Azerbaycan'da nakşibendîliğin hâlidî-mahmûdî kolu
Khalidi-mahmoudi part of naqshibandiyya in Azerbaijan
- Tez No: 606083
- Danışmanlar: PROF. DR. ZAFER ERGİNLİ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Azerbaycan, Halidi tarikatı, Kur'an-ı Kerim, Nakşibendiyye tarikatı, Tarikatlar, İslamiyet, Azerbaijan, Halidi religious order, Koran, Nakşibendiyye religious order, Religious orders, Islam
- Yıl: 2019
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
XIX. yüzyılın başlarında Azerbaycan ve Dağıstan'da hızla yayılan Nakşibendîliğin Hâlidiyye kolunun Kafkaslardaki ilk mürşidi Mevlânâ Hâlid el-Bağdâdî'nin halifelerinden İsmâil Sirâceddin eş-Şirvânî el-Kürdemirî'dir. Onun Azerbaycan (Şirvan) ve Dağıstan'daki irşad faaliyetleri sonucunda bölgede pek çok sûfî ve mürşid yetişmiştir. Sonraki dönemlerde Kürdemirî'nin talebelerinin faaliyetleri sonucunda bölgede bazı Nakşibendî kolları zuhur etmiştir. Bu çalışmada XIX. yüzyıldan sonra Nakşibendîliğin Azerbaycan'da yayılma süreci ve önemli mürşidleri ele alınmıştır. Tarikatın“Mahmûdiyye”olarak anılmasına sebep olan Almalılı Mahmûd Efendi'nin hayatı, tasavvufî görüşleri, halifeleri ve Mahmûdîliğin sonraki mürşidleri detaylı bir şekilde incelenmiştir. Nakşibendîliğin Azerbaycan'da tesis ettiği tasavvuf kültürünün bölgedeki sosyal, kültürel ve dinî etkileri vurgulanmıştır. Kafkas halklarının Ruslara karşı başlattığı“Müridizm”hareketi tasavvufî perspektifte ele alınmış ve Nakşibendîlerin bu harekete kazandırdığı karakter sorgulanmıştır.
Özet (Çeviri)
In the beginnings of nineteenth century, Ismail Shirvānī Kurdamirī, who is one of the followers of Mawlānā Khālid el-Bagdādī is the first murshid of Khalidiyya in Caucaisons, which is a branch of Naqshibandiyya rapidly spread in Azerbaijan and Dagestan. As a result of his conducting activities in Azerbaijan (Shirvan) and Dagestan many sufis and murshids came in sight in the region. In later periods as a result of activities of Kurdamirī's khalīfah some Naqshibandī branches have appeared in the region. In this study after the 19th centry, the process of the expansion of the Naqshibadiyya in Azerbaijan and its important murshids were discussed. The life, sufic views, and caliphs of Almalılı Mahmūd Efendi who had caused the sect to be called“Mahmūdiyya”and the subsequent followers of Mahmudī tarikat were examined. The social, cultural and religious effects of the Sufic civilization established by Naqshibendiyya in Azerbaijan was emphasized. The“Muridism”movement initiated by the Caucasian peoples against the Russians was discussed from a Sufic perspective and the character that the Naqshibandis brought to this movement was questioned.
Benzer Tezler
- Qarabağlı Seyid mir Hemze Nigarinin heyatı, yaradıcılığı ve Türkce divanının poetik strukturu
Karabağli Seyyid mir Hamza Nigari'nin hayati, yaradiciliği ve Türkçe di̇vaninin poeti̇k strukturu
PARVANA BAYRAM
Doktora
Azerice
2008
Türk Dili ve EdebiyatıAzerbaıjan Natıonal Academy Of ScıencesTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AZADE RÜSTEMOVA
PROF. DR. NÜŞABE ARASLI
- Azerbaycan'da bağımsızlık mücadelesi ve Milli Azerbaycan Devleti (1918-1920)
The Struddle of independence in Azerbaijan and the State of Nation Azerbaijan (1918-1920)
NURİ ÖZKAYA
- Azerbaycan`da aşıklık geleneği ve Aşık Hüseyin Şemkirli (hayatı, sanatı, şiir ve hikayeleri)
Ashiq tradition in Azerbaijan and Ashiq Hüseyin Semkirli (his life, art, poems and tales)
ENVER ARAS
Doktora
Türkçe
1997
Türk Dili ve EdebiyatıFırat ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. ALİ BERAT ALPTEKİN
- Azerbaycan'da özelleştirilen işletmelerde başarı değerlemesi
Success evaluation at privatisated businesses in Azerbaijan
REŞAD BEDİROV
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
İşletmeDumlupınar Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ORHAN ELMACI