Geri Dön

A Comparative study on the stability tendencies of balale of power systems: Bipolar and multipolar systems

Güç denge sistemlerinin istikrarlılık eğilimleri üzerine karşılaştırma çalışması: Çift kutuplu sistemler ve çok kutuplu sistemler

  1. Tez No: 53867
  2. Yazar: ÖZGÜR ERDOĞAN
  3. Danışmanlar: PROF.DR. CENGİZ OKMAN
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Uluslararası İlişkiler, International Relations
  6. Anahtar Kelimeler: Güç dengesi, Sistem analizi, Sistem değişkenleri, Sistem geliştirme, Sistem girdileri, Sistemler, Uluslararası ilişkiler, İstikrar, Power balance, System analysis, System variables, System development, System inputs, Systems, International relations, Stability
  7. Yıl: 1996
  8. Dil: İngilizce
  9. Üniversite: Marmara Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

öz Uluslararası ilişkilerde güç dengelerinin istikrarlılık eğilimlerinin sistem tekniğiyle karşılaştırılması, konunun kolay incelenmesini ve ilişkiler bütününün geniş açıdan görülmesini sağlar. 20. yüzyılda uluslararası ilişkiler sistemi sırasıyla çok kutuplu ve çift kutuplu güç dengeleri üzerine kurulmuştur. Sözü edilen iki güç dengesinin istikrarlılık eğilimlerini karşılaştırmak amacıyla; uluslararası ilişkiler yapısı, gerçekçi ( realist) görüş çerçevesinde, modellenmiştir. Sistem istikrarlılığı, uluslararası olaylar ve güç dengesi değişimlerinin ölçülmesidir. Ölçüm ; toplam değişim miktarı, değişime sebep olan faktörlerin nitelik ve nicelikleri ve zaman kriterleri gözönüne alınarak yapılır. İstikrarlı sistemlerde toplam değişimin girdi ve geçen zamana oranı küçüktür. Uluslararası ilişkiler sistemini etkileyen faktörler (girdiler) üç ana kümede toplanır: 1) sisteme ait temel ve/veya yapısal faktörler, 2) ulus-devlete özgü faktörler, 3) uluslararası ilişkilerden kaynaklanan faktörler. Sistem yapılan, sistemlerin sayılan faktörlere tepkileri ve sistemde meydana gelen değişimler unsurlarının birleştirilmesiyle yapılan karşılaştırmada aşağıdaki sonuçlar elde edilmiştir: 1) Çift kutuplu sistem- blok üyelerinin, blok liderlerinin sıkı kontrolü altında olmaları sebebiyle- istikrarsızlık unsurlarına karşı daha dayanıklıdır. 2) Bu sistem türü- bloklar arası ilişkilerin soğuk olması ve sistemin sorunları çözmekten öte dondurmasından dolayı- katıdır. 3) Çok kutuplu sistem- çift kutupluluğa oranla daha anarşik yapılanması sebebiyle- ulus-devletler üzerinde kontrol kuramaz ve sistem dayanıklılığı zayıflar. 4) Bu sistemler- daha karmaşık ve dinamik ilişkiler kalıbına sahip olması sebebiyle- esnektirler. 5) Çift kutuplu sistemin dayanıklılığı ona, çok kutuplu sisteme oranla, daha uzun süre istikrarlı varlığını sürdürmeVI şansı tanır. Katılık özelliği ise sistemin, değişikliklere ayak uydurmak suretiyle gerçekleştirebileceği, istikrarlı dönüşümü önler. İki unsurun etkileşiminden çıkan sonuç ise sistemin sorunları çözmeyeceği fakat biriktireceğidir. Biriken problemler sistemin dayanma sınırını aşan boyutlara ulaştığı anda, sistem istikrarsızlığa sürüklenecek ve yerini, biriken problemlerle birlikte, yeni sisteme devredecektir. 6) Çok kutuplu sistem esnek olması sebebiyle sistem özelliklerini daha kolay değiştirebilir. Sistemin istikrarlı işlevi için dayanıklılık ve esneklik yetilerini arttırıcı özelliklerini geliştirmesi gerekir. Ulusların arasındaki karşılıklı bağımlılığın arttırılması, ülkelerin birbirlerinin çıkarlarını gözetmeleri suretiyle, sistem içi otokontrolü sağlayacak ve sistem dayanıklılığını arttıracaktır. Teknoloji, iletişim ve uluslararası ilişkiler tekniklerinin ilerlemesi ve yaygınlaştırılması sistemin değişimlere daha kolay ayak uydurmasını sağlayacaktır. Ne var ki; günümüz, olası çok kutuplu sistemlerinin adaptasyon süreci esnasında istikrarsızlık faktörlerine yenilmeleri olasıdır.

Özet (Çeviri)

IV ABSTRACT Balance of power structure determines the framework of the international system at the macro level. The comparison of stability tendencies of balance of power structures in international relations with systems approach provides one to analyze the topic easily and to have a comprehensive understanding of relations pattern among nations. Two balance of power systems have emerged in 20th century. They are, respectively, multipolar and bipolar systems. Realist idea forms the base while establishing the model. The system is defined by its goals; actors and their goals; relation structures; inputs; outputs and system variables. The second step is to understand the balance of power and stability terms and to differentiate them. Two of the relatively stable balance of power systems, multipolar and bipolar systems, are first compared at the input level. The input level comparison is done separately for each input considered. The synthesis of the“ comparison model system”concludes that bipolar system are more stable than multipolar systems during then- operation period because of its robustness. On the other hand, because of its rigid structure, it lacks the ability of adapting itself to environment and inputs, the problems of bipolar world are left to be solved with the replacing balance of power system. Bipolar world leaves its place to another system when the unsolved, aggregated problems exceeds the limits of robustness of the system. However, multipolar system, being more flexible than bipolar system, may adapt its characteristics to improve its stability tendency. Increasing interdependency and communication between nations; and improvements in technology, increases the stability capacity of multipolar systems more than bipolar systems.

Geri Dön