19. yüzyıl Osmanlı İmparatorluğu'nda kırsal borçluluk bağlamında emek ve mülkiyet ilişkilerinin dönüşümü
Transformation of labour and property relations in the context of rural indebtedness in 19th century Ottoman Empire
- Tez No: 550451
- Danışmanlar: PROF. DR. ALP YÜCEL KAYA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, Ekonomi, History, Economics
- Anahtar Kelimeler: 19. yüzyıl, Borçlanma, Borçlar, Ekonomi tarihi, Emek, Kırsal bölge, Kırsal toplum, Mülkiyet, Osmanlı Devleti, Osmanlı Dönemi, 19. century, Borrowing, Debts, Economic history, Labour, Rural region, Rural communities, Property, Ottoman State, Ottoman Period
- Yıl: 2019
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ege Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İktisat Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İktisat Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Osmanlı iktisadi tarihi bağlamında küçük üreticilerin kırsal borçluluk ilişkileri mevcut üretim ilişkilerinin çözümlenmesinde önemli bir yere sahiptir. Uzun 19. yüzyılda dünyanın pek çok farklı bölgesine paralel olarak Osmanlı İmparatorluğu'nun da özellikle Batı Anadolu ve Rumeli coğrafyasında tarımsal üretim gitgide daha fazla pazara yönelik olarak yapılmaya başlanmış ve kırsal alandaki toplumsal ilişkiler de bu dönüşümün etrafında şekillenmiştir. Tarımdaki üretim ilişkileri pazara yönelik üretim lehine dönüştükçe tarımın tarihi kadar eski görünen kırsal borçluluk da bu tarihsel bağlam içinde farklı işlevler üstlenmiştir. Bu işlevlerin en önemlisi çiftçiler ve Osmanlı coğrafyasındaki hâkim sınıflar arasında mevcut olan emek ve mülkiyet ilişkilerinin şekillenmesinde oynadığı roldür. Borçlu köylüler ile alacaklı hâkim sınıfın girdikleri borç ilişkileri çoğu durumda bir taraftan köylülerin tasarruflarındaki toprakları kaybetmesiyle, diğer taraftan da köylülerin bağımsız üreticilik vasıflarını kaybederek ortakçı/yarıcı ya da ücretli tarım işçisine dönüşmeleriyle sonuçlanmaktadır. Bütün bunlar olurken Osmanlı merkezi hükümeti de kırsal alandaki yıkıcılığı çok açık olan borçluluk sorununa farklı biçimlerde müdahil olmaktadır. Bu tezde 19. yüzyıl ortasında cereyan eden bu kırsal borçluluk sorunu olgusal ve kuramsal yönleri bir arada sunularak incelenecektir. Bu çerçevede Başbakanlık Osmanlı Arşivi'nden temin edilen arşiv belgeleri meselenin olgusal boyutunun incelenmesinde kullanılacak, ilgili literatürdeki kuramsal tartışmalar da bütüncül biçimde tartışılacaktır
Özet (Çeviri)
In the context of Ottoman economic history indebtedness relations of rural small producers have an important place in the analysis of existing production relations. The agricultural production in especially in the Western Anatolia and Rumelia regions of the Ottoman Empire, correspondingly plenty of different regions of the world, had become more and more market-oriented and the social relations in the rural areas had been shaped around this transformation in the long 19th century. As the production relations in agriculture transformed for the benefit of market-oriented economy, the rural indebtedness, which seemed as old as the history of agriculture gained different functions in the context of this transformation. The most important one of these functions is the role that shaped the labour and property relations between peasants and the dominant classes of the Ottoman society. The debt relations between the borrower peasants and creditor dominant classes resulted in that on one hand peasants lost their lands in many circumstances and that on the other hand peasants transformed into sharecropper or waged agricultural labour by losing their independent producer qualification. While all these were happening, the Ottoman State took part in the indebtedness issue which was obviously destructive in rural area in different ways. In this thesis, this problem of rural indebtedness in the middle of 19th century will be examined by presenting the factual and theoretical aspects together. In this context, archival documents obtained from the Ottoman Archives of the Prime Ministry will be used to examine the factual dimension of the issue and the theoretical discussions in the related literature will be discussed in a holistic manner.
Benzer Tezler
- Alternative claims on justice and law: Rural arson and poison murder in the 19th century Ottoman Empire
Adalet ve hukuk üzerinde hak iddiaları: 19. yüzyıl Osmanlı İmparatorluğu'nda kırsal kundaklama vakaları ve zehirle işlenen cinayetler
EBRU AYKUT TÜRKER
- XVII-XVIII ve XIX. yüzyıllarda Fransız seyahatnamelerinde Osmanlı toplumu
The Ottoman society in the French books of travel in the XVIIth century, in the XVIIIth century and in the XIXth century
SERPİL GÜRER
Doktora
Türkçe
2010
Fransız Dili ve EdebiyatıAnkara ÜniversitesiBatı Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ARZU İLDEM ETENSEL
- Bursa ve çevresindeki Post-Bizans Dönemi kiliseleri
Post-Byzantine Churches in and around Bursa
MEHMET POLAT
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Sanat TarihiTrakya ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ÖZKAN ERTUĞRUL
- Oxen in the nineteenth-century Ottoman Empire
On Dokuzuncu Yüzyıl Osmanlı İmparatorluğu'nda Öküzler
İBRAHİM CAN USTA
Doktora
İngilizce
2025
TarihBoğaziçi ÜniversitesiAtatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CENGİZ KIRLI
- Rural manufacturing in the nineteenth century Ottoman empire: A study on labour costs
Ondokuzuncu yüzyılda Osmanlı kırsal sanayi: Emek maliyetleri üzerine bir çalışma
BOĞAÇ ALAEDDİN ERGENE