Mamografi çektiren ve çektirmeyen kadınların meme kanseri risk faktörleri ve mamografiye ilişkin sağlık inançlarının belirlenmesi
Determination of breast cancer risk factors and mammography-related health beliefs of women who undergo mammography and do not undergo mammography
- Tez No: 602030
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MERYEM YILMAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Meme kanseri, mamografi, risk faktörleri, sağlık inancı, Kadınlar, Meme hastalıkları, Meme neoplazmları, Sağlık inanç modeli, Breast cancer, mammography, risk factors, health belief, Women, Breast diseases, Breast neoplasms, Health belief model
- Yıl: 2019
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Cerrahi Hastalıklar Hemşireliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu araştırma meme kanseri için mamografi (MMG) taramasına gelen ve cerrahi kliniklerde yatan hasta refakatçilerinden daha önce hiç MMG çekimi yaptırmamış olan kadınların meme kanseri risk faktörlerini ve MMG'ye ilişkin sağlık inançlarını belirlemek amacı ile yapıldı. Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel tipte yapılan bu araştırma, 11 Ocak 2018-1 Haziran 2018 tarihleri arasında yürütüldü. Araştırmanın evrenini belirtilen tarihler arasında Sivas Numune Hastanesi MMG birimi ve Sivas Halk Sağlığı Kanser Erken Teşhis ve Tarama Merkezi (KETEM) gezici MMG aracına MMG çektirmeye gelen kadınlar ile Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Araştırma ve Uygulama Hastanesi cerrahi kliniklerde yatan hastaların refakatçilerinden daha önce hiç MMG çektirmemiş kadınlar oluşturdu. Araştırmanın örneklemini belirlenen tarihler arasında 35 yaş üzeri MMG çekimine gelen 500 kadın ve hiç MMG çektirmemiş refakatçilerden oluşan 500 kadın olmak üzere toplam 1000 kadın oluşturdu. Veriler anket formu ve Champion'un Sağlık İnanç Modeli MMG Ölçeği (CSİMMÖ) ile toplandı. Araştırmanın normal dağılım göstermeyen verilerinin analizinde bağımsız iki grup için Mann-Whitney U; bağımsız ikiden fazla grup için Kruskal Wallis H testi kullanıldı. Kadınların sosyodemografik ve meme kanseri risk faktörü özelliklerinin CSİMMÖ alt boyutlarını yordama gücünü belirlemek için Linear Regresyon analizi kullanıldı. Veriler p<0.05 düzeyinde anlamlı kabul edildi. Bulgular: Kadınların yaş ortalaması 51.48±8.243 olup, %53.2'sinin 50 yaş ve üzerinde olduğu, MMG çektiren kadınların %34.6'sının MMG'yi tarama nedeniyle çektirdiği, MMG çektirmeyen kadınların %66.6'sının kanser olmadığı için MMG çektirmediği belirlendi. MMG çektiren kadınların duyarlılık boyutu, MMG çektirmeyenlerin yararlar, engeller, önyargılar ve toplam puanının daha yüksek olduğu yararlar boyutu dışındaki boyutlar arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptandı (p<0.05). Kadınların duyarlılık boyutu üzerinde MMG çektirme (β= 0.128, p= 0.000), oturduğu yer (β= 0.069, p= 0.049), egzersiz (β= 0.103, p= 0.001), ailede meme kanseri olması (β= 0.195, p= 0.000), menopoz ve OKS kullanma; yararlar boyutu üzerinde yaş (β= 0.085, p= 0.013), eğitim (β= 0.206, p= 0.000), ilk menstruasyon yaşı, doğum yapma durumu, ilk doğum yaşı, çocuk sayısı, sigara, alkol kullanma ve MMG'ye ilişkin bilgi; engeller boyutu üzerinde MMG çektirme (β= -0.110, p= 0.000), yaş (β= 0.251, p= 0.000), eğitim (β= -0.153, p= 0.000), ailede meme kanseri olması ve menopoz, ilk menstruasyon yaşı, emzirme, egzersiz, MMG'ye ilişkin bilgi ve MMG çektirme sayısı; önyargılar boyutu üzerinde MMG çektirme (β= -0.329, p= 0.000), yaş (β= 0.089, p= 0.006), eğitim (β= -0.130, p= 0.000), ailede meme kanseri olması, menopoz, alkol, egzersiz ve MMG'ye ilişkin bilgi; toplam puan üzerinde MMG çektirme (β= -0.187, p= 0.000), yaş (β= 0.208, p= 0.000), menopoz (β= 0.143, p= 0.000) etkili olduğu bulundu. Sonuç olarak bu çalışmada, kadınların MMG sağlık inançlarını MMG çektirme, eğitim, yaş, ailede meme kanseri olması, OKS kullanmak, egzersiz yapmak, çocuk sayısı, menopoza girmek, emzirme, sigara, alkol kullanmak ve MMG'ye yönelik bilginin etkilediği sonucuna varıldı.
Özet (Çeviri)
Aim: This study was conducted to determine the health beliefs regarding breast cancer risk factors and mammography and of women who had never had mammography taken before from patient companions in surgical clinics and who incoming to mammography for breast cancer. Methods: This descriptive and cross-sectional type of study was conducted between 11 January 2018-1 June 2018. Among the dates specified in the research universe were composed, Sivas Sample Hospital mammography unit and Sivas Public Health Cancer Early Diagnosis and Screening center mobile mammograhpy tool with women who come to have mammography and Sivas University Health Services Research and Application Hospital of women who had never had mammography before from patient companions surgical clinics. The sample of the study consisted of a total of 1,000 women, including 500 women aged 35 years and over who were undertaken mammography and 500 women who had never had mammography before from patient companions. Dates are collected with survey and Champion's Healht Belief Model Mammography Scale. In the analysis of the research's undistributed data was used to for two independent groups Mann-Whitney U; for more than independent groups Kruskal Wallis H test. Linear Regresion analysis was used to determine of the power predictive of women to perform sociodemographic and breast cancer risk factor characteristics in the subsizes of CSİMMÖ. Datas was accepted as significant at level p<0.05. Results: It was determined that the mean age of women was 51.48 ± 8.243 years, 53.2% of them were 50 years and older, 34.6% of women who had received MMG due to screening, 66.6% of women who do not have MMG, do not have MMG because they do not have cancer. It was found that the dimension sensitivity of women who had MMG, the benefits, obstacles, prejudices and total score of those who did not have MMG were higher and the difference between the dimensions other than the benefits dimension was statistically significant (p <0.05). Linear regression showed that the effective on the perceived susceptibility dimension of women, had received MMG (β= 0.128, p= 0.000), place of residence (β= 0.069, p= 0.049), exercise (β= 0.103, p= 0.001), having breast cancer in the family (β= 0.195, p= 0.000), using menopause and using OKS; on the perceived benefits dimension (β= 0.085, p = 0.013), education (β= 0.206, p= 0.000), age at first menstruation, giving birth status, age at first birth, number of children, smoking, alcohol use and information about MMG; on the perceived barrier dimension had received MMG (β= -0.110, p= 0.000), age (β= 0.251, p= 0.000), education (β= -0.153, p= 0.000), having breast cancer in the family and menopause, age at first menstruation, breastfeeding, exercise, information on MMG, and the number of had received MMG; on the perceived prejudgments dimension had received MMG (β= -0.329, p= 0.000), age (β= 0.089, p= 0.006), education (β= -0.130, p= 0.000), having breast cancer in the family, menopause, alcohol, exercise and information about MMG; on the total score had received MMG (β= -0.187, p = 0.000), age (β= 0.208, p=0.000), menopause (β= 0.143, p=0.000). In conclusion, it was concluded that women affect MMG health beliefs, had received MMG, education, age, breast cancer in the family, using OKS, exercising, number of children, menopause, breastfeeding, smoking, alcohol use and information about MMG.
Benzer Tezler
- Meme kanseri ve mamografiye ilişkin sağlık inançları ile telefonla hatırlatmanın tekrar mamografi çektirmeye etkisi
The effect of health beliefs about mammography and breast cancer and reminding through telephone on screening mammography again
HASRET YALÇINÖZ BAYSAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2008
Halk SağlığıAtatürk ÜniversitesiHalk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEBAHAT GÖZÜM
- Birinci basamakta mamografi çektiren ve çektirmeyen kadınların meme kanseri tarama hizmeti kullanım özelliklerinin değerlendirilmesi
Assessment of breast cancer screening service usage characteristics in women who had or didn't have mammography in primary care
OSMAN ÖZKAN KESKİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
Halk SağlığıKocaeli ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÇİĞDEM ÇAĞLAYAN
- Mevsimlik tarım işçisi kadınların meme kanseri korku düzeylerinin meme kanseri erken tanı davranışlarına ve algılarına etkisi
The effect of breast cancer fear levels of female seasonal agricultural laborers on breast cancer early diagnosis behaviors and perceptions
PERİHAN POLAT
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Halk SağlığıHarran ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. FATMA ERSİN
- Kadınların sosyal destek ve öz etkililik algılarının meme kanseri erken tanı davranışlarına etkisi
The effect of women's social support and self-efficacy perceptions on the early diagnosis behaviors of breast cancer
FADİLE ÇİDEM
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
HemşirelikHarran ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. FATMA ERSİN
- Kadınların meme kanseri erken tanı, bilgi ve davranışları ile meme kanseri korkusu arasındaki ilişki
The relationship between women's early diagnosis of, knowledge about as well as behaviours towards breast cancer and the fear of breast cancer
EBRU SADIÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
HemşirelikOndokuz Mayıs ÜniversitesiEvde Bakım Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BİRSEN ALTAY