Coupling a water balance model with a groundwater flow model and its application on Ergene Basin
Su bütçesi modeli ile yeraltı suyu akım modelinin bağlanması ve Ergene Havzasında uygulaması
- Tez No: 596958
- Danışmanlar: PROF. DR. AHMET DOĞAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İnşaat Mühendisliği, Civil Engineering
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2019
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Hidrolik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yeraltı suyu, dünya ekosistemini desteklemesi dolayısıyla büyük bir öneme sahiptir. Yeraltı suyu beslemesinin güvenilir modellerinin yapılması ve buna bağlı olarak etkin olan faktörlerin tespit edilmesi, yeraltı suyu sisteminin anlaşılmasında, potansiyel erişilebilirliğinde ve sürdürülebilirliğinde kullanılan en önemli araçlardandır. Bu çalışma boyunca, CBS hücre temelli bir su bütçesi modeli olan mGROWA uzun dönemli yer altı suyu beslemesinin ve diğer su dengesiyle ilgili büyüklüklerin tahmin edilmesinde kullanılmıştır. Su dengesiyle ilgili büyüklükler hidro-iklimsel veriler, arazi kullanımı, zemin yapısı, jeoloji ve topoğrafya gibi havza karakterlerine bağlıdırlar. Çalışma Türkiye'nin Akdeniz havzalarından birisi olan 11000 km2 alana sahip Ergene Nehri su toplama havzasında gerçekleştirilmiştir. Simülasyonlar 1991-2010 yılları arasındaki 20 yıllık dönem için ve 100 m'lik bir uzamsal çözünürlükle yapılmıştır. Taban akımı indislerine (BFI) dayalı hidrograf ayırma teknikleri, havzanın toplam akışının yeraltı suyu beslemesi ve direkt akış bölgesi olarak ikiye ayrılmasında kullanılmıştır. Bu ayrıştırmada jeoloji ve yeraltı suyu derinliği gibi özellikler etkendir. Model, 10 alt-havzada yer alan uzun dönemli günlük kayıtlarla doğrulanmıştır. Sonrasında, Pearson korelasyon yöntemi ve birincil bileşen analizi (PCA) de dahil olmak üzere bazı istatistiksel araçlar havzanın yeraltı suyu beslemesi üzerindeki etken parametrelerin değerlendirilmesinde kullanılmıştır. Yeraltı suyu beslemesinin periyodik değişkenliğinin resmedilmesi amacıyla simülasyon sonuçları olarak elde edilen yeraltı suyu besleme değerleri uzun dönemli yıllık ortalama ve aylık ortalama şeklinde gösterilmişlerdir. mGROWA uzamsal ve zamansal yeraltı suyu beslemesi değişkenliğini tahmin etmek konusunda yüksek bir doğrulukla başarılı olmuştur, ancak hidrolik basınç değerlerini tahmin etmemektedir. Modeli geliştirmek amacıyla bölgesel bir yüzey suyu akış modeli olan MODFLOW kullanılarak bu model mGROWA'ya entegre edilmiştir. mGROWA'dan elde edilen yeraltı suyu besleme değerleri MODFLOW'a kararlı durum için girdi olarak, MODFLOW'dan elde edilen yeraltı suyu derinlik değerleri ise mGROWA için girdi olarak kullanılmıştır. Bu ikili eşleşmede iterasyon, kabul edilebilir bir yeraltı suyu seviyesi elde edilince sonlanmaktadır. Model doğrulama aşaması ve istatistiksel analiz, simülasyon sonuçlarıyla ölçülmüş değerler arasında %20'den daha büyük bir farkın ve herhangi bir tutarsızlığın bulunmadığını göstermiştir. PCA analizi besleme değişkenliğinin daha çok, önem sırasıyla; bitkisel arazi tipi, zemin yapısı ve iklimsel değişkenlerden etkilendiğini göstermiştir. Elde edilen sonuçlar bölgede yeraltı suyu sistemlerinin mevcut durumlarının sayısal olarak değerlendirilmesinde ve su kaynakları yönetimi politikalarının geliştirilmesinde kullanılabilir. Ayrıca, çalışma besleme değerlerini yukarı havza sınırında girdi olarak kullanılmasıyla su akış modellerinde iki farklı yöntemin eşleşmeli olarak kullanılmasının avantajlarına dikkat çekmektedir.
Özet (Çeviri)
Groundwater is of great importance to support the ecosystem life on planet earth. The reliable simulation of groundwater recharge and identification of its dominant influencing factors is indeed the key control to understand the groundwater system, its potential accessibility, and its sustainability. During this research, a GIS grid based water budget model (mGROWA) was applied to estimate the long-term groundwater recharge and other water balance quantities based on basin characteristics such as hydro-climatic data, land cover, soil textures, geology, and topography. The study was performed in Ergene river catchment (11000 km2) which is one of the Mediterranean basins located in Turkey. The model simulations were done for the spatial resolution of the grid cell of 100 m for the period of 20 years (1991-2010). The hydrograph separation techniques, based on the base flow indices (BFI), were applied to split up the modeled total runoff into two main components namely groundwater recharge and direct runoff depending on the catchments attributes (e.g. geology, groundwater depth). The model was validated in 10 sub-catchments possessing long-term daily stream records. Thereafter, the statistical methods including Pearson correlation method and principal component analysis (PCA) were integrated for assessing the most controlling basin factors that are influencing the groundwater recharge. Simulated groundwater recharge rates were displayed as long-term yearly mean and as long-term monthly levels with the purpose of denoting periodic variation of groundwater recharge. mGROWA has shown the ability for estimating the spatial and temporal variability of groundwater recharge with high confidence, however, it does not simulate the distribution of hydraulic heads. Against this background, a new method for integrating the mGROWA, with the regional subsurface water flow model (MODFLOW) was adopted. The recharge values resulted from mGROWA was provided to MODFLOWas input data, in a steady state, and the simulated groundwater depths by MODFLOW become the input file of mGROWA. In this coupling, the iteration ends when acceptable groundwater heads are reached. The model validation and statistical analysis have indicated that the differences between simulated and observed values are generally under 20% and no valid inconsistency was observed. PCA revealed that the recharge variation is mostly influenced, in order of significance, by vegetation land cover, soil textures, and climate variables. The generated results may conclusively contribute to the establishment of quantitative status of groundwater system exploitation and enhancement of water resource management policy of the study area. In addition, this study draws special attention to the advantage of applying coupled procedures to adjust and validate the recharge rates as input data of the upper boundary in sub-surface water flow models.
Benzer Tezler
- Constitutive and numerical modeling of hydro-mechanically coupled behavior of unsaturated soils
Doygun olmayan zeminlerin hidro-mekanik bağlaşık davranışının bünyesel ve sayısal modellenmesi
MUSTAFA MERT EYÜPGİLLER
Doktora
İngilizce
2025
İnşaat Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiDeprem Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET BARIŞ CAN ÜLKER
- Kazı ve kazık problemlerinin sonlu elemanlar metodu yardımı ile çözümü
Solution of excavation and piles problems using by finite element method
BÜLENT AYDIN
- Detection and evaluation of sudden stratospheric warming : A case study of water vapor transport
Stratosferik ani ısınmaların tespiti ve değerlendirilmesi: Su buharı taşınımı örnek olay incelemesi
SİMLA DURMUŞ
Doktora
İngilizce
2026
Meteorolojiİstanbul Teknik ÜniversitesiMeteoroloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ DENİZ DEMİRHAN
- BWR içindeki bir kanalda ortaya çıkan kararsızlıkların nükleer-termal hidrolik modellenmesi
Nuclear coupled thermal-hydraulic modeling of single channel instabilities in a BWR
DEMİREL AKTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
Nükleer Mühendislikİstanbul Teknik ÜniversitesiNükleer Enerji ve Enerji Sistemleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MELİH GEÇKİNLİ
- Optimizasyon tabanlı bir su kaynakları sistemi modelleme aracının geliştirilmesi ve çok amaçlı sektörel tahsise uygulanması
Development of an optimization-based modeling tool for water resources systems and application to multi-objective sectoral allocation
SALİM YAYKIRAN
Doktora
Türkçe
2025
Çevre Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALPASLAN EKDAL