Bulut motifinin menşei ve Osmanlı'da ilk örnekleri
Origin of the cloud motif and first samples in the Ottoman Empire
- Tez No: 586519
- Danışmanlar: PROF. DR. AZİZ DOĞANAY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sanat Tarihi, Art History
- Anahtar Kelimeler: Bulutlar, Mimari eserler, Motifler, Osmanlı Dönemi, Osmanlı sanatı, Resim sanatı, Süslemeler, Tezhib sanatı, Yazı sanatı, Clouds, Architectural works, Motifs, Ottoman Period, Ottoman art, Painting art, Ornamentations, Illumination art, Calligraphy
- Yıl: 2019
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İslam Tarihi ve Sanatları Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Mitolojik bir figür olan ejderhadan ve gökyüzündeki yağmur bulutlarından ilhamla, iki farklı yoldan gelişen bulut motifi, Uzak Doğu'dan Orta Asya'ya, Türkistan'dan Anadolu'ya uzanan coğrafyada sanatkârların severek ve ustalıkla kullandığı motiflerden biri olmuştur. Anadolu Selçuklu, İlhanlı, Celâyirli, Timurlu, Akkoyunlu, Karakoyunlu ve nihayet Osmanlı sanat mekteplerinin zevk süzgecinden geçerek gelişen ve çeşitlenen motif böylece İslâm sanatının özgün motif repertuarına dâhil olmuştur. Ancak motifin menşei, çeşitleri ve Osmanlı sanatına geliş süreci, geniş çaplı bir incelemeye tâbî tutulmamıştır. Bu çalışmada motifin menşei, çeşitleri, bahsi geçen devletlerin sanat mekteplerindeki kullanım biçimleriyle tezyînâttaki kullanım alanları ve Osmanlı sanatındaki ilk örnekleri incelenmiştir. Örnek tezyînî eserler üzerinden gelişim seyri takip edilen motifin genel olarak yığma bulut ve dolantı bulut olmak üzere iki farklı çeşitten oluştuğu, zaman zaman bu iki çeşidin birleştirilerek kullanıldığı gözlemlenmiştir. Resimlerle desteklenen Bulut Motifinin Menşei ve Osmanlı'da İlk Örnekleri adlı tez çalışmasıyla, tezyînî sanatlarda önemli bir yere sahip olan bulut motifinin tarihî gelişim ve değişim sürecinin aydınlatılmasına gayret edilmiştir.
Özet (Çeviri)
Inspired by the dragon, which is a mythological figure, and the rain clouds in the sky, the cloud motif developed in two different ways has become one of the motifs that craftsmen use lovingly and skillfully in the geography extending from the Far East to Central Asia and from Turkestan to Anatolia. The Anatolian Seljuk, İlhanlı, Celâyirli, Timurlu, Akkoyunlu, Karakoyunlu and finally the motifs developed and diversified through the pleasure filter of the Ottoman art schools were thus included in the original motif repertoire of Islamic art. However, the origin of the motif, its varieties and the process of its arrival in the Ottoman art were not subjected to a wide-ranging examination. In this study, the origin of the motif, its types, the usage forms of the mentioned states in the art schools, their usage areas in the ornamentation and the first examples in the Ottoman art were examined. It is observed that the pattern of the pattern followed by the development of sample works consists of two different types, generally yığma cloud and dolantı cloud, and from time to time it is observed that these two types are used together. With the thesis on Origin of the Cloud Motif and First Samples in the Ottoman Empire supported by paintings, an effort was made to illuminate the historical development and change process of the cloud motif which has an important place in ornamentation arts.
Benzer Tezler
- Rüstem Paşa Camii çinilerinde bulut motifi
Bulut motifs on Rustem Pasha Mosque tiles
MERVE PELİT ÇORBACIOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Güzel SanatlarFatih Sultan Mehmet Vakıf ÜniversitesiGeleneksel Türk Sanatları Ana Sanat Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ LATİFE AKTAN ÖZEL
- Süleymaniye Kütüphanesi'nden seçilmiş tezhip örneklerinde“Bulut”ve“iplik”motiflerinin ayırma/pafta işlevinin incelenmesi
Investigation of separation / thread function of“Bulut”and“İplik”motifs in gilded samples selected from Süleymaniye Library
SEZGİ ORHON
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Güzel SanatlarDokuz Eylül ÜniversitesiGeleneksel Türk El Sanatları Ana Sanat Dalı
DOÇ. AYNUR MAKTAL
- Süleymaniye kütüphanesi XVI. yüzyıl mushaflarında bulut motifi
The cloud motives in the 16.th century Korans in The Süleymaniye Library collections
ZEYNEP IŞIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2007
El SanatlarıMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiGeleneksel Türk El Sanatları Ana Sanat Dalı
DOÇ. FARUK TAŞKALE
- Süsleme sanatlarında rumi motifi ve tarihsel gelişimi
Gregorian motif and its historical development in ornamental arts
YAVUZ ŞEYDA
Yüksek Lisans
Türkçe
2008
El SanatlarıGazi ÜniversitesiGeleneksel Türk El Sanatları Eğitimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. YILMAZ ÖZCAN
- Süsleme sanatlarında hatai motifi ve tarihsel gelişimi
Hatai motif and its historical development in ornamental arts
AHMET MERT
Yüksek Lisans
Türkçe
2008
El SanatlarıGazi ÜniversitesiGeleneksel Türk El Sanatları Bölümü
YRD. DOÇ. YILMAZ ÖZCAN