Doğu Karadeniz garniti örneğinde nükleer atık tasfiyesi açısından radyoizotop geçirgenliğinin incelenmesi
Investigation of radionuclide tarnsport in north-east granite sample for nuclear waste disposal
- Tez No: 55344
- Danışmanlar: PROF.DR. SEYFİ KULAKSIZ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Maden Mühendisliği ve Madencilik, Mining Engineering and Mining
- Anahtar Kelimeler: Atık depolama alanları, Nükleer atıklar, Radyoizotoplar, Waste disposal areas, Nuclear wastes, Radioisotopes
- Yıl: 1996
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Bu çalışmada, nükleer atık tipleri, boyutları, yaydığı ısı ve radyoaktivitesi gibi parametrelerin, ortam kaya üzerindeki ve tesis tasarımındaki etkileri incelenmiştir. Aday ortam kayaları olarak tercih edilen kayaların tercih nedenlerine yönelik bilgiler ve nükleer atıkların yeraltına yerleştirilmesi, atık galerisinin tasarımı ve tesis tasarımlan hakkında genel bilgiler verilmiştir. Yüksek düzey nükleer atıkların yeralünda tasfiyesi ile ilgili olarak, nükleer atıkların özellikleri, aday ortam kayaların genel özellikleri incelenmiş ve tesis tasarımı ile ilgili bilgiler verilmiştir. Ortam kayaları yaygın olarak; kristalin kayalar, kaya tuzu, tüf ve kil olmaktadır. Bu çalışmada, deneysel çalışmalar için, bir kristalli kaya olan granit seçilmiştir. Laboratuvar çalışmaları için Doğu Karadeniz Bölgesi granitlerinden örnekler alınmıştır. Granit örnekleri alındıkları sahalara bağlı olarak üç grupta toplanmıştır. Granit örneklerinin normal şartlardaki tek eksenli basınç dayanımları, çekme dayanımları ve elastisite modülleri belirlenmiştir. Granitlerin, nükleer atıktan yayılan ısı karşısında dayanımlanndaki ve elastisite modüllerindeki değişimi incelemek amacıyla; örnekler üzerinde, farklı ısıl yüklemeler altındaki dayanım ve deformasyon deneyleri yapılmıştır. Bu amaçla örnekler, 200 °C, 300 °C, 400 °C ve 500 °C'de 24 saat ısıtılarak hazırlanmıştır. Örneklerin tek eksenli basınç dayanımları, çekme dayanımları ısıl yüklemelere bağlı olarak azalmıştır. Soğuma sonrası elastisite modülleri ise, ısıl yüklemelere bağlı olarak artmıştır. Ayrıca; granitlerin, nükleer atıktan yayılma olasılığı olan radyoizotoplara karşı yalıtım performansı araştırılmıştır. Radyoizotopların granit örnekleri içinden geçişini araştırmak için bir radyoizotop transfer aygıtı geliştirilmiştir. Isı ve basınç altında, radyoizotop çözeltisinin örnek içerisinden geçişi araştırılmış ve örneklerin farklı şartlardaki yalıtım performansları belirlenmiştir. Granit örnekleri içerisinden radyoizotop geçişi, 130 °C'nin üzerinde oldukça yüksektir. Benzer şekilde, geçen aktivite değerleri de 130 °C'nin üzerinde yüksek olarak belirlenmiştir.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT In this study, effects of nuclear waste parameters, such as waste types, sizes, heat and radioactivity, etc. on host rock and repository design are investigated. General information about the decision criteria for selection of candidate host rocks and also regarding to the design of the repository, waste gallery and emplacement of nuclear waste packages into the waste rooms are presented. Characteristic properties of nuclear wastes and candidate host rocks are investigated regarding to the final disposal of high level nuclear wastes, and information about repository design is presented. Common host rocks are; crystalline rocks, rock salt, tuff and clay. In this study, granite is selected as a crystalline host rock for testing. For laboratory studies, samples are taken from East Karadeniz Region of Turkey. Granite samples are divided into three groups according to the sampling fields. Initially, uniaxial compressive strengths, tensile strengths and elasticity modules are determined at laboratory conditions. For investigating changes of strength and elasticity properties of granites, related to the heat emitted from nuclear waste, strength and deformation tests applied on samples at different thermal loads. For this aim, samples are prepared by heating at 200 °C, 300 °C, 400 °C and 500 °C for 24 hours. Uniaxial compressive strength and tensile strength of samples decreased, due to increase of thermal loads. Elasticity modules increased after cooling, due to increase of thermal loads. Isolation performance of granites is investigated, against radionuclide migration. Radionuclide transport equipment has been developed for investigating radionuclide transport through the granite samples. Under different temperature and pressure values, radionuclide transportation is investigated and isolation performances of granites under different conditions are determined. Above 130 °C, radionuclide transport in granite samples is extremely high. Similarly, above 130 °C, transported activity is high.
Benzer Tezler
- Doğanşehir-Sürgü-Gözene (Malatya) yöresinin jeolojisi
The Geology of Doğanşehir-Sürgü-Gözene area Malatya Turkey
HÜSEYİN YILMAZ
Doktora
Türkçe
1992
Jeoloji MühendisliğiKaradeniz Teknik ÜniversitesiJeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OSMAN BEKTAŞ
- Düzköy (Haçka) yaylası güneybatısının petrografik ve mineralojik incelenmesi
Petrograhical and minerological investigation of south westeren Düzköy plateau's and its neighbours.
OYA GÜLFEM UÇAR
Yüksek Lisans
Türkçe
1994
Jeoloji MühendisliğiKaradeniz Teknik ÜniversitesiJeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA ASLANER
- Rize-Kaptanpaşa-İncesu-Cimilbaşköy kesiminin endüstriyel hammadde durumunun incelenmesi
Başlık çevirisi yok
ŞEFİK RAMAZANOĞLU
- Doğu Karadeniz bölgesi kıyı şeridini korumak için en uygun yapı tipinin belirlenmesi
Başlık çevirisi yok
RASİM TULGAR
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
İnşaat MühendisliğiKaradeniz Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. BASRİ ERTAŞ
- Doğu Karadeniz bölgesinde trametes (fomes) pini (thore ex.fr.) fr.'nin yayılışı konukçuları ve zararı üzerine araştırmalar
Stydies on distribution, hosts and damage of trametes (fomes) pini (thore ex.fr.) fr. in the eastern black-sea region of Turkey
MEHMET ABATAY