Osmanlı tefsir geleneğinde mukaddime haşiyeciliği-Zeyrekzade Muhammed b. Muhammed'in Irşâdü'l-Akli's-Selîm mukaddimesi haşiyesi örneği-
Hāshiya writership for Muqaddimah in the Ottoman tafsīr tradition-the example of Zayrakzāde Muhammad b. Muhammad's Hāshiya on Muqaddimah of Irshād al-Aql al-Salīm-
- Tez No: 594767
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHAMMED COŞKUN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Haşiye, Kur'an-ı Kerim, Mukaddime, Tefsir, Zeyrekzade Muhammed bin Muhammed, İslamiyet, Hashiya, Koran, Mukaddime, Commentary, Zeyrekzade Muhammed bin Muhammed, Islam
- Yıl: 2019
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Tefsir Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Tefsir ilminin bir bütünlük içinde değerlendirilmesi için yazım türlerinden biri olan şerh ve hâşiyelerin de dikkate alınması gerekmektedir. Tefsir mukaddimeleri, tefsir eserlerinin bir parçası olması dolayısıyla bunlar üzerine kaleme alınan hâşiyeler de tefsir çalışmalarına katkı sağlayan alan olmaktadır. Bu tez çalışmasında Zeyrekzâde Muhammed b. Muhammed'in İrşâdü'l-akli's-selîm ilâ mezâya'l-Kitâbi'l-kerîm'in mukaddimesi üzerine Hâşiye alâ dîbâceti tefsîri Ebissuûd adıyla yazdığı mukaddime hâşiyesi konu edilmiştir. Araştırma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Zeyrekzâde'nin hayatı ve eserleri hakkında ulaşılan bilgilere yer verilmiş ve Hâşiye alâ dîbâceti tefsîri Ebissuûd'un müellife nispeti meselesi ele alınmıştır. İkinci bölümde İrşâdü'l-akli's-selîm'e gelinceye kadar tefsir mukaddimelerinde görülen değişim ve dönüşüm tespit edilmiş, Osmanlı döneminde yazılan telif tefsirler ve tefsir hâşiyelerinin mukaddimelerine müracaat edilerek mukaddimelerde muhteva itibariyle nasıl bir gelişme olduğu takip edilmiştir. Daha sonra Keşşâf, Envâru't-tenzîl ve İrşâdü'l-akli's-selîm'in mukaddimeleri üzerine yazılan hâşiyelerin listesi sunulmuş; son olarak İrşâdü'l-akli's-selîm'i konu edinen hâşiyeler listelenmiş ve Zeyrekzâde hâşiyesinin bu hâşiyeler arasındaki yeri hakkında fikir teâtisi yapılmıştır. Üçüncü bölümde ise bir mukaddime hâşiyesi olarak Zeyrekzâde'nin Hâşiye alâ dîbâceti tefsîri Ebissuûd'u ilgili olduğu ilimlerin ilkelerinden hareketle tahlil edilerek onun hâşiye yöntemi açığa çıkarılmaya çalışılmıştır.
Özet (Çeviri)
In order to evaluate the science of Tafsīr as a whole, it is necessary to take into consideration the sharh and hashiyah written in this field. Since the introduction section of tafsirs are part of the exegesis, the sharh and hashiyahs written on them also contribute to the field of tafsir.In this thesis, the hāshiya written by Zayrakzāde on the introduction of Irshād al-aql al-salīm is examined. The research consists of three parts. In the first part, information about Zayrakzāde's life and works are given and the issue of the authorship of the author is examined. In the second part, the changes and transformations seen in the exegesis until Irshad al-aql al-salīm are determined. In addition, the introductory sections of the tafsirs and hashiyah written during the Ottoman period were examined. Afterwards, a list of the poems written in the introductory sections al-Kashshâf, Anwār al-Tanzīl and Irshād al-aql al-salīm is presented, and the place of Zayrakzāde's hashiyah among them is examined. In the third chapter, Zayrakzāde's hashiyah method was tried to be revealed by contacting the related sciences.
Benzer Tezler
- Kutbuddin İznikî'nin“Mukaddime”si ve Ömer Nasuhi Bilmen'in "Büyük İslam İlmihali'nin mukayesesi
The comparision between Kutbuddin İznikî's Muqaddamah and Ömer Nasuhi Bilmen's Great İslamic catechism
FATMA GÜL ALTUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
DinUludağ ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HALİL İBRAHİM ACAR
- İdrîs-i Bidlîsî Heşt Behişt Orhan Gazi Dönemi (Tahlil ve tercüme)
Hasht Bahesht of İdrīs-i Bidlīsī and it's Orhan Gazi's term (Analysis and translation)
BUŞRA KOÇASLAN
- Osmanlı tefsir geleneğinde ta?lika kültürü (?Mu?îdzâde Muhammed B. ?Abdu'l?azîz el-Mer?aşî'nin (983/1575) Naklu's-Sifârı: Ta?lîka ?alâ Mevâdi?i'l-Hilâf Beyne'z-Zemahşerî ve'l-Beydâvî adlı eseri)
?Ta?l?qa Genre in the Ottoman tafs?r tradition: Mu??dz?da Mu?ammad b. ?Abd al-?Az?z al-Dulq?dir? al-Bakt?t? al-Mar?ash? (983/1575) and his Naql al-Sif?r:Ta?l?qa ?al? Maw??i?i al-Khil?f bayna al- Zamakhshar? wa al- Bay??w??
HASAN YÜCEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
TarihAnkara ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET AKİF KOÇ
- XVIII. yüzyıl Osmanlı tefsir geleneğinde besmele risâleleri ve Bursevî'nin besmele tefsiri
Basmala epistles in XVIIIth century Ottoman tafsir tradition and Bursevi's basmala tafsir
MUHAMMED SELİM ÇALIŞKAN
Doktora
Türkçe
2026
DinSüleyman Demirel ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET ZEKİ SÜSLÜ
- Ahîzâde Abdulhalim Efendi ve Ahzâb Sûresi tefsir risalesi(38. 39. 40. âyetler bağlamında)
Ahîzâde Abdulhalim Efendi and the risale of i̇nterpretation of Surat al-Ahzâb (in context of verses 38.39.40.)
ABDULKERİM SEYDAOĞLU