Hamdullah El-Müstevfî'nin Târih-i Güzîde adlı eserine göre Selçuklular zamanında bâtınîlik
Bâtinîyya during great Seljuk Empire according to Hamdullah Müstevfî's Târih-i Güzîde
- Tez No: 601849
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HALİL İBRAHİM GÖKBÖRÜ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Mezhep, Bâtınîlik, Büyük Selçuklu İmparatorluğu, Dâî, Hasan Sabbah, Batınilik, Hamdullah Müstevfi, Mezhepler, Mezhepler tarihi, Orta Çağ, Selçuklular, Selçuklular Dönemi, Sectarian, Bâtınîyya, Great Seljuk Empire, Dâi, Hasan Sabbah, Batıniyya, Hamdullah Müstevfi, Sects, Sect history, Middle Ages, Seljuks, Seljuks Period
- Yıl: 2019
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kırıkkale Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İslâm düşünce tarihine bakıldığında itikadî açıdan birçok farklı mezhebin ortaya çıktığı görülmektedir. Bâtınîlîk, sahip olduğu teorik ve pratik görüşlerden dolayı diğer mezheplerden yapısal olarak farklılık göstermektedir. Bâtınîler, hilafetin Hz. Ali'nin hakkı olduğu fikrini öne sürmüş, bu konunun aslında hem Kur'ân'da hem de Peygamber tarafından açık ve nasla belirtildiğini iddia etmişlerdir. Ondan önce iktidara geçenleri, hakkı gasp edenler olarak telakki etmişlerdir. Ayrıca bu durumu İslam dinine girmenin temel esası olarak imanın şartları arasında görmüşler, uluhiyet, nübüvvet ve ahiret konularında İslam toplumunun çoğunluğunun geleneksel yaklaşım biçiminden farklı inanç biçimleri sergilemişlerdir. Bâtınîler, yalnızca dinî bir grup olmakla kalmamış inandıkları yönetim biçimini hayata geçirebilmek için her zaman çaba göstermişlerdir. Büyük Selçuklu İmparatorluğu toprakları üzerinde yıkıcı faaliyetlerde bulunan Bâtınîler, devlet içerisinde devlet kurma düşüncesinde hareket etmişlerdir. Dönemin devlet adamlarının çabaları ile Bâtınilere karşı güçlü bir mücadeleye girilmiş, ancak bu mücadeleye rağmen başarılı sonuçlar alınamamıştır. Büyük Selçuklu İmparatorluğu'nda iç sorun haline dönüşen bu oluşum, sonraki dönemlere de intikal etmiştir. Bu çerçevede Nizarî İsmailîliği, Hasan Sabbah ile birlikte kendi içinde gelişim göstererek Horasan bölgesinde etkisini sürdürmüş olan dini-siyasî bir hareket olarak ortaya çıkmıştır. Bu hareketin yöneticileri Alamut Kalesi'ni merkez olarak seçip dâîleri aracığıyla propagandalarını oradan yürütmeye devam etmişlerdir. Hamdullah el-Müstevfî'nin“tarihten seçmeler”anlamına gelen Târih-i Güzîde adlı eseri dünyanın yaratılışından başlayarak kendi zamanına kadar geçen tarihi olayları anlatmaktadır. Bu çalışmamızda hususen“Bâtınîlîk”i ele aldığı bölüm incelenerek tercüme edilmiş, daha önce yapılan çalışmalarla karşılaştırılarak şerhler düşülmüştür.
Özet (Çeviri)
When the history of Islamic thought is examined in terms of itikadî, many different sects can be seen. In this regard, Bâtınîyya's theoretical and practical implementation is structurally different from other sects. The Bâtınîs engaged in destructive activities on the territory of the Great Seljuk Empire acted in the idea of establishing a state within the state. There was a strong struggle with the statesmen of the period, despite this struggle the result was not successful against the Bâtınîs and this formation, which became an internal problem in the Great Seljuk Empire, was transferred to the next periods. On the other hand, Nizarî Ismâilîs developed along with Hasan Sabbah and continued their influence on Horasan region. Leaders of this movement choose Alamut Castle as the center and continued their propaganda via dâîs. Hamdullah al-Müstevfî's Târih-i Güzîde which means ''selections from history'', describes historical events from the creation of the world to the author's time. In this study, the section in which he deals with Bâtınîyya has been translated and compared with the previous studies.
Benzer Tezler
- Hamdullâh el-Müstevfî el-Kazvînî'nin Ortacağ tarih yazımındaki yeri
The place of Hamd-Allah al-Mostawfi al-Qazvin's Medieval history writing
BÜŞRA EDA BULUT
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
TarihTekirdağ Namık Kemal ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MAHMUT RECEP KELEŞ
- İslam haritacılığında mitolojik unsurlar
Mythological aspects in Islamic cartography
KÜBRA TÜRE YAKIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
CoğrafyaFatih Sultan Mehmet Vakıf ÜniversitesiBilim Tarihi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ CLAUS DETLEV DR QUINTERN
- Selçuklular döneminde Kazvin
Qazvin during the Seljuk period
ZEYNEP ZEHRA COŞKUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Tarihİnönü Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BİLAL GÖK
- Yâsîn Sûresi bağlamında Mushaf Kitâbetinde Yâkūt Müsta'sımî, Şeyh Hamdullah, Şükrullah Halîfe ve Hâfız Osman
In the context of Surat Yasin in the Mushaf inscription Yaqut al-Musta'simi, Sheykh Hamdullah, Shukrullah Khalifa and Hafiz Uthman
TUBA SU
Sanatta Yeterlik
Türkçe
2023
El SanatlarıFatih Sultan Mehmet Vakıf ÜniversitesiGeleneksel Türk Sanatları Ana Sanat Dalı
PROF. DR. MEHMET HÜSREV SUBAŞI
- Hattat Şekerzade Mehmed Efendi
Calligrapher Shakarzada Muhammad Efendi
SHADY EID
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Güzel SanatlarFatih Sultan Mehmet Vakıf ÜniversitesiGeleneksel Türk El Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. M.HÜSREV SUBAŞI