Zonguldak havalisinde madenfolklorunda memoratlar
Memorat of coal minening in Zonguldak city
- Tez No: 576456
- Danışmanlar: PROF. DR. ÖZKUL ÇOBANOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sosyoloji, Halk Bilimi (Folklor), Sociology, Folklore
- Anahtar Kelimeler: Halk bilimi, Kültür, Memorat, Meslek folkloru, Zonguldak, İşçiler, Folklore, Culture, Memorat, Occupational folklore, Zonguldak, Workers
- Yıl: 2019
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Halk Bilimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
1829'da Zonguldak'ın Ereğli ilçesinde Kestaneci köyünden Uzun Mehmet tarafından taşkömürü bulunmuştur. Bulunan taşkömürü rezervlerinin işlenmesiyle Türkiye'de taşkömürü işletmeciliği başlar. Böylelikle Zonguldak tarihin birçok sahnesine şahit olmakla birlikte Cumhuriyet'in ilanından sonra kurulan ilk şehir olarak emeğin başkenti kimliğine sahip olur. Zonguldak, taşkömürü maden işçisi folklorunu ve bu folklor çevresinde gelişen bir kültürü barındırır. Bu kültür burada meslek folklorunu da oluşturmaktadır. Çalışmada meslek folkloru bağlamında alan çalışmasından derlenen bilgiler etrafında ve gözlemler sonucunda başlıklar oluşturulmuştur. Zonguldak'taki kömür ocakları birçok memoratın oluşmasında etkilidir. Bu memoratlar işçilerin ocak sahibi dedikleri olağanüstü varlıkla ilgili çeşitli anlatılardan ibarettir. Görülen odur ki, işçilerin bir tür önlem olarak yerine getirdikleri inançların oluşmasında ve devam etmesinde anlatılan memoratlar etkili olmuştur. Ayrıca memoratlar iş güvenliği açısından da işçilerin önlem almasını sağlamaktadır. Bu güvenlik önlemleri memoratın açık ve kapalı işlevleri bağlamında değerlendirilebilir. Bugün madende çalışan işçilerin birçoğu bu anlatıların ve inançların batıl olduğunu; ocak sahibi denilen olağanüstü iyeyi gördüklerini söyleyenlere ise de gören kişinin uykusuz olması gibi fizyolojik sebeplerden ötürü halüsinasyon görmüş olabileceğini ifade etmektedir. Memorat anlatımında kaynak kişiler çoğu zaman ya bu anlatılanlara inanılmadığı için anlatmak istemediklerini ya da dillendirip tekrar bu olayları yaşamak istemedikleri için anlatmak istemediklerini ifade etmişlerdir. Emeğin başkenti olan Zonguldak ve havalisinin taşkömürü ocaklarıyla ilgili saha çalışmamızda derlediğimiz memoratlar ve meslek folkloru bağlamında derlenen anlatılar ve diğer başlıklar bu çalışmanın içeriğini oluşturmaktadır.
Özet (Çeviri)
Coal was found by Uzun Mehmet from Kestaneci village of Eregli county in Zonguldak basin in 1829. This exploration constitutes the history of coal management in Turkey. After this exploration, Zonguldak, with its coal reserve and management of these reserves, has witnessed many stages of the history. Zonguldak features coal miner folklore and a culture that has developed around this folklore. Here, this culture also forms the work folklore. Because coal mines are below the earth for meters and dark and since they can only be lightened by flashlights or with the light of the helmet of the miners, these places are important for these memorates to develop. These memorates are made up of various narratives about the creature which is called owner of the pit. Apparently, the memorates that have been told had influence on the creation and continuity of the cults that miners performed as a kind of precaution. Besides, memorates provide miners to take precaution in terms of job security. These safety measures can be evaluated as a part of opened or closed function of the memorate. Today, many workers who work in the mine state that the things told and cults are superstitious and the people who say that they have seen the proprietor which is called owner of the pit might have hallucinated because of physiological reasons like insomnia. We observed in our study that workers don't believe in the things that have been told or they don't want to talk about them again in order not to live these events all over. The memorates that we compiled in our fieldwork about the mines of Zonguldak Vicinage which is the capital of labour, form the content of this article.
Benzer Tezler
- Zonguldak'ın yerel tarihi ve öğretimi: Kömürün bulunmasından 1938'e
Local history and teaching of the Zonguldak: Form the discovery of the coal to 1938
FERİDE YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimBolu Abant İzzet Baysal Üniversitesiİlköğretim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CEMAL AVCI
- Zonguldak (Kokaksu) bölgesi boksitlerinden alümina üretim parametrelerinin saptanması ve ekonomik değerlendirilmesi
The Determination of the parameters of alümina production from the bauxite of Zonguldak (Kokaksu region) and the economic evaluation
F.GÜNEŞ KOZA
- Zonguldak taşkömür havzasındaki ani gaz ve kömür püskürmesi olaylarının incelenmesi ve olaya eğilimli zonların belirlenebilirliğinin araştırılması
Başlık çevirisi yok
GÜNDÜZ ÖKTEN
Doktora
Türkçe
1983
Maden Mühendisliği ve Madencilikİstanbul Teknik ÜniversitesiPROF. DR. SENAİ SALTOĞLU
- Zonguldak havzası kömürlerinin kendiliğinden yanmaya yatkınlıklarının belirlenmesi
Başlık çevirisi yok
ENVER KARAÇAM
Yüksek Lisans
Türkçe
1988
Maden Mühendisliği ve MadencilikHacettepe ÜniversitesiMaden Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. VEDAT DİDARİ
- Kozlu ve Üzülmez bölgelerinde (Zonguldak) Acılık kömürlü ve killi seviyelerinin sporlarının incelenmesi
Inspectation of spores of Acılık coal and clay horizons in Kozlu and Üzülmez region (Zonguldak/Turkey)
SERPİL TUNCEL
Yüksek Lisans
Türkçe
1988
Jeoloji MühendisliğiAnkara ÜniversitesiJeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. GÜLTEKİN KAVUŞAN