Dış Politika ve İstihbarat: İran'ın Irak Politikasında İstihbaratın Yeri ve Önemi (2003-2015)
Foreign Policy and Intelligence: The Importance of Intelligence in Iran's Policy on Iraq (2003-2015)
- Tez No: 596308
- Danışmanlar: PROF. DR. YAŞAR ONAY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Uluslararası İlişkiler, International Relations
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2016
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Harp Akademileri Komutanlığı
- Enstitü: Stratejik Araştırmalar Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Dış politika en genel anlamıyla, bir ülkenin diğer ülkelere yönelik resmi tutum ve davranışları olarak tanımlamak mümkündür. İnsanlık tarihi kadar eski olan ve devletlerarası ilişkileri şekillendiren dış politika, uluslararası ilişkiler disiplini içerisinde ele alınmaktadır. Bu kapsamda çeşitli kuramlar ortaya çıkmış ve bu kuramlara getirilen eleştirilerle dış politikanın teorik alt yapısı oluşturulmaya çalışılmıştır. Yapılan çalışmalar neticesinde bir devletin dış politika yaklaşımını iç ve dış faktörlerin etkilediği görülmektedir. Aynı zamanda iç ve dış faktörler, dış politika hedeflerini ve bu hedefler doğrultusunda uygulanacak metotları da şekillendirmektedir. İstihbaratı ise her tür politik, ekonomik, sosyal ve askeri olayı anlamayı ve gelişmeleri öngörmeyi amaçlayan evrensel bir sosyal bilim olarak tanımlamak mümkündür. Nitekim günümüzde politikalarla çözülmesi beklenen problem sahalarının çeşitlenmesi ve karmaşıklaşması dış politika yönetiminde istihbaratı önemli bir argüman haline getirmiştir. Böylece dış politikada istihbaratın rolü artmış ve iki farklı disiplinin aynı hedefler doğrultusunda beraber kullanımı gerekmiştir. İran ise Ortadoğu'da ki en etkin istihbarat örgütlerinden birisine sahiptir. ABD'nin askeri müdahalesi ile İran'ın güvenlik algısı ve uyguladığı tedbirler değişmiştir. Aynı zamanda bu müdahale İran'a bölgesel güç olma fırsatını da beraberinde getirmiştir. Bu tehdit ve fırsatlar İran'ın dış politikasını şekillendiren parametreler olarak karşımıza çıkmaktadır. İran'ın dış politikası ise Dini Lider/Rehberlik makamı tarafından şekillendirilmektedir. Ayrıca istihbarat örgütünü de Dini Lider yönlendirmektedir. Çalışmamızın kavramsal çerçevesini oluşturan dış politika ve istihbarat ilişkisi İran'ın Irak politikası üzerinden ifade edilmiştir. Çünkü İran'da dış politika ve istihbarat Rehberlik makamının tavsiyeleri üzerine şekillendirilmektedir. Dini Liderin etkisi altında bulunan iki disiplin 2003 sonrası dönemde Irak'ta çok sık uygulama alanı bulmuştur. Böylece çalışmamızın teorik çatısını oluşturan dış politika ve istihbaratı reel politik davranışlar içerisinde anlamlandırma imkânı elde edilmiştir. Bu doğrultuda İran'ın Irak politikası istihbarat uygulamaları kapsamında incelenerek dış politikaya olan etkileri araştırılmıştır.
Özet (Çeviri)
In general terms, it is possible to define 'foreign policy' as formal behaviours and relations of one country to other countries. Being as old as the human history and shaping interstate relations, the foreign policy exists within the international relations discipline. In this regard various theories have been emerged, and the theoretical basis has been attempted to be created with the criticism of these theories. According to existing studies, it is seemed that the foreign policy approach of a country is affected by internal and external factors. At the same time, these internal and external factors shape the foreign policy aims and the methods to be applied towards these aims. It is also possible to define 'intelligence' as a global social science that aims to foresee developments and understanding of every political, economic, social and military-related events. As a matter of fact, current complexity and diversity of the problem areas which are expected to be solved by policies has made intelligence a significant element in the management of foreign policy. Thus, the role of the intelligence in foreign policy becomes more significant and this requires the use of two different disciplines together for the same targets. Iran has one of the most efficient intelligence organizations in the Middle East. With the military intervention of USA, the security perception and the applied measures of Iran have changed. At the same time this intervention come along with the opportunity of becoming a regional power for Iran. These threats and opportunities appear as parameters that shapes Iran's foreign policy. Iran's foreign policy is shaped by the religious leadership/guidance. Likewise, intelligence services are also directed by religious leader. Creating the theoretical framework of the study, the relationship of foreign policy and intelligence is examined with the case of Iran's policy on Iraq. Because, Iran's foreign policy and intelligence are shaped by the advices of guidance chair. Affected by the religious leader, these two disciplines have found frequent applications in the post-2003 era. Therefore, the opportunity of the comprehending the theoretical structure of the study, which is foreign policy and intelligence relationship, within the real political behaviours is gained. In this vein, the impact of the Iraq policy of Iran on the foreign policy is investigated by analysing intelligence applications.
Benzer Tezler
- İran'ın dini jeopolitiği
Religious geopolitics of İran
CİHAN ÇİFCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Siyasal Bilimlerİstanbul Aydın ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FİLİZ KATMAN
- Türkiye'nin Filistin politikası (1979-2009)
Turkey's Palestine policy (1979-2009)
ERKAN ERTOSUN
Doktora
Türkçe
2012
Uluslararası İlişkilerAnkara ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖMER KÜRKÇÜOĞLU
- İsrail'in Irak politikasının Türkiye'nin güvenliğine yansımaları
The reflections of Israel's Iraq policy on Turkey's security
HALİL İLKER AVCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2008
Uluslararası İlişkilerHarp Akademileri KomutanlığıUluslararası İlişkiler Bölümü
YRD. DOÇ. DR. DENİZ TANSİ
- İran's foreign policy towards shiite groups in the Middle East: The case of Lebanon and Iraq
Ortadoğu'da Şii gruplara karşı İran'ın diş politikası; Irak ve Lübnan örneği
EMIN YOLCHIYEV
Yüksek Lisans
İngilizce
2016
Uluslararası İlişkilerYıldırım Beyazıt ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BİROL AKGÜN
- Bir dış politika unsuru olarak stratejik istihbârat: İran ve Türk istihbârat sistemlerinin tarihsel gelişimi ve mukāyesesi
Strategic intelligence as a foreign policy element: Historical development and comparison of Iranian and Turkish intelligence systems
ENES ÇAVUŞOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Uluslararası İlişkilerİstanbul Sabahattin Zaim ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERTAN AYDIN