and Training, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Bebek-prematür, Cinsiyet farkları, Kendilik, Okul öncesi çocuklar, Infant-premature, Gender differences, Self, Preschool childrens
- Yıl: 1997
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
135 BÖLÜM V ÖZET SONUÇ VE ÖNERİLER 5.1. Özet Bu çalışmanın genel amacı, Küçük Çocuklar İçin Kendilik Algısı Ölçeğinin Türkçeye uyarlanması ve farklı niteliklere sahip okulöncesi dönemi çocuklarına uygulanarak, çocukların kendilik algılarının farklı boyutları hakkında bilgi edinilmesidir. Çalışma iki aşamalı olarak gerçekleştirilmiştir. İlk aşamada uyarlanması amaçlanan ölçek Türkçeleştirilirken yalnızca dil açısından eşdeğerlik değil, Türkiye'deki çocukların anladıkları ve kullandıkları ifadelerin seçilmesi amaçlanmıştır. Bunun sağlanması için 35 kişilik ön çalışma uygulaması yapılmıştır. Ölçek maddelerinin kültüre uygunluğu beş okul öncesi öğretmeni ve iki okul psikologu tarafından değerlendirilmiştir. Türkçeleştirilen formun, güvenirliği ve geçerliği konusunda, çeşitli çalışma gruplarından toplanan verilere dayanılarak kanıtlar elde edilmiştir. Daha sonra, güvenirliği ve geçerliği konusunda kanıtlar elde edilen ölçeğin farklı alt ölçekleri, farklı örneklem gruplarında uygulanarak bazı sorulara yanıt aranmıştır. Ayrıca ölçeğin ve alt ölçeklerinin, norm değerleri de hesaplanmıştır. Ölçeğin güvenirliğinin sınanması, orta SED'den, 4-6 yaşlarındaki 234 kişilik bir çalışma grubundan elde edilen verilere dayanılarak gerçekleştirilmiştir. İç tutarlık (homojenlik) sınaması, Cronbach Alpha katsayıları ile sınanmıştır. Tüm ölçeğin Cronbach Alpha katsayısı, tüm yaş grupları birlikte değerlendirildiğinde,.89 olarak hesaplanmıştır. Yaş grupları ayrı ayrı ele alındığında, Cronbach Alpha katsayıları,4 yaş için.87, 5 yaş için136.91, 6 yaş içinse.88 olarak hesaplanmıştır. Alt ölçekler için aynı teknikle ölçülen güvenirlik katsayıları ise; tüm yaş grupları birlikte değerlendirildiğinde,.64 ile,.78 arasında değişmiştir. Şöyle ki, iç tutarlık katsayısı, bilişsel yeterlik algısı için.73, bedensel yeterlik algısı için.64, akranlar tarafından kabul edilme algısı için,. 78, anne tarafından kabul edilme algısı için.75 olarak hesaplanmıştır. Ölçeğin iç tutarlık katsayıları, ingilizce formun iç tutarlık katsayıları ile oldukça benzerlik göstermektedir, örneğin tüm test için ingilizce formun Cronbach Alpha katsayısı.88, 4 yaş grubu için.86, 5 yaş grubu İçin.89 olarak hesaplanmıştır. Türkçe formun iç tutarlık katsayılarının az da olsa daha yüksek olduğu dahi söylenebilir. Ölçek maddelerinin güvenirliği ve geçerliği hakkında bilgi veren, madde- toplam puan güvenirliğine (Öner,1994, s.4) bakıldığında, tüm yaş grupları birlikte ele alındığında, tüm ölçek için, düzeltilmiş madde-toplam korelasyonlarının,.31 ile.59 arasında değiştiği saptanmıştır. Ayrıca maddelerin her biri; birer, birer ölçekten çıkarıldığında, tüm ölçeğin Cronbach Alpha katsayısında bir yükselme görülmemiştir. Bu sonuçlardan hareketle, tüm ölçek sözkonusu olduğunda, hiç bir madde ölçekten çıkarılmamıştır. Farklı yaş grupları için hesaplandığında, düzeltilmiş madde toplam korelasyonları, 4 yaş için,.31 ile.62 arasında değişmiş, 5 yaş için,.31 ile.73 arasında değişmiş, 6 yaş içinse,.20 ile.62 arasında değişmiştir. Altı yaş grubu için.20'lik madde-toplam korelasyonu gösteren ölçek maddesi, ölçekten çıkarıldığında belirlenen Cronbach Alpha katsayısı (.8791), ilgili maddenin ölçekte kalması durumunda belirlenen Cronbach Alpha katsayısından (.8771) çok az farklı olduğundan, bu madde de ölçekte bırakılmıştır. Sonuç olarak ölçekten hiç bir madde çıkarılmamıştır. Alt ölçekler için, düzeltilmiş madde-toplam korelasyonları, tüm yaş grupları için birlikte hesaplandığında, bilişsel yeterlik alt ölçeğinde,.31 ile.55137 arasında, bedensel yeterlik alt ölçeğinde,.30 ile.47 arasında, akranlar tarafından kabul edilme alt ölçeğinde,.36 ile.62 arasında, anne tarafından kabul edilme alt ölçeğinde,.34 ile.57 arasında değiştiği saptanmıştır. Alt Ölçeklerin hiçbirinin, Cronbach Alpha katsayısı, herhangi bir maddenin, o alt ölçekten çıkarılması sonucunda yükselmediği için, alt ölçekler düzeyinde de tüm maddeler korunmuş, ölçekten çıkarılmamıştır. Ölçeğin test-tekrar test güvenirliği (değişmezlik ölçümü), her üç yaş grubundan 30'ar olmak üzere, 90 çocuğa 8 gün ara ile ölçeğin iki kez uygulanmasıyla ölçülmüş ve pearson momentler çarpımı korelasyon katsayısı; tüm ölçek için,.74 (p<.01), bilişsel yeterlik alt ölçeği için.59 (p<-01), bedensel yeterlik alt ölçeği için.57 (p<.01), akranlar tarafından kabul edilme alt ölçeği için.60 (p<.01), anne tarafından kabul edilme alt ölçeği için.60 (p<.01) olarak belirlenmiştir. Ölçmenin standart hatası, test-tekrar test korelasyonları temel alınarak hesaplandığında, tüm ölçek için 5.33, alt ölçekler içinse, 1.91 ile, 2.17 arasında değişen değerlerde bulunmuştur. Ölçeğin ingilizce formunun test-tekrar test güvenirliği ve ölçmenin standart hatası değerleri ölçülmemiş olduğundan, bir karşılaştırma- yapılamamıştır. Türkçe'de Küçük Çocuklar İçin Kendilik Algısı Ölçeğine benzeyen, ölçüt olarak alınabilecek, psikometrik nitelikleri sınanmış bir başka ölçek geliştirilmemiş ya da uyarlanmamış olduğundan, ölçüt-bağımlı geçerlik sınaması yapılamamıştır. Yapı geçerliğine ilişkin olarak, ölçeğin tümünün, alt ölçeklerle olan ilişkilerine bakıldığı gibi, alt ölçeklerin kendi aralarındaki ilişkilerine de138 bakılmıştır. Bu amaçla Pearson momentler çarpımı korelasyon katsayıları hesaplanmıştır. Tüm ölçekle, alt ölçeklerden; bilişsel yeterlik altölçeği arasındaki korelasyon.81 ( p<01), bedensel yeterlik alt ölçeği arasındaki korelasyon,.82 (p<.01), akranlar tarafından kabul edilme alt ölçeği arasındaki korelasyon.82 (p<.01), anne tarafından kabul edilme alt ölçeği arasındaki korelasyon,.81 (p<.01)olarak hesaplanmıştır. Bu korelasyonlar, alt ölçeklerin herbirinin, ölçeğin tümüyle yüksek sayılabilecek düzeyde ilişkili olduğunu göstermektedir. Alt ölçekler arasındaki korelasyonlar ise,.50 ile.63 arasında değişmiştir ve hepsi de.01 düzeyinde anlamlıdır. ölçeğin dış geçerliği (kriter geçerliği), çocukların kendilerini değerlendirmeleri ile, öğretmenlerinin aynı maddeler çerçevesinde çocukları değerlendirmeleri arasındaki tutarlılık, üç alt ölçek için, pearson momentler çarpımı korelasyon tekniği ile ölçülmüştür. Elliyedi çocuğun kendilerini ve i*| öğretmenin bu çocukları değerlendirmeleri arasındaki korelasyonlar; bilişsel yeterlik alt ölçeği için.43 (p<.01), bedensel yeterlik alt ölçeğinde.47(p<.01), akranlar tarafından kabul edilme alt ölçeğinde.40(p<.01) olarak, hepsi de anlamlı düzeyde bulunmuştur. Anne tarafından kabul edilme alt ölçeğinin kriter geçerliği ise, annelerin çocuklarına karşı kendi davranışlarını, ölçeğin paralel formu kapsamında değerlendirmeleri ile, çocukların anne tarafından kabul edilme algıları arasındaki korelasyon hesaplanarak saptanmıştır. Otuzaltı çocuk ve 36 anne tarafından yapılan değerlendirmeler arasında, pearson momentler çarpımı korelasyon tekniği ile hesaplanan korelasyon katsayısı,.38 (p<05olarak belirlenmiştir.Gerek öğretmen-çocuk ve gerekse anne-çocuk değerlendirmeleri arasındaki ilişkiler orta derecede ve anlamlı düzeyde bulunmuştur. Ölçeğin ayırdedici geçerliğinin sınanması için, 234 kişilik çalışma grubunun puanları temel alınmış, çocuklar aldıkları puanlara göre139 sıralanmışlardır. En altta yer alan %25 lik grup ile en üstte yer alan %25lik grup saptanmış, her iki grupta yer alanların puanlarının ortalamaları arasındaki farkın anlamlılığı, hem tüm test için, hem de her madde için, bağımsız grup t testi ile sınanmıştır. Sonuçlara göre, tüm test ve her madde için, alt ve üst çeyrekte yer alan deneklerin puanlarının aritmetik ortalamaları arasındaki farklar.001 düzeyinde anlamlıdır. Buna göre testin tümünün ve her maddesinin ayırdedici gücünün oldukça yeterli olduğu sonucuna varılmıştır. Araştırmanın ikinci aşamasında, Küçük Çocuklar İçin Kendilik Algısı Ölçeğinin farklı alt ölçekleri kullanılarak, okula devam etme süresi, premature doğmuş olma, yaş, cinsiyet gibi değişkenlerin, sırasıyla; akranlar tarafından kabul edilme, bedensel yeterlik, bilişsel yeterlik algıları üzerindeki etkileri sınanmıştır. \u Okula devam etme süresinin ve cinsiyet değişkeninin, akranlar tarafından kabul edilme algısı üzerindeki etkisi, 18'i erkek, 18'i kız olmak üzere 36 deneğin, orta sosyo ekonomik düzeyi temsil eden okullardan seçkisiz olarak seçilmesiyle, 2X2 faktörlü varyans analizi ile sınanmıştır. En az 5 aydan beri aynı okula devam eden çocukların, akranlar tarafından kabul edilme algılarının, en fazla iki haftadan beri aynı okula devam eden çocuklardan daha yüksek olduğu saptanmıştır.Bu konuda cinsiyet değişkeninin bir etkisi olmadığı belirlenmiştir. Doğum türünün (premature/normal) ve cinsiyet değişkeninin, çocukların bedensel yeterlik algıları üzerindeki etkisi, 4-6 yaşları arasındaki, 18'i erkek, 18'i kız 36 deneğin orta ve alt sosyo-ekonomik düzeyi temsil eden okullardan seçkisiz olarak seçilmesiyle, 2X2 faktörlü varyans analizi ite sınanmıştır. Premature doğan ve öğretmenleri tarafından da bedensel gelişim yönünden yetersiz olarak değerlendirilen çocukların, bedensel yeterlik algılarının, normal çocuklardan daha düşük olduğu belirlenmiştir. Bu çalışmada çocukların140 bedensel yeterlik algılarında, cinsiyet değişkeninin bir etkisi saptanmamıştır. Yaş ve cinsiyet değişkenlerinin, çocukların bilişsel yeterlik algıları üzerindeki etkisi, 4 yaşındaki,42'si erkek, 38'i kız olmak üzere 80 deneğin ve 6 yaşındaki, 36'sı erkek ve 45'i kız 81 deneğin, orta sosyo-ekonomik düzeyi temsil eden okullardan seçkisiz olarak seçilmesiyle, 2X2 faktörlü varyans analizi ile sınanmıştır. Altı yaşındaki çocukların bilişsel yeterlik algılarının 4 yaşındaki çocuklardan daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Cinsiyet değişkeninin, çocukların bilişsel yeterlik algıları üzerinde bir etkisinin olmadığı sonucu elde edilmiştir. Küçük Çocuklar için Kendilik Algısı Ölçeğinin norm değerleri, alt, orta ve üst sosyo-ekonomik düzeyleri temsil eden okullardan, seçkisiz olarak seçilen, 964 denekten elde edilen verilere dayanılarak; aritmetik ortalamalar, standart sapmalar, standart puanlar ve yüzdelik sıra puanları hesaplanarak elde edilmiştir. Sözkonusu norm değerleri, farklı yaş, cinsiyet ve sosyo-ekonomik düzeyler için ayrı ayrı hesaplanmıştır. 5.2. Sonuç Araştırmanın amaçları doğrultusunda, incelenen sorulara ilişkin olarak, elde edilen cevaplar şunlardır: Türkçeye uyarlanan“Küçük Çocuklar İçin Kendilik Algısı Ölçeği”güvenilir bir ölçme aracıdır. Uyarlanan ölçeğin tümünün, Cronbach Alpha katsayısı ile (.89), İngilizce formun Cronbach Alpha katsayısı (.88) ( Harter
Özet (Çeviri)
ABSTRACT İn the present study, Harter's Pictorial Scale of Perceived Competence and Social Acceptance for Young Children was translated into Turkish and reliability,validity,norm values of the Turkish version were investigated. The different domains of the pre-school children's self- perceptions were also examined. The translation of the scale was accomplished in several stages. At first, the instructions and the items of the scale were translated into Turkish by three bi- lingual academics independently. This version of the scale was administered to a group of 35 children at 4-6 year-olds. Some items and words describing the four-points likert-type scoring instrument were changed with more representative ones on the basis of their appropriateness to the culture in order to make Turkish pre-school children understand them. Afterwards, the scale was administered to 234 children (approximately half boys, half girls) at 4-6 years of age from families of middle socio economic status in order to examine the internal reliability. Internal reliability of the scale was found to be statistically significant and high (Cronbach Alpha=.89, p<.01. Subscale internal reliabilities were also investigated. These values ranged from.64 to.78 (physical competence=.64, cognitive competence=.73, maternal acceptance=.75, peer acceptance=.78). For different age groups, the reliability coefficients (Cronbach Alpha) were as follows: four year-olds=.87, 5 year-olds=.91, 6 year-olds=,88. xvCorrected item-total correlations were acceptable and ranged from.31 to.59 for total scale. When any item was delated from the scale, the coefficient Alpha did not increase. As result, no item was excluded from the scale. For different age groups, inter- item correlations ranged from.20 to.73 (four year-olds; from.31 to.62, 5 year-olds; from.31 to.73, 6 year-olds; from.20 to.62). When any item was delated from the scale, the coefficient Alpha did not increase. Inter-item correlations were also assessed for subscales and ranged from.30 to.62. The Cronbach Alpha coefficient did not increase when any item delated from the subscales. So no item was excluded from the subscales. Test-retest reliability was found to be statistically significant (r=.74, p<.01) when the scale was administered to the same group of children ( n=90) for 8 days interval. Test- retest reliabilities of the subscales are as follows: cognitive competence=.59, p<01; physical competence=.57, p<.01; peer acceptance=.60, p<.01; maternal acceptance=.60, p<.01. Standart error of the measurement was calculated and found to be 5.33 for total scale. Subscale standart errors ranged from 1.91 to 2.17. The findings indicated that the correlations between self- and teacher ratings in the three domains were significant and moderate (cognitive XVIcompetence=.43. p<.01; physical competence=.47, p<01; peer acceptance=.47, p<.01). The correlation between self- and mother ratings in the fourth domain was also significant and moderate ( maternal acceptance=.38, p<.05). Thus, external validity ( criterion validity) of the scale was found to be moderate and acceptable. The t- test results for determining the discriminative power of the total scale and the items based on the differences between self-perception scores of the children in the top and bottom quartiles indicated that all items and the total scale could discriminate these two subgroups as highly significant. These results revealed that the scale has construct validity. The correlation between the total scale and it's subscales were evaluated for construct validity. The correlation between the total scale and subscales are as follows: cognitive domain=.81, physical domain=.82, peer acceptance domain=.82, maternal acceptance domain=.81. All these correlations were statistically significant (p<.01). Intercorrelations among the four subscales indicated that the two competence subscales were intercorrelated moderately high (r=.63, p<.01). The two acceptance subscales were also intercorrelated moderately high (r=.56,p<.01). This was accepted as another evidence for the construct validity of the scale. Because these results are consistent with the factor analysis which were done for the original scale (factor 1 was defined by the two competence subscales, factor 2 was defined by the two acceptance subscales). Findings of the study were also discussed in the light of the data obtained in the original reliability and validity study of the scale. XVIIİn the present study, the norm values (arithmetical means, standart deviations, standart scores and percentile ranks) for the scale and subscales were examined in relation to different age groups, socio-economical status and sex. The third part of the research was about the assessment of the self- perceptions of the pre-school children from middle socio-economical status in İstanbul. Different domains of self-perceptions of pre-school children were assessed in relation to prematurity, duration of school attendance, sex and age. The mean scores of self-perceptions related to physical competence were analyzed by a two-way ANOVA with the variables of birth-type (premature.normal) and sex (boy.girl). The analysis revealed that the main effect of birth-type was significant. This result indicated that the pemature children perceived their physical competence lower than the normal children. The mean scores of peer acceptance were analyzed by a two-way ANOVA with the variables of school attendance (5 months, 2 weeks) and sex (boy.girl). The analysis indicated that the main effect of school attendance was significant. This result revealed that children who had been attended their school since at least 5 months perceived more peer acceptance than the children who had been attended their school since less than 2 weeks. The mean scores of cognitive competence were analyzed by a two-way ANOVA with the variables of age (4,6) and sex (boy.girl). The results indicated that the main effect of age was significant. Children of 6 year-olds perceived their cognitive competence higher than the 4 year-olds. XVIII
Benzer Tezler
- 9-12 yaşları arasındaki korunmaya muhtaç çocuklarda kendilik tasarımı
The Self-representation differences between 9-12 years old children who stay at an institution under protection
ARZU YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
1997
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. NEVİN ERACAR BAŞAR
- Çocuklar için durumluk-sürekli kaygı envanterinin uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışması
Başlık çevirisi yok
ŞENİZ ÖZUSTA
Yüksek Lisans
Türkçe
1993
PsikolojiHacettepe ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FERHUNDE ÖKTEM
- Çalışan çocukların (12-18 yaş) kendi sağlıklarını yükseltmedeki sağlıkla ilgili davranış biçimlerinin saptanması
Başlık çevirisi yok
ZUHAL EMLEK
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
HemşirelikEge ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SÜHEYLA ALTUĞ ÖZSOY
- Bilgisayar ve çocuk eğitimi
Başlık çevirisi yok
DİLEK BİRAZER
Yüksek Lisans
Türkçe
1990
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolEge ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EMRAH ORHUN