Geri Dön

The syntax of information structure in Turkish nominal phrases

Türkçe adcıl öbekler içindeki bilgi yapısının sözdizimi

  1. Tez No: 580693
  2. Yazar: ÖZLEM ERGELEN
  3. Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ KADİR GÖKGÖZ
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Dilbilim, Linguistics
  6. Anahtar Kelimeler: Adlar, Dil bilgisi-ad durum ekleri, Dilbilgisi, Dilbilim, Söz dizim, Sözcük öbekleri, Türkçe, Nouns, Grammar-case endings, Grammar, Linguistics, Syntax, Lexical bundles, Turkish
  7. Yıl: 2019
  8. Dil: İngilizce
  9. Üniversite: Boğaziçi Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Dilbilim Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu tezin amacı, Türçe adcıl öbeklerin yapısına yeni bir bakış açısı getirmek ve Türkçe adcıl öbeklerin içinde konu, odak gibi öbekler olduğunu ve bunların bilgi yapısını yansıttığını savunmaktır. Bu çalışmada, Ayrık Belirleyici Öbeği (BelÖ) kuramı üzerine yapılan önceki çalışmalarda olduğu gibi (Giusti, 1996; Aboh, 2004), Rizzi'nin (1997) sola-çeperlenme modeli benimsenmiştir. Öncelikle, Türkçe'de BelÖ ulamı bulunduğu, bu ulamın üzerinde de İyelik Öbeği'nin (İyeÖ) yer aldığı savunulacaktır. İyeÖ, Rizzi'nin (1997) Çekimlilik Öbeği ile benzerlik taşımaktadır. İyeÖ'nün üzerinde, sırasıyla konu ve odak öbekleri (KoÖ ve OdÖ) bulunmaktadır. Yorumlanmalarına bağlı olarak, BelÖ içerisindeki sıfat, sayı ve gösterme sıfatları gibi kurucular bu yansıtlamalara taşınmaktadır. Adcıl öbeklerini kapatan yansıtmanın ise, Kornfilt'in (2003, 2009) önerdiği gibi, Durum Öbeği (DÖ) olduğu, ve DÖ'nün Rizzi'nin (1997) Güç Öbeği'ne benzediği tartışılacaktır. Ayrıca, Erguvanlı'nın (1984) Tümce için savunduğu gibi, Türkçe adcılların da artalan bilgisinin yer aldığı, adcıl-ardı konumu olduğu gösterilecektir. Türkçe adcılların yapısı verildikten sonra, Tümleyici Öbeği (TümÖ) ile BelÖ'nün kendi bilgi yapılarını yansıttığı ve karmaşık adcıl öbeğin TümÖ içindeki KoÖ veya OdÖ'ye çıkabildiği savunulacaktır. Buna ek olarak, adcıl öbekler içersinden çıkabilecek kurucular üzerinde kısıtlamalar olduğu gösterilecektir. Sıfat ve gösterme sıfatı gibi kurucuların aksine, tamlayan durumunda olan adcıl öbekler, DÖ'nün dışına taşınmada daha serbesttirler.

Özet (Çeviri)

This thesis aims to introduce a novel approach to the internal structure of Turkish nominal phrases by arguing that Turkish encodes information structure inside nominal phrases, possessing layers such as topic and focus. Rizzi's (1997) left periphery model is adopted as in previous studies on the Split-DP Hypothesis such as Giusti (1996) and Aboh (2004). First of all, it will be argued that Turkish has a DP layer, and the DP is dominated by a Possessive Phrase (PossP). PossP seemingly equals Rizzi's (1997) Finiteness Phrase (FinP). Above PossP, topic and focus phrases (TopP and FocP) are respectively positioned. DP-internal constituents such as adjectivals, numerals and demonstratives move into these projections, depending on their interpretation. The closing projection of nominal phrases is the Case Phrase (KP), adopted from Kornfilt (2003, 2009), which equals the Force Phrase (FP) in Rizzi (1997). It will also be shown that Turkish nominals license a post-nominal position, hosting backgrounded information, akin to post-verbal position (Erguvanlı, 1984). After drawing an outline of a typical Turkish nominal phrase, it will be argued that both the CP and the DP project their own information structure related phrases, and that the nominal complex is able to move into relevant TopP and FocP inside the CP. It will be further shown that there are restrictions concerning the extraction properties of layered nominal phrases. The genitive-marked phrases have relatively more freedom to move out of the KP, whereas other constituents such as demonstratives and adjectives are not accessible for further operations.

Benzer Tezler

  1. Türkçede ad öbeği eksiltme

    Noun phrase ellipsis in Turkish

    MUHAMMET TAHA YANGIN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    DilbilimDokuz Eylül Üniversitesi

    Genel Dilbilim Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MURAT ÖZGEN

  2. Namık Kemal`in romanlarında cümle (2 cilt)

    Sentence in Namık kemal`s novels

    MUNA YÜCEL ÖZEZEN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2000

    Türk Dili ve EdebiyatıÇukurova Üniversitesi

    Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı

    DOÇ.DR. MEHMET ÖZMEN

  3. Hamdullah Subhi`nin“Dağyolu 2 ”adlı eserinde söz dizimi

    Başlık çevirisi yok

    OSMAN MERT

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1996

    Türk Dili ve EdebiyatıAtatürk Üniversitesi

    Y.DOÇ.DR. MUHSİNE BÖREKÇİ

  4. Klasik dönem Çağatay Türkçesinde zarf ve sıfat yapılarının sentaktik işlevleri

    Syntactic functions of adverb and adjective structures in during the classical period Chagatay Turkish

    BURCU MEŞE

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2020

    Türk Dili ve Edebiyatıİstanbul Üniversitesi

    Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. FİKRET TURAN

  5. An optimality theoretic analysis of focus in Turkish

    Türkçede odağın en uygunluk kuramına göre incelenişi

    EMRE YAĞLI

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2012

    DilbilimHacettepe Üniversitesi

    İngiliz Dilbilimi Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. EMİNE YARAR