Kesişimsellik bağlamında akademik alanda toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin analizi
An analysis of gender inequality in academia in the context of intersectionality
- Tez No: 570247
- Danışmanlar: PROF. DR. NİLAY KAYA
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Sosyoloji, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Akademik personel, Akademisyenler, Cinsiyet eşitsizliği, Eşitsizlik, Kesişimsellik, Toplumsal cinsiyet, Üniversiteler, Academic personnel, Academicians, Gender inequalit, Inequality, Intersectionality, Gender, Universities
- Yıl: 2019
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sosyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Toplumsal cinsiyet, bireyin biyolojik cinsiyeti üzerine toplum tarafından inşa edilmiş olan, kadın ve erkeklerin nasıl davranması gerektiğini belirleyen davranış, tutum ve algılara ilişkin kalıp yargılardır. Fakat bu kalıp yargılar, geçmişte olduğu gibi, günümüz toplumunda da bilhassa kadınları dezavantajlı konuma koymaya devam etmektedir. Bu duruma ek olarak, çalışılan kurum neresi olursa olsun, toplumsal cinsiyet sorunu beraberinde bir takım siyasal, ekonomik ve sosyal eşitsizlikleri de getirmektedir. Eşitsizliğin yaşandığı kurumlardan bir tanesi de akademidir. Üniversitelerde hala toplumsal cinsiyet eşitsizliğine dayalı kariyer ve kazanç eşitsizlikleri karşımıza çıkmaktadır. Yaşanan bu eşitsizliği ise, kadın akademisyenlerin hem hane içi, hem de akademik görev dağılımları ve zaman kullanımları üzerinden anlamak mümkündür. Araştırmanın temel kuramsal çerçevesini Crenshaw'ın (2011)“Kesişimsellik Teorisi”oluşturmaktadır. Kadın akademisyenlerin akademide yaşadıkları eşitsizlik sorununun tek boyutlu olmadığını gözler önüne serebilmek, bu sorunun kadınlar tarafından nasıl deneyimlendiğini anlayabilmek ve muhtemel çözüm önerileri geliştirebilmek amacıyla biri vakıf, diğeri devlet olmak üzere Ankara'daki iki üniversitede çalışan 18 kadın akademisyenle derinlemesine mülakat yapılmıştır. Ayrıca bu akademisyenlerin de içinde bulunduğu toplam 349 kadın ve erkek akademisyen ile anket çalışması yapılmıştır. Nitel araştırma yaklaşımlarından biri olan temellendirilmiş kuram yöntemi kullanılarak araştırmanın verileri analiz edilmiş, SPSS 22 programı ile yapılan istatistik analizler ile de nitel veriler desteklenmeye çalışılmıştır. Sonuçlar, akademide erkek akademisyenlerin toplumsal cinsiyet algılarının yüksek olduğunu, fakat bu algının davranışlara aynı ölçüde yansımadığını göstermektedir. Ayrıca, bazı istisnalar olsa da, genel olarak ev işleri ve akademik görevlerin geleneksel cinsiyet rolleriyle uyumlu bir şekilde paylaştırılma ve yapılma eğiliminin olduğu bulgulanmıştır. Çıkan sonuçlara göre, kadın akademisyenlerden bazıları toplumsal cinsiyet sorununa ek olarak etnisite, ideoloji, din, yaş, statü gibi farklı sosyo-demografik özellikleri ve kimlikleri yüzünden eşitsizlik sorunu ile karşılaştıklarını belirtmiştir. Bu sebeple de kadın akademisyenler kendilerini iş-aile-yaşam dengelerini koruma ve iyi bir kariyere sahip olma konusunda erkek meslektaşlarına kıyasla daha özverili davranma ve çaba gösterme zorunluluğu içinde bulmaktadır.
Özet (Çeviri)
Gender refers to socially constructed characteristics of women and men. It is also a stereotypical behaviour, attitude or perception that determines how women and men should behave. However, these stereotypes still continue to put women at a disadvantageous position in today's society, as they did in the past. In addition to this situation, gender problem brings with it a number of political, economic and social inequalities, no matter where a person works. One of the institutions in which inequality exists is the academy. At universities, there are still inequalities in terms of career and earnings between women and men. It is possible to comprehend this inequality better when we look at both household and academic roles and time use of female academics. The main theoretical framework of this research is Crenshaw's (2011)“Intersectional Theory”. In order to show that the problem of inequality experienced by female academics is not one-dimensional, to understand how women experience this problem and to find applicable solutions, in-depth interviews were conducted with 18 female academics working at two universities, one private and the other state, in Ankara. Besides, 349 female and male academics, including the interviewed ones, answered questions in a survey. The data of the research was analysed by using the grounded theory method, which is a qualitative research approach, and the qualitative data was supported by the statistical analysis made with SPSS 22. The results reveal that male academics have high levels of gender perception in academia, but this positive perception is not reflected on their behaviour in the same way. Moreover, although there are some exceptions, it has been found that household and academic tasks tend to be shared and/or performed in accordance with traditional gender roles. According to the results, some of the female academics state that in addition to gender problem, they face the problem of inequality due to their different socio-demographic characteristics and identities such as ethnicity, ideology, religion, age and status. For this reason, women academics work harder in order to maintain their work-family-life balance and have a good career compared to their male counterparts.
Benzer Tezler
- Gender intersectionality and climate communication of European climate non-governmental organizations on twitter
Avrupa iklim sivil toplum örgütlerinin twitter'da cinsiyet kesişimliği ve iklim iletişimi
İZEM UÇKAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Uluslararası İlişkilerYaşar ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DEFNE GÜNAY ULUBAY
- Kesı̇şı̇msellı̇k bağlamında psı̇kı̇yatrı̇k hastalık ve toplumsal cı̇nsı̇yet deneyı̇mlerı̇: Sosyal hı̇zmet perspektı̇fı̇nden bı̇r araştırma
Psychiatric illness and gender experiences in the context of intersectionality: A study from a social work perspective
AYKUT OĞUZCAN KILIÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Psikiyatriİstanbul Aydın ÜniversitesiSosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ CEMRE ERCİYES
- Kesişimsellik teorisi bağlamında kadın deneyimleri: Almanya'daki Türkiyeli göçmen kadınlar
Woman experiences in the context of intersectionality theory: Immigrant women of Turkey in Germany
PINAR SARIGÖL
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
SosyolojiAnkara ÜniversitesiKadın Çalışmaları Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. ALEV ÖZKAZANÇ
- Kesişimsellik kuramı bağlamında Adua ve Oltre Babilonia romanlarında baskının temsilleri
The representation of multiple oppressions in Adua and Oltre Babilonia in the context of intersectionality
HAZEL KARAKAYA CANKURT
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Batı Dilleri ve Edebiyatıİstanbul ÜniversitesiBatı Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. L. BARBARA DELL'ABATE ÇELEBİ
- Kesişimsellik teorisi bağlamında depremzede kadınların deneyimi
The experience of earthquake victim women in the context of intersectionality theory
DİLARA YÜCEDAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
SosyolojiAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE CANATAN