Türkçede günlük konuşma bağlamında kullanım sıklığı yüksek söylem belirleyicilerinin işlev ve konum özellikleri
Functional and positional features of discourse markers in high frequency of occurrence in the context of daily speech in Turkish
- Tez No: 559822
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ FUNDA UZDU YILDIZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Dilbilim, Linguistics
- Anahtar Kelimeler: Söylem Çözümlemesi, Karşılıklı Konuşma Çözümlemesi, Söylem Belirleyiciler, Sözlü Söylem, Günlük Konuşma Dili, Derlem dil bilim, Dil bilim, Edimbilim, Hazırlıksız konuşma, Konuşma, Konuşma dili, Söylem bilim, Söylem çözümleme yöntemi, Türkçe, Türkçe eğitimi, Discourse Analysis, Conversation Analysis, Discourse Markers, Spoken Discourse, Daily Speech, Corpus linguistics, Linguistics, Pragmatics, Unprepared speech, Speech, Spoken language, Discourse science, Discourse analysis method, Turkish, Turkish education
- Yıl: 2019
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Genel Dilbilim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Genel Dilbilim Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Sözlü söylem, kendi içerisinde çeşitli özellikleri barındıran ve bu yüzden yazılı söylemden birçok yönde farklılaşan bir söylem türüdür. Bu bağlamda günlük konuşma dili, konuşucular arasındaki etkileşim unsurlarına dayanmaktadır. Bu unsurların başında gelen söylem belirleyiciler biçimsel, sesbilimsel ve sözdizimsel olarak sözlü söylemde çeşitli birimlere bürünmekte ve bu bakımdan söylem belirleyicilerin işlevsel özellikleri sözcelemede çeşitlilik göstermektedir. Alanyazında söylem belirleyiciler ile ilgili ilk kapsamlı çalışma Schiffrin (1987) tarafından yapılmıştır. Bu çerçevede bu çalışma, genelde söylem belirleyicilerin özelde ise Türkçede günlük konuşma bağlamında sıklıkla kullanılan söylem belirleyicilerinin betimlenmesini amaçlamaktadır. Çalışmada nitel araştırma yönteminin içerik çözümlemesi tekniğinden yararlanılmıştır. Alanyazındaki çalışmaların rehberliğinde ve yapılan sıklık çalışmasıyla saptanan belirli sayıdaki söylem belirleyiciler, ilk olarak günlük konuşmadaki kullanım sıklıkları bakımından ele alınmış ve çalışma sonucunda Türkçedeki sıklık değerlerine ulaşılmıştır. Bundan sonraki aşamada ise söylem belirleyicilerin işlev ve konum özellikleri kişilerarası ve metinsel işlev olmak üzere iki açıdan betimlenmiştir. Bu betimlemede temel alınan model Brinton (1996)'nın taksonomisidir. Bu doğrultuda, oluşturulan çeviriyazılardaki kesitlerin karşılıklı konuşma çözümlemesi yaklaşımıyla betimlenmesi sonucu söylem belirleyicilere dair nitel değerlendirmelere yer verilmiştir. Yapılan çalışmanın sonucundav söylem belirleyicilerin Türkçe günlük konuşma söylemindeki işlevsel çeşitliliği ve dilbilim alanındaki yeri vurgulanmıştır.
Özet (Çeviri)
Spoken discourse is a type of discourse which has features differing from written discourse. In this sense, daily speech is based on interactional elements among the speakers. One of these elements, discourse markers occur in spoken discourse as various morphological, phonological and syntactical units and, the functions of the discourse markers vary in enunciation. In literature, the initial broad analysis upon the discourse markers belongs to Schiffrin (1987). Within this frame, this study aims for describing the discourse markers in general, and provides descriptive analysis of the discourse markers in high frequency of occurrence in Turkish daily speech. Content analysis of the qualitative methodology is the research technique applied for this study. Under the guidance of the previous studies in literature, certain numbers of the discourse markers have been determined, and the frequency values of the discourse markers in Turkish daily speech use have been detected. Following this process, the descriptive analysis upon the discourse markers has been based on interpersonal function and textual function. Brinton (1996)'s taxonomy is the key category approved in this study, for analyzing the functions of the discourse markers. In this regard, a qualitative evaluation towards the discourse markers has been proceeded, assessing the registers selected from the transcriptions within the scope of the conversation analysis. The overall result of this study is the emphasisvii of the functional variance of the discourse markers in Turkish daily speech and their importance in the field of Linguistics.
Benzer Tezler
- Türkiye'de ulusal yayın yapan radyolarda diksiyon ve fonetik: Eğlence programları
Diction and phonetic on national broadcasting radios in Turkey: Entertainment programs
TURGUT ONARIR
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
İletişim BilimleriEge ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HURİYE KURUOĞLU
- Ejderhanın motif olarak gelişimi ve Osmanlı sanatında kullanımı (1453-1600)
Başlık çevirisi yok
CANDAN ÜLKÜ
- Kırgızca ve Türkçede `göz' ile ilgili deyimler ve çağrışım alanlarının karşılaştırılması
The idioms related with `eye? in Kyrgyz and Turkish dialects and comparison of their association areas
AIGUL TURSUNOVA
Yüksek Lisans
Türkçe
2007
Türk Dili ve EdebiyatıAnkara ÜniversitesiTürk Edebiyatı Bölümü
DOÇ. DR. HALİL IBRAHİM USTA
- İkinci dil olarak Türkçe öğrencilerinin aradilde edimbilimsel gelişimi
Interlanguage pragmatic development of Turkish as a second language students
ŞEYMA KÖKCÜ
Doktora
Türkçe
2023
DilbilimHacettepe ÜniversitesiTürkiyat Araştırmaları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NERMİN YAZICI
- Abdurrahim Karakoç'un Vur Emri adlı eserinde fiiller
Verbs in 'Vur Emri' by Abdurrahim Karakoç
MUSTAFA KEMAL DAĞDELEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Türk Dili ve EdebiyatıOsmaniye Korkut Ata ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA TANÇ