Ali Dede Bosnevî, hayatı, eserleri ve Fezâilü'l-Cihâd'ı
Ali Dede Bosnian, His life, Works and Fezâilü'l-Cihâd's
- Tez No: 547873
- Danışmanlar: DOÇ. DR. AHMET KARATAŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Din, Turkish Language and Literature, Religion
- Anahtar Kelimeler: Ali Dede Bosnevî, Fezâilü'l-Cihâd, Kırk hadis, 16. yüzyıl, Ali Dede Bosnevi, Biyografi, Eski Türk edebiyatı, Fezailü`l-Cihad, Hadis, Kur'an-ı Kerim, Tasavvuf, Türk edebiyatı, İslamiyet, Ali Dede Bosnevî, Fezâilü'l-Cihâd, Forty hadiths, 16. century, Ali Dede Bosnian, Biography, Old Turkish literature, Fezailü`l-Cihad, Hadith, Koran, Mystic, Turkish literature, Islam
- Yıl: 2019
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İlahiyat Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İslam Tarihi ve Sanatları Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tezde Ali Dede Bosnevî'nin (ö.1598) hayatı, ilmî, tasavvufî ve edebî şahsiyeti ele alınarak Arapça ve Türkçe eserleri tanıtılmıştır. Ali Dede Bosnevî 16. yüzyıl müelliflerindendir. Kanunî Sultan Süleyman'ın Macaristan'daki türbesinin türbedârlığını yapmıştır. Aynı zamanda türbe yanında inşâ edilmiş olan Halvetî dergâhının şeyhidir. Bundan dolayı Türbe Şeyhi olarak meşhur olmuştur. 11'i Arapça ve 15'i Türkçe olmak üzere toplam 26 eser kaleme almıştır. Eserlerinde yüksek bir edebî dil kullanmak yerine sâde, anlaşılır ve eğitici bir dil kullanmayı tercih etmiştir. Boşnak olmasına rağmen Türkçe'ye son derece hâkim olduğu eserlerinden anlaşılmaktadır. Ali Dede Bosnevî'nin Türkçe eserlerinden biri olan Fezâilü'l-Cihâd bir kırk hadis derlemesidir. Eser 40 hadis, 40 hikâye ve 10 babdan oluşmaktadır. Eserin ulaşılan beş nüshasından dördü karşılaştırmaya tâbi tutulmuştur. Akabinde çeşitli yönleriyle incelenmiş ve metin tedkiki yapılarak ilim dünyasına tanıtılmıştır.
Özet (Çeviri)
Abstract In this study, the life, scholarship, sophistic, literary personality of Ali Dede Bosnevî have been introduced (D.1598) via taking his Arabic and Turkish written works in hand. Ali Dede Bosnevî was one of the 16th century's authors. He was tomb keeper of Magnificent Suleiman in Hungary. At the same time, he was sheik of the Halvate dervish convent that was built next to the tomb of Magnificent Suleiman. Hence, he became famous as the Mausoleum sheik of the tomb. He wrote in Arabic 11 books and in Turkish 15 books, they are totally 26 books. He preferred to use simple, understandable and an instructive language in his works instead of using a high literary language. He has a good understanding of Turkish language that is understandable from his pieces even he is Bosnian. Fezâilül-Jihâd is one of Ali Dede Bosnevi's Turkish piece that is a forty hadith compilation. The book consists 40 hadiths, 40 stories and 10 chapters. Four of five transcripts of his pieces were compared. Subsequently, it was examined in various aspects and the text was investigated then it was introduced to scholarship world.
Benzer Tezler
- Sudi Bosnevi'nin Şerh-i Kafiye isimli eseri (İnceleme-çeviri yazılı metin)
Sudi Bosnevi's work named Sharh al Kafiyah (Examination-transcripted text)
MERVE YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Doğu Dilleri ve EdebiyatıAnkara ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İBRAHİM FİDAN
- Çağdaş Suriye nesrinde siyasî hapishane edebiyatı üzerine eleştirel bir bakış
The literature of political prisons in contemporary Syrian prose analytical prepective
ABDOLGADER MOHAMED ALİ
Yüksek Lisans
Arapça
2014
Doğu Dilleri ve EdebiyatıSelçuk ÜniversitesiDoğu Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. FİKRET ARSLAN
- Şerh-i Cezîre-i Mesnevî'lerde aşkın şerhi ve aşk öğretisi (inceleme-metin)
The commentary and the doctrine of love in the Sharh-i Jazīra-i Mathnawī (analysis and text)
EVİN TÜNLE
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Türk Dili ve EdebiyatıDicle ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İDRİS KADIOĞLU
- Alî İbn Dervîş El-Bosnevî'nin Tercemetü'l-Esmâi'l-Hüsnâ'sı (İnceleme-metin-dizin)
Ali Ibn Derviş al-Bosnevi's Tercemetü'l-Esmai'l-Hüsna (Review-text-index)
NURSEMİ KARAKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Türk Dili ve EdebiyatıFatih Sultan Mehmet Vakıf ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DURSUN ALİ TÖKEL
- Abdullah Bosnevî'ye Nispet Edilen“Makāsıd-ı Envâr-ı Gaybiyye ve Masâid-i Ervâh-ı Tayyibe”isimli eser ve tahlili
The Book Tıtled“Makasıd-ı Anvar-ı Ghaybıyya Wa Masaid-i Arvah-ı Tayyiba”Which is Attributed to Abd Allah Al-Busnawi and It's Analtsis
GÜLSÜM GÜMÜŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
DinNecmettin Erbakan ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜLYA KÜÇÜK