Кыргыз жана түрк тилиндеги элес этиштер (магистрдик диссертация)
Kırgız ve Türkiye Türkçesindeki yansımalı kelimelerden türeyen fiiller
- Tez No: 614169
- Danışmanlar: DOÇ. DR. BURUL SAGINBAYEVA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Dilbilim, Türk Dili ve Edebiyatı, Linguistics, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Kırgız Türkçesi, Türkiye Türkçesi, Hayali Yansımalı Filler
- Yıl: 2013
- Dil: Kırgızca
- Üniversite: Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Бул иликтөөдө, негизинен, кыргыз жана түрк тилиндеги элес этиштери изилденди. Аткарылган иште, эки тилдеги адабий жана оозеки кепте колдонулаган элес этиштердин жасалуу жолдору, уюштуруучу мүчөлөрү жөнүндө кеӊири маалымат берилди. Иликтөөдө, негизинен, тилдин морфология, лексика бөлүмдөрү туруктуу айкалышта каралып, дайыма сөздүн уңгу мүчөсү, анын өзгөрмөлүү формалары ж.б. каражаттарын тектеш тилдердеги маанилеш, же маанилешке жакын мүчөлөр, формалар менен каралгандыктан салыштырма ыкма кеңири колдонулду. Мындан сыркары кыргыз жана түрк тилдериндеги элес этиштер топтолуп, алар лексика-семантикалык жактан классификацияланды. Ал эми классификациялнын натыйжасында, эки тилдин ортосундагы өзгөчөлүктөрдү жана окшоштуктарды берүүгө аракет кылдык. Аталган иликтөө үч бөлүмдөн турат. Биринчи бөлүмдө кыргыз тилиндеги элес этиштердин жасалуу жолдоруна жана уюштуруучу мүчөлөрүнө токтолдук; экинчи бөлүмдө түрк тилиндеги элес этиштердин жасалуу жолдору жана мүчөлөрүн изилдедик; үчүнчү бөлүмдө эки тилдеги элес этиштер лексика-семантикалык жактан классификацияланды. Ачкыч сөздөр: Кыргыз тили, түрк тили, элес этиштер
Özet (Çeviri)
Bu çalışmada esas olarak Kırgız ve Türkiye Türkçesindeki Yansımalı Kelimelerden Türeyen Fiiller üzerinde araştırma yapılmıştır. Araştırmamızda iki dildeki edebi dil ve ağızlarda kullanılmış yansımalı fiillerin Kırgız ve Türkiye Türkçesindeki kuruluş yolları, onların bir araya gelmesini sağlayan ekler araştırıldı. Bu çalışma genel olarak morfoloji ve leksikoloji alanlarını kapsayan bir çerçeveye sahiptir. Başka bir deyiş ile yansımalı kelimeler kök, ek ve yapı bakımından ele alınmıştır. Ayrıca Kırgız ve Türkiye Türkçesindeki yansımalı kelimeler toplanarak semantik bakımdan tasnif edilmiştir. Tasnif sonucunda ses, biçim ve kullanım alanları veya görevleri bakımından iki dil arasındaki benzerlik ve farklılıklar tespit edilmiştir. Bu çalışma üç bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde Kırgız Türkçesindeki hayali yansımalı fiillerin kuruluş yolları ve ekleri, ikinci bölümde Türkiye Türkçesindeki hayali yansımalı fiilerin kuruluş yolları ve ekleri araştırıldı, üçüncü bölümde ise bu tür fiillerin semantik bakımdan tasnifleri yapıldı.
Benzer Tezler
- Кыргыз жана түрк тилдериндеги э- кемтик этишинин колдонулуусу жана грамматикалык маанилери
Kırgız ve Türk dilindeki i- mek fiilinin fonksiyonu ve gramatik anlamları üzerine bir inceleme
ZARİNA CALBİYEVA
Yüksek Lisans
Kırgızca
2011
DilbilimKırgızistan-Türkiye Manas ÜniversitesiTürkoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDIGANI ERKEBAYEV
- Кыргыз лексикасындагы атооч сөздөрдүн тарыхый калыптанышы
Kırgız söz varlığındaki isimlerin tarihi yönden şekillenmesi
ELNURA USUPOVA
Doktora
Kırgızca
2019
DilbilimKırgızistan-Türkiye Manas ÜniversitesiTürkoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TAALAYBEK ABDİYEV
- Байыркы уйгур тилинин чак категориясы (салыштырма-тарыхый багытта изилдөө)
Eski uygurca'da zaman (Tarihi-karşılaştırmalı inceleme)
ZARİNA CALBİYEVA
Doktora
Kırgızca
2017
Türk Dili ve EdebiyatıKırgızistan-Türkiye Manas ÜniversitesiTürkoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BURUL SAGINBAYEVA
- Чүй өрөөнүнүн этносаясий тарыхы (XVIII кылымдын экинчи жарымы – XIXC кылым-дын аягы)
Çüy bölgesinin etno─siyasi tarihi (XVIII yüz-yılın ikinci yarısı─XIX yüzyılın sonu)
İSLAMBEK SULAYMANOV
Yüksek Lisans
Kırgızca
2015
TarihKırgızistan-Türkiye Manas ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DÖÖLÖTBEK SAPARALİYEV
- Çağatay şairi Harâbâtî'nin Fakr-nâmesi (İnceleme, çeviriyazı, dizin, ek dizin, tıpkıbasım)
The Fakr-nâme of Chagatai poet Harâbâtî (Language analysis, transcription, index, additional index, facsimile) - Произведение «Факр-нâме» Чагатайского Поэта Харâбâти(Анализ, транскрипция, индекс, дополнительный индекс, факсимиле) - Чагатай акыны Харâбâтинин“Факр-нâмеси”(Анализ, транскрипция, индекс, кошумча индекс, факсимиле)
RECEP YÜRÜMEZ
Doktora
Türkçe
2020
Türk Dili ve EdebiyatıKırgızistan-Türkiye Manas ÜniversitesiTürkoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET AYDIN