Urartu Döneminde Gürpınar Ovası sulama sistemleri
Gurpınar Plain irrgation systems in Urartian Period
- Tez No: 582588
- Danışmanlar: PROF. DR. RAFET ÇAVUŞOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Arkeoloji, Archeology
- Anahtar Kelimeler: Çavuştepe, Gürpınar, Urartu, Sulama, Tarım, Arkeolojik alanlar, Arkeolojik kazılar, Arkeolojik yerleşim, Sulama sistemleri, Urartular, Urartular Dönemi, Van-Gürpınar, Agriculture, Çavuştepe, Gürpınar, İrrigation, Urartian Quantity of Page :93 Supervisor : Prof. Dr. Rafet ÇAVUŞOĞLU, Archeological areas, Archaeological excavations, Archaeological settlement, Irrigation, Irrigation systems, Urartians, Urartians Period, Van-Gürpınar
- Yıl: 2019
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Arkeoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Arkeoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Urartular, M.Ö. 9.-7. Yüzyıllar arasında Doğu Anadolu, Transkafkasya ve Kuzeybatı İran'da egemenlik sürmüşlerdir. İlk başlarda göçebe olan halk yerleşik hayata geçip kentler inşa etmişlerdir. Urartu Devletinin kurulduğu bölgenin büyük bir bölümü sıradağlar ve vadilerle birbirinden ayrılmış yaylalarla kaplıdır. Buralarda kışlar soğuk ve uzun, yazlar ise kurak ve kısa geçmektedir. Besin ihtiyaçlarını karşılamak için ise tarımsal faaliyetlere önem vermişlerdir. Urartu merkezlerinde yapılan arkeolojik kazılarda ele geçen tarım aletleri, tarım ürünleri, tarımsal faaliyetlerde kullanılmak üzere inşa edilen bentler ve sulama kanalları tarımsal faaliyetlere verdikleri önemi ortaya koymaktadır. Urartu coğrafyasında yağışın azlığı ve su kaynaklarının kısıtlı olmasından dolayı tarımsal arazilerin daha verimli olabilmesi için devlet eliyle bentler, göletler ve kanallar inşa ederek tarım arazilerinin daha iyi sulanabilmesi sağlanmıştır. Söz konusu bu tarım arazilerinin en önemlilerinden biri de Gürpınar Ovası'dır. Gürpınar Ovası, başkent Tuşpa'nın 22 km. güneybatısında yer almaktadır. Bu ova etrafında birçok Urartu yerleşim alanları bulunmaktadır. Bunlar içinde en önemlisi olan Çavuştepe Kalesi, Gürpınar Ovası içinde bulunan Bol Dağı silsilesinin batı ucunda kurulmuştur. Kale üzerinde görülen büyük depo odaları buranın bir tarım merkezi olduğunu göstermektedir. Çavuştepe Kalesinde bulunan İrmuşini Tapınağı'nın doğu yüzünde yer alan inşa yazıtında, Kral II. Sarduri tarafından Gürpınar Ovası'nın ortasından geçen Hoşap (Gugunai) Çayı'ndan bir kanal açtığından bahsetmektedir. Söz konusu yazıttan yola çıkarak kalenin güney tarafında iki adet kanal yapısı tespit edilmiştir. Bu kanallardan bir tanesi kalenin hemen güney yamacından, diğeri ise ovanın güneyinden geçmektedir. Bu kanalların inşa yazıtında da belirtildiği gibi oldukça kurak olan bölgenin sulanması için yapıldığı bilinmektedir. Bu ovadan yürütülen tarımsal faaliyetler sonucunda elde edilen tarım ürünleri Çavuştepe Kalesindeki depolarda muhafaza edilmiştir. Günümüzde bile Gürpınar Ovası bir tarım merkezi durumundadır.
Özet (Çeviri)
Urartian 9-7. Between the centuries, Eastern Anatolia, Trans caucasia and north western Iran have ruled. In the beginning, the people who were semi-nomadic, settled and built cities. A large part of there gion where the Urartian State wasestablished is covered with springs separatedby mountain ranges and valleys. Thew intersare cold and long, and summer saredry and short. The Urartian people spent a large part of their lives on developing agriculture. The best examples of this are the archaeologia calandinscriptions found in the excavatedareas. Urartian State built dams, ponds and canals in necess ary placess othat agri culturall and scould be more efficient because of thelack of rain falland limited water resources in Urartu.Gürpınar Plain, one of them ostimportantagri culturall and, is located 22 km. tothesouth west .It is located in many Urartian settlementareas around the plain. The mostimportant of these is the Çavuştepe Fortress located at the western end of the abundant mountain range in the Gürpınar Plain. The ware houses found here show that this is an agri cultural center. In thein scription on the temple of Irmuşi'ni in Çavuştepe Fortress, King II. Sarduri mentioned that he opened a channel here. There are two channels detected. The first channel passes from the south of the fortress and the second channel passes through the south of the plain. These channels were madetoirri gate their rigated sections of the plain. The cereal products obtained from this plain werekept in the ware houses of Çavuştepe Fortress. Even to day, this plain is an agricultural center.
Benzer Tezler
- Van/Çavuştepe 2014 ve 2015 yılları Urartu Dönemi çanak çömlekleri
Van/Çavuştepe fortress 2014 and 2015 years Urartu Period pottery
ÜMİT SİVİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
ArkeolojiYüzüncü Yıl ÜniversitesiArkeoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BİLCAN GÖKCE
- Çavuştepe Kalesi arkeolojik kazı çalışmaları
Çavuştepe Fortress archaeological excavation works
MEHMET DİNÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
ArkeolojiVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiArkeoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RAFET ÇAVUŞOĞLU
- Urartu toplumunun osteolojik karakterleri
Osteolojical charecters of urartu population
AYŞE SOLMAZ
Doktora
Türkçe
2013
Antropolojiİstanbul ÜniversitesiSosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET YAŞAR İŞCAN
- Urartu yazıtları ile tasvir sanatında kale ve tapınaklar
Castles and temples in the of portraying with Urartu i̇nscriptions
HASAN ŞENEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
ArkeolojiVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiArkeoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HANİFİ BİBER
- Urartu tanrılarının ikonografik özellikleri
The Features of the iconography of the Urartian gods
DİLEK ÖZTÜRK DÜZGÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
2002
ArkeolojiEge ÜniversitesiArkeoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALTAN ÇİLİNGİROĞLU