Omurilik yaralanmalı hastalarda sağlık okuryazarlığı düzeyinin ve ilişkili faktörlerin incelenmesi
Examination of health literacy level and related factors in patients with spinal cord injury
- Tez No: 615242
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ENGİN KOYUNCU
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon, Physical Medicine and Rehabilitation
- Anahtar Kelimeler: Omurilik yaralanması, rehabilitasyon, sağlık okuryazarlığı, yaşam kalitesi, depresyon, sağlık algısı, Fizik tedavi, Nörolojik rehabilitasyon, Sağlık, Spinal kord, Spinal kord yaralanmaları, Spinal yaralanmalar, Spinal cord injury, rehabilitation, health literacy, quality of life, depression, health perception, Physical therapy, Neurological rehabilitation, Health, Spinal cord, Spinal cord injuries, Spinal injuries
- Yıl: 2019
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Ankara Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Omurilik yaralanmalı hastalarda sağlık okuryazarlığı düzeyini tespit etmek, sağlık okuryazarlığının sosyodemografik ve klinik verilerle ilişkisini incelemek ve yaşam kalitesi, depresyon ve sağlık algısına etkisini araştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Ankara Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi'nde yatarak rehabilitasyon programına alınan; 15-65 yaş arası, olay süresi en az 1 ay olan 77 travmatik omurilik yaralanmalı hasta dahil edildi. Hastaların klinik ve demografik verileri kaydedildi. Avrupa Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği Türkçe Uyarlaması (ASOY-TR) ile sağlık okuryazarlık düzeyi, Kısa Form-36 ile yaşam kalitesi, Beck Depresyon Envanteri ile depresif belirtilerin şiddeti ve Sağlık Algısı Ölçeği ile sağlık algısı kesitsel olarak değerlendirildi. Bulgular: Hastaların %32,5'inin yetersiz, %40,3'ünün sorunlu-sınırlı, %19,5'inin yeterli ve %7,8'inin ise mükemmel sağlık okuryazarlık düzeyinde olduğu tespit edildi. Hastaların %44,2'sinde orta-şiddetli depresyon bulguları saptandı. Sağlık okuryazarlığı düzeyleri; 16-45 yaş grubunda 45-65 yaş grubuna göre, eğitim düzeyi 9-12 yıl olan hastalarda 0-8 yıl olan hastalara göre, hastalık süresi ≤1 yıl olan hastalarda >1 yıl olan hastalara göre, geliri 1604-5000 TL olan hastalarda, <1604 TL olan hastalara göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek bulundu. Sağlık okuryazarlık düzeyi mükemmel, yeterli ve sorunlu-sınırlı olan hastalarda, yetersiz olan hastalara göre; yaşam kalitesinin vitalite ve mental sağlık alt boyutları ile sağlık algısı düzeyi anlamlı olarak daha iyi, depresyon düzeyi ise anlamlı olarak daha düşük bulundu. Sağlık okuryazarlığı ile yaşam kalitesinin genel sağlık algısı, sosyal fonksiyon, vitalite ve mental sağlık alt boyutları arasında pozitif yönde bir ilişki bulundu. Ayrıca sağlık okuryazarlığı düzeyi ile Beck Depresyon Envanteri puanları arasında negatif, sağlık algısı arasında pozitif yönde bir ilişki olduğu saptandı. Sonuç: Omurilik yaralanmalı hastaların %72,8'inin sağlık okuryazarlık düzeyi yetersiz veya sorunlu-sınırlıdır. Sağlık okuryazarlık düzeyi yaşam kalitesini, sağlık algısını ve depresyon düzeyini etkilemektedir. Bu nedenlerle omurilik yaralanmalı bireylerin sağlık okuryazarlık düzeyinin değerlendirilmesi ve arttırılmasına yönelik çalışmaların yapılması yararlı olacaktır.
Özet (Çeviri)
Aim: The aims of this study are to determine the level of health literacy among spinal cord injured patients and to examine the relationship between health literacy and sociodemographic-clinical characteristics and to investigate the effect of health literacy on quality of life, depression symptom severity and health perception. Materials and Methods: Seventy-seven traumatic spinal cord injured patients aged between 15-65 years who had at least 1 month of injury and received rehabilitation in Ankara Physical Therapy and Rehabilitation Health Application and Research Center were included in the study. Clinical and demographic characteristics of patients were recorded. Health literacy level was evaluated with the Turkish version of the European Health Literacy Scale, quality of life was evaluated with the Short Form-36, depression symptom severity was evaluated with the Beck Depression Inventory and health perception was evaluated with the Health Perception Scale. Results: We found that 32.5% of the patients were inadequate, 40.3% were limited, 19.5% were adequate and 7.8% were excellent health literacy level. Moderate-severe depression was found in 44.2% of the patients. Health literacy was significantly higher in 16-45 age group, education level 9-12 years, disease duration less than 1 year, income status 1604-5000 TL. In individuals with excellent, adequate and limited health literacy levels, compared to individuals with inadequate health literacy, vitality and mental health sub-dimensions of quality of life were found to be significantly high. A positive correlation was found between health literacy and general health perception, social function, vitality and mental health sub-dimensions of quality of life. In addition, there was a negative correlation between health literacy level and Beck Depression Inventory scores and a positive correlation between health literacy level and health perception scores. Conclusion: Health literacy level is insufficient or limited in 72.8% of individuals with spinal cord injury. Health literacy level affects quality of life, health perception and depression level. For these reasons, it will be useful to evaluate and improve the health literacy level of individuals with spinal cord injury.
Benzer Tezler
- Omurilik yaralanmalı hastalarda ağrı prevalansı, ağrı paterni ve ağrının topluma katılıma etkisi
Pain prevalance, pain pattern and the effect of pain on community participation in patients with spinal cord injury
BURAK ÖZER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonSağlık Bilimleri ÜniversitesiFiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İBRAHİM GÜNDOĞDU
- Omurilik yaralanmalı hastalarda nöropatik ağrı ile klinik parametreler, fonksiyonel durum, depresyon, anksiyete ve yaşam kalitesi arasındaki ilişki
Associations between neuropathic pain and clinical parameters, fuctional status, depression, anxiety and quality of life in spinal cord injury patients
ZEYNEL ABİDİN AKAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2015
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonDicle ÜniversitesiFiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET KARAKOÇ
- Omurilik yaralanmalı hastalarda nörojen bağırsak disfonksiyonunun değerlendirilmesi ve yaşam kalitesi ile ilişkisi
Assessment of neurogenic bowel dysfunction and its relationship with quality of life in spinal cord injury patients
SEVDA DEMİR TÜRE
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonBursa Uludağ ÜniversitesiFiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ KONÇUY SİVRİOĞLU
- Spinal kord yaralanmalı hastalarda robot yardımlı el terapisinin el fonksiyonları ve yaşam kalitesi üzerine etkisi: Randomize kontrollü çalışma
Effect of robot-assisted hand therapy on hand functions and quality of life in patients with spinal cord injury: Randomised kontrolled trial
MELEK RUKİYE TAŞGIN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Fizyoterapi ve RehabilitasyonAfyonkarahisar Sağlık Bilimleri ÜniversitesiFiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SEVDA ADAR
- Merkezimizde son 5 yıldır spinal kord yaralanması ile takip edilen hastaların demografik ve etiyolojik verileri
Demographic and ethological data of patients followed by spinal cord injury in our center in the last 5 years
SEMRA KAPANCIOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonSağlık Bilimleri ÜniversitesiPROF. DR. SUMRU ÖZEL