Geri Dön

Diyaliz hastalarında sosyal destek ve öz bakım gücünün umutsuzluk ve yeti yitimi üzerine etkisi

The effects of social support and self-care ability on despair and disability levels in dialysis patients

PDF İndir

  1. Tez No: 539690
  2. Yazar: GAMZE DÖNMEZ
  3. Danışmanlar: UZMAN HÜSEYİN AKSOY
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
  6. Anahtar Kelimeler: Diyaliz, yeti yitimi, umutsuzluk, sosyal destek, öz bakım gücü, Böbrek hastalıkları, Böbrek yetmezliği-kronik, Engellilik, Malullük, Renal diyaliz, Özbakım, Dialysis, disability, hopelessness, social support, self care agency, Kidney diseases, Kidney failure-chronic, Renal dialysis, Self-care
  7. Yıl: 2019
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
  10. Enstitü: Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi
  11. Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

ÖZET Diyaliz Hastalarında Sosyal Destek ve Öz Bakım Gücünün Umutsuzluk ve Yeti Yitimi Üzerine Etkisi Giriş ve Amaç: Diyaliz son dönem böbrek yetmezliği olan hastalarda yaşam kurtarıcı çok önemli bir tedavi yöntemidir. Hemodiyaliz hastası haftanın belirli günlerinde diyaliz merkezine gelip tedavi olmakta ve periton diyalizi hastaları ise günde belirlenen sayıda kendi kendine diyaliz işlemini yapmaktadır. Diyaliz tedavisi emek gerektiren bir tedavi yöntemidir ve hastalar bazı sıkıntılar yaşayabilmektedir. Bu çalışmanın amacı diyaliz hastalarının umutsuzluk ve yeti yitimi durumlarına sosyal destek ve öz bakım gücünün etkisini incelemektir. Gereç ve Yöntem: Bu kesitsel tanımlayıcı çalışma 1 Aralık 2018- 31 Ocak 2019 tarihleri arasında Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi Diyaliz Ünitesi'nde tedavi almakta olan 200 hemodiyaliz ve periton diyalizi hastası ile yapıldı. Araştırmaya en az 6 aydır diyaliz tedavisi almakta olan hastalar dahil edildi. Araştırmada hastalara sosyodemografik verileri de içeren yapılandırılmış bir anket formu uygulandı. Ayrıca kişilerin algıladıkları sosyal destek düzeyini ölçen Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (ÇBASDÖ), öz bakımı değerlendirmeye yönelik Öz Bakım Gücü Ölçeği, umutsuzluk düzeylerini ölçmeye yönelik Beck Umutsuzluk Ölçeği (BUÖ), yaşanılan yeti yitimini ölçmeye yönelik Kısa Yeti Yitimi Anketi (KYYA) kullanıldı. Araştırmada kullanılan formlar hastalarla yüz yüze görüşme tekniği kullanılarak dolduruldu. Veriler SPSS 21 programı kullanılarak analiz edildi ve p<0. 05 değeri anlamlı kabul edildi. Bulgular: Çalışmaya katılan 200 hastanın %41.5'i (n=83) erkek, %58.5'i (n=117) kadındı. Katılımcıların yaş ortalaması 55.11±14.19 idi. %55'i ilkokul veya ortaokul mezunuydu ve %70.5'inin gelir düzeyi düşüktü. Katılımcıların %83.5'i (n=167) hemodiyaliz, %16.5'i (n=33) periton diyalizi hastasıydı. Diyaliz hastalarının %37'si (n=74) minimal derecede umutsuzken, % 15'i (n=30) hafif, % 16'sı (n=32) orta ve % 32'si (n=64 kişi) ise şiddetli derecede umutsuzdu. Ayrıca bu kişilerin %25.5'inde (n=51) hiç yeti yitimi yokken, %23.5'inde (n=47) hafif, %19'unda (n=38) orta ve % 32'sinde (n=64) ise ağır derecede yeti yitimi vardı. Hemodiyaliz hastalarının yeti yitimi durumları periton diyalzizi hastalarına göre anlamlı olarak daha fazlaydı. Sosyal destek düzeyi arttıkça kişilerin öz bakım gücünün anlamlı olarak arttığı bulundu. Yapılan lojisitk regresyon analizinde öz bakım gücünün düşük olması (OR= 9.323) ve yeti yitimi varlığı (OR= 2.566) umutsuzluk için bağımsız risk faktörleri olarak bulundu. Öz bakım gücünün düşük olması (OR= 7.398), diyaliz türünün hemodiyaliz olması (OR= 6.012) ve ek hastalık varlığı (OR= 3.613) ise yeti yitimi için bağımsız risk faktörleri idi. Sonuç: Diyaliz hastalarının sosyal destek düzeylerinin ve öz bakım güçlerinin arttırılması ile yaşadıkları umutsuzluk ve yeti yitimlerini azaltmak mümkün olabilir.

Özet (Çeviri)

ABSTRACT The Effects of Social Support and Self-Care Ability on Despair and DisabilityLevels in Dialysis Patients Introduction and Aim: Dialysis is very important as a life-saving treatment in patients with end-stage renal failure. Hemodialysis patients go to dialysis centers on certain days of the week and have their dialysis performed, and peritoneal dialysis patients perform a self-dialysis treatment in the specified hours per day. Dialysis treatment is a labor-intensive treatment and patients may experience some problems. The aim of this study was to investigate the effects of social support and self-care ability on dialysis patients' hopelessness and disability levels. Materials and Methods: This cross-sectional descriptive study was performed with 200 hemodialysis and peritoneal dialysis patients who were receiving treatment in the dialysis unit of Adana City Training and Research Hospital between 1 December 2018 and 31 January 2019. Patients who were on dialysis treatment for at least 6 months were included in the study. A structured questionnaire including sociodemographic data was applied to the patients. In addition, the Multidimensional Scale of Perceived Social Support to measure the level of perceived social support of the individuals, the Self-care Agency Scale to assess self-care ability, the Beck Hopelessness Scale to measure the levels of hopelessness, and the Brief Disabilty Questionnaire to measure the disability level wereused. The forms used in the study were filled with face-to-face interview technique. Data were analyzed using SPSS 21 program and p <0.05 the value was considered significant. Results: Of the 200 patients included in the study, 41.5% (n = 83) were male and 58.5% (n = 117) were female. The mean age of the participants was 55.11 ± 14.19. 55% were primary or secondary school graduates and 70.5% had low income. Of the participants, 83.5% (n = 167) had hemodialysis and %16.5 (n = 33) had peritoneal dialysis. While %37 (n = 74) of the dialysis patients were minimally hopeless, % 15 (n = 30) were mild, % 16 (n = 32) were moderate, and %32 (n = 64) were severely hopeless. In addition, 25.5% (n = 51) had no disability, 23.5% (n = 47) had mild disability, 19% had moderate (n = 38), and 32% (n = 64) had severe disability levels. Hemodialysis patients had significantly higher disability than peritoneal dialysis patients. It was found that the self-care ability of the individuals increased significantly according to the increased levels of the social support. In the logistic regression analysis, the low self-care ability (OR= 9.323) and the presence of disability (OR=2.566) were found as independent risk factors for the hopelessness levels. Low self-care ability (OR= 7.398), hemodialysis (OR= 6.012) and presence of an additional disease (OR= 3.613) were independent risk factors for the disability levels. Conclusion: It may be possible to reduce the hopelessness and disability levels of dialysis patients by increasing their social support levels and self-care abilities.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    621249

    Periton diyalizi uygulanan hastalarda öz-bakim eksikliği kuramına temellendirilmiş web tabanlı eğitimin öz-bakim gücüne, öz-yeterliliğe ve algılanan sosyal destek üzerine etkisi

    The effect of web based education based on self-care deficiency theory on self-care power and self-efficacy and perceived social support in patients receiving peritoneal dialysis

    HATİCE CEYLAN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2020

    HemşirelikAkdeniz Üniversitesi

    Hemşirelik Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ZEYNEP ÖZER

  2. Tez No

    581493

    Hemodiyaliz hastalarında dindarlık ve öznel iyi oluş

    Religiosity and subjective well-being in haemodialysis patients

    NEVZAT GENCER

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    PsikolojiHitit Üniversitesi

    Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MUAMMER CENGİL

  3. Tez No

    858381

    Böbrek nakli yapılan hastalarda umutsuzluk düzeyinin öz bakım gücüne ve yaşam doyumuna etkisi

    The effect of hopelessness on the self-care agency and life satisfaction in patients receiving kidney transplantation

    ÖZGENUR ÖN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    HemşirelikKocaeli Üniversitesi

    Cerrahi Hastalıklar Hemşireliği Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ ZÜLEYHA ŞİMŞEK YABAN

  4. Tez No

    784579

    Pandemi sürecinde hemodiyaliz hastalarının yaşadıkları COVID-19 korkusu ve psikososyal uyumlarının değerlendirilmesi

    The evaluation of the fear of COVID-19 that hemodialysis patients experience and their psycosocial adaptations during the pandemic

    BEYZA KUYUMCU

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    HemşirelikKaradeniz Teknik Üniversitesi

    İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. NESRİN NURAL

  5. Tez No

    518529

    Hemodiyaliz hastalarında öz yeterlilik ve sosyal destek algısı

    Self-sufficiency and perception of social support in patients undergoing hemodialysis

    MEHMET ŞİMŞEK

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    Aile HekimliğiDicle Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. TAHSİN ÇELEPKOLU

Geri Dön