Çukurova bölgesindeki yağ sanayi işletmelerinin ekonomik ve yönetsel sorunları
Economical and management problems of oil industry organizations in Çukurova region
- Tez No: 61470
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET ŞERİF ŞİMŞEK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Ekonomik durum, Yağ endüstrisi, Yönetim sorunları, Çukurova bölgesi, Economic situation, Oil industry, Management problems, Çukurova region
- Yıl: 1997
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Selçuk Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
168 ÖZET Bu araştırmanın materyalini Çukurova Bölgesinde bulunan yağ sanayi işletmelerinden elde edilen bilgiler oluşturmaktadır. Elde edilen bilgilere göre söz konusu işletmelerin ekonomik ve yönetim sorunları belirlenerek çözüm yolları belirlenmeye çalışılmıştır. İncelenen yağ sanayii işletmelerinin ilki 1946 yılında en sonuncusu ise 1994 yılında kurulmuştur. Araştırma alanında bulunan 14 yağ sanayii işletmesinin ortalama kuruluş alanı 35 dekar olarak belirlenmiştir. İnceleme yapılan yağ sanayii işletmelerinde ortalama 146 kişi çalışmakta olup çalışanların %85'i altı yağ sanayii işletmesinde istihdam edilmektedir. İncelenen işletmelerin kapasite kullanım oranlan, pamuk yağında % 82,38 ve ayçiçeğinde % 34,55 olarak gerçekleşmiştir. İnceleme yapılan yağ sanayii işletmelerinin kullandıkları araç ve gereçlerin teknolojiklerinin %55'i yetersiz iken %45'i ise yeterli olduğu belirlenmiştir. Bu durum araştırma alanındaki işletmelerin kullanmış oldukları araç ve gereçlerin teknolojilerinin eski ama kullanılabilir olduklarını göstermektedir. Araştırma alanında bulunan yağ sanayii işletmelerindeki makinaların çalışma günü ortalama 277 gün/yıl olarak belirlenmiştir. Diğer taraftan inceleme yapılan yağ sanayii işletmelerinden alman bilgilere göre 1995 yılında 185.953 ton/yıl muhtelif cinste yağ üretilmiştir. Bu yağlardan 1995 yılında 3.072.604.000 liralık gelir elde edilmiştir. Araştırma alanında bulunan yağ sanayii işletmelerinin %52'si hammaddeyi Çukurova Bölgesinden almaktadırlar. Öte yandan yağ sanayii işletmelerinin %48'i hammaddeyi üreticiden temin ettiğini belirtmişlerdir. Diğer taraftan araştırma alanında bulunan yağ sanayii işletmelerinin %43'ü hammadde kıtlığını üretim sorunu olarak görmüşlerdir. Türkiye'nin yağ gereksinmesinin çok büyük olasılıkla belirlenen fizyolojik ve ekonomik talep miktarları arasında gerçekleşebileceği tahmin edilebilir. Türkiye'nin gelecek yıllarda169 yağlara olacak gereksinmesinin; nüfus artışı, kişilerin kültür düzeyi ve beslenme alışkanlıklarındaki değişmelere, kişi başına milli gelirdeki artışa bağlı olarak artabileceği, beklenmektedir. Bu nedenle 2000 yılında kişi başına yağ tüketiminin 19.it} kg'a ulaşabileceği tahmin edilmektedir. o Araştırma alanında bulunan yağ sanayii işletmelerinin hiç birinden organizasyon şemaları çeşitli neden ve gerekçelerle temin edilememiştir. Bu nedenle işletme fonksiyonunda bulunması gereken birimler için önce ayrı ayrı işletme fonksiyonlarının organizasyon şemaları model olması için hazırlanarak daha sonra ise örnek işletme organizasyon şeması çizilmiştir. İnceleme yapılan Çukurova Bölgesindeki yağ sanayii işletmelerinin %71'i kararlarını tek başlarına almadıklarını ilgili kişilere danışarak aldıklarını belirtmişlerdir. Araştırma alanındaki yağ sanayii işletmelerinin işbölümünde %40'ı iş tecrübesine bakarken %44'ünün eğitim ve iş kabiliyetine baktığı saptanmıştır. Öte yandan araştırma yapılan yağ sanayii işletmeleri yetkilerinin astlarla paylaşılması ile ilgili verdikleri bilgilerde, %36'sı yetki ve sorumluluğu beraberce verdiğini %29'u ise mümkün olduğunca yetkilerini astlara verdiklerini ifade etmişlerdir. Araştırma sahasından motivasyon konusunda alınan bilgilere göre yağ sanayii işletmeleri çalışanlarının %50'si yöneticilerle bir araya gelerek motive olduklarını belirtmişlerdir. İnceleme yapılan yağ sanayii işletmelerinin yöneticileri haberleşme konusunda verdikleri bilgilerde, %32'si sözlü %32'si telefonla haberleşmeyi gerçekleştirdiklerini ifade etmişlerdir. Araştırma yapılan yağ sanayii işletmeleri yöneticilerinin astlarla olan ilişkilerinde karar alırken astların görüşüne %42'si zaman zaman, %42'si her zaman baş vurduklarını belirtmişlerdir. İncelenen yağ sanayii işletmeleri yöneticilerinin %56'sı meydana gelen çatışmayı tarafları dinleyerek önlediklerini ifade etmişlerdir. Araştırma alanında bulunan yağ sanayii işletmelerinin çevre konusunda duyarlı oldukları saptanmıştır.
Özet (Çeviri)
170 SUMMARY Information Which has been obtained from oil industry organizations in Çukurova Region has been the materilas of this study. Economical and management problems of these organizations and their solutions have been defined according to the information got from this study. The first of the oil industry organizations Which have been examined thoroughly, was founded in 1946 and the last one was founded in 19<f4. The awerage foundation area of the fourteen oil industry organizations wahich have been observed in this study, was defined as 35 decars. ! i In these oil industry organizations 146 workers have been working and 85 percent of them have been employed in six oil industry organizations. Average working days of these oil industry factories are 277 days in a year. On the other hand, 185.953 tons of different kinds of vegetable oil was produced and 3.072.604.000.- TL was earned in 1995. 52 percent of oil industry organizations buy the raw material they need in Çukurova Region. On the other hand, 48 percent of the oil industry organizations get raw materials directly from farmers of the Region. Insuficiency of raw material was expressed as an important production by 43 percent of oil industry organizations. None of the organizations in our research area had organization charts until we drew model organization charts and offered them. Executives of oil industry organizations in which our research has been carried out, expressed that they communicate 32 percent orally and 32 percent by telephone. 42 percent of executives of oil industry organizations which we research in, always apply to171 desicions of their employees and 42 percent of them from time to time apply to desicions of their employees. Oil industry organizations in Çukurova Region where our research have been carried out express that 71 percent of them do not reach a decision by themselves but they ask advise of the outhorized people it is determined that in division of labour of oil industry organizations in the research area 40 percent of them respect work exerience and 44 percent op them respect education andability. On the other hand, oil industry Organizations in which our research has been carried out 36 percent of executives leave their responsibility and authority to people who are below their position in the firm and 29 percent of the leave their authority do people who are in a position below them in the firm. According to the information about motivation of employees in oil industry organizations 50 percent of the employees express that they are motivated when they come together with the executives. It has been obeserved that oil industry organizations in the Region are sensitive about environment matters. ry
Benzer Tezler
- Türkiye'de bitkisel yağ sektörünün genel durumu ve Çukurova'daki bitkisel yağ işletmelerinin işletmecilik sorunları
The General situation of vegetable oil industry in Turkey and management problems of the vegetable oil firms in the Çukurova region
EMEL BAHAR
- 7-14 yaş grubu çocuklarda kan basıncı ve epidemiyolojisi
Başlık çevirisi yok
FATMA OKAN(BİRGİ)
Yüksek Lisans
Türkçe
1992
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıÇukurova ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. H. REFİK BURGUT
- Akkapı Sağlık Ocağı bölgesinde hipertansiyon ve diabetes mellitus prevalansı çalışması
Başlık çevirisi yok
GÜNSELİ SAVAŞ
Doktora
Türkçe
1998
Halk SağlığıÇukurova ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLSEREN AĞRIDAĞ