All-words word sense disambiguation in Turkish
Türkçe tüm sözcükler için anlam belirsizliğini giderme
- Tez No: 592965
- Danışmanlar: PROF. DR. OLCAY TANER YILDIZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol, Computer Engineering and Computer Science and Control
- Anahtar Kelimeler: Anlam Belirsizliğini Giderme, Doğal Dil İşleme, Sözdizimsel Özellikler, Denetimli Öğrenme, All-words WSD, Natural Language Processing, Syntactic Features, Supervised Learning
- Yıl: 2019
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Işık Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Anlam belirsizliğini giderme, kelimelerin bağlam içerisindeki anlamının hesaplamalı yöntemlerle belirlenmesidir. Bu çalışmanın ana konusu, çeşitli gözetimli sınıflandırma metodlarını (Naive Bayes, KNN, Rocchio, C4.5) Türkçe bir metindeki tüm sözcüklerin anlam belirsizliğini gidermek için uygulamak ve elde edilen sonuçları karşılaştırmaktır. Bu amaçla, geleneksel elle etiketleme yöntemini kullanarak Türkçe tüm sözcükler için bir derlem oluşturduk. Etiketleme esnasında, önceden çözümlenmiş (Penn Treebank) ve Türkçe'ye uyarlanmış paralel bir derlem Türk Dil Kurumu'nun sözlüğündeki anlamlarla etiketlenmiştir. Çözümlenmiş bir derlemin etiketlenmesi bize içerisinde anlamsal ve sözdizimsel bilginin harmanlandığı tam kapsamlı bir derlem meydana getirme imkanı tanımıştır. Anlam belirsizliğini giderme testlerinde farklı özellik kümelerinin performansa olan etkisini saptamak için üç ayrı deney hazırlanmıştır. Birinci deney, temel lokal özellikleri içeren yalın bir özellik seti ile yapılmıştır. İkinci deneyde bu yalın küme çeşitli morfolojik (biçimbilimsel) özelliklerle genişletilmiştir. Üçüncü deneyde ise sözdizimsel özelliklerin eklenmesiyle daha da kapsamlı bir özellik kümesi oluşturulmuştur. Deney sonuçları tüm sınıflandırma yöntemlerinin özellik kümesinin genişletilmesine paralel olarak daha yüksek performans değerleri elde ettiğini göstermektedir. Ayrıca, sözdizimsel özelliklerin entegrasyonunun anlam belirsizliğini gidermede faydalı olduğu gösterilmiştir.
Özet (Çeviri)
Word sense disambiguation (WSD) is the identification of the meaning of words in context in a computational manner. The main subject of this study is to implement and compare the WSD results of various supervised classifiers (Naive Bayes, KNN, Rocchio, C4.5) in all-words setting. To this end, we have constructed an all-words sense annotated Turkish corpus, using traditional method of manual tagging. During the annotation, a pre-built parallel treebank (aligned from Penn Treebank) has been tagged with the senses of Turkish Language Institution's dictionary. The approach of annotating a treebank allowed us to generate a full-coverage resource, in which syntactic and semantic information merged. In the WSD evaluations, three distinct experiments have been organized to determine the effect of using different feature sets on the disambiguation performance. First experiment has been conducted with a simple feature set that includes the fundamental local features. In the second experiment, the initial feature set has been augmented with several effective morphological features, and in the third one, the feature set has further been extended with the syntactic features. Our test results show that all classifiers have achieved better results in parallel to growing feature set. Additionally, integration of syntactic features has proved to be useful for WSD.
Benzer Tezler
- Türkçe metinlerdeki anlam belirsizliği olan sözcüklerin bilgisayar algoritmaları ile anlam belirginleştirmesi
Sense disambiguation of ambiguous words in Turkish texts by machine learning algorithms
ZEYNEP ORHAN
Doktora
Türkçe
2006
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrolİstanbul ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SABRİ ARIK
- Türkçe sözcük anlam belirsizliği giderme
Word sense disambiguation for Turkish
BAHAR İLGEN
Doktora
Türkçe
2015
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrolİstanbul Teknik ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EŞREF ADALI
YRD. DOÇ. DR. AHMET CÜNEYD TANTUĞ
- Application of vector space models to detect semantically non-compositional word combinations in Turkish
Türkçede anlamsal birleşimi olmayan kelime gruplarının tespitinde vektör uzay modellerinin uygulanması
LEVENT TOLGA EREN
Yüksek Lisans
İngilizce
2016
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrolİzmir Ekonomi ÜniversitesiFen Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SENEM KUMOVA METİN
- Linguistic category induction and tagging using the paradigmatic context representations with substitute words
Düşey kelime bağlamlarını olası kelimeler ile temsil ederek dil bilimsel sözcük kümeleri ve etikletlerinin bulunması
MEHMET ALİ YATBAZ
Doktora
İngilizce
2014
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolKoç ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DENİZ YURET
- Türkçe tümcelerdeki sözdizimsel anlamsal belirsizliği kaldıran paket program
A Tool eliminating the morphological and syntactic disambiguation in Turkish sentences
MUSTAFA ÇELİKPENÇE
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrolİstanbul ÜniversitesiBilgisayar Bilimleri ve Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İLHAMİ YAVUZ