Geri Dön

Tip 2 diyabetlilerde yeme davranış modeli ölçeğinin geçerlilik ve güvenilirliği ve yaşam kalitesinin değerlendirilmesi

Validity and reliabilty of the eating behavior patterns questionnaire for TYPE 2 diabetics and the assessment of life quality

  1. Tez No: 537495
  2. Yazar: BURCU YEŞİLKAYA
  3. Danışmanlar: PROF. DR. M. EMEL TÜFEKÇİ ALPHAN
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
  6. Anahtar Kelimeler: Diyabet, Beslenme davranışı, Yaşam kalitesi, Beslenme, Diabetes mellitus, Diabetes mellitus-tip 2, Güvenilirlik ve geçerlilik, Ölçekler, Diabetes, Nutrition, Eating behavior, Life quality, Feeding behavior, Diabetes mellitus, Diabetes mellitus-type 2, Reproducibility of results, Quality of life, Scales
  7. Yıl: 2018
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: İstanbul Okan Üniversitesi
  10. Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Diyabet ile ilgili yapılan araştırma sayısı gün geçtikçe artmaktadır. Bunun sebebi diyabetin insan sağlığına olan direkt ve dolaylı etkisidir. Kontrolsüz diyabet, kişinin yaşam kalitesini düşürdüğü gibi, bir çok komplikasyona da sebep olabilir. Bu çalışmada Türkiye'de henüz diyabet üzerine geçerlilik ve güvenilirliği alınmamış olan Beslenme Davranış Modeli Ölçeği (EBPQ)'nin geçerlilik ve güvenilirlik testi yapılmıştır. Beslenme Davranış Modeli Ölçeği (EB-PQ) Türkçe'ye çevrilerek 255 Tip 2 Diyabetli üzerinde uygulanmış ve diyabet için anketin geçerlilik ve güvenilirlik testleri yapılmıştır. Beslenme Davranış Modeli Ölçeği uygulanan kişilere aynı zamanda Genel Yaşam Kalitesi Ölçeği (EQ-5D) ile genel anamnez formu ve Besin Tüketim Sıklığı anketi uygulanmıştır. Çalışmaya %78,8'i kadın, %21,2'si erkek tip 2 diyabetli katılmış, yaş ortalamaları kadınlarda 45,2±14,7 yıl, erkeklerde 54,4±14,7 yıl olarak belirlenmiştir. Katılımcıların BKİ ortalamaları ise kadınlarda 28,8±6,0kg/m2 erkeklerde 28,5±5,6 kg/m2 'dir. Araştırmamızda yer alan tip 2 diyabetlilerin %33,8'inin diyabet yaşının 1 yıldan az, %3,1'inin diyabet yaşının ise 20 yıldan fazla olduğu saptanmıştır. Katılımcıların %41'inde komplikasyon geliştiği tespit edilmiştir. Diyabetlilerin aldıkları diyabet tedavi yöntemleri ile yaşam kalitesi ölçeği arasında istatistiksel açıdan güçlü bir ilişki saptanmıştır. Buna göre tedavi yöntemi olarak sadece beslenme tedavisi alanlar ile diğer tedavi yöntemleri (OAD, insulin) yanında beslenme tedavisini de alanların yaşam kaliteleri, diğer gruplara göre istatistiksel olarak daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). Araştırmaya katılanların beslenme davranış modeli ölçeği alt boyutları ile genel yaşam kalitesi ölçeği incelendiğinde; öğün atlama ile EQ-5D arasında istatistiksel olarak negatif yönde zayıf bir ilişki (r=-0,126) olduğu saptanmıştır (p<0,05). Katılanların beslenme davranış modeli ölçeği alt boyutlarından tatlı ve bisküvi yeme eğilimi (r=-0,066), duygusal yeme eğilimi (r=-0,058), kültürel yaşam tarsi (r= 0,073) ile VAS değerleri arasında istatistiksel olarak negatif yönde ilişki olduğu saptanmıştır (p<0,05). Bu çalışmanın sonucunda Yeme Davranış Modeli Ölçeği (EBPQ)'nin Türkçe formunun diyabetliler için geçerli, güvenilir ve uygulanabilir olduğu bulunmuştur.

Özet (Çeviri)

The number of studies on diabetes is increasing day by day. The reason for this is the direct and indirect effect of diabetes on human health. Uncontrolled diabetes can cause a person to deal with many complications while reducing quality of life. In this study, the validity and reliability test of the Eating Behavior Patterns Questionnaire (EBPQ), which has not yet been validity and reliability test on diabetes, has been planned in Turkey. The Eating Behavior Patterns Questionnaire (EB-PQ) was translated into Turkish and administered to 255 Type 2 diabetic patients and the questionnaire validity and reliability tests were conducted for the diabetic patient. In addition, the General Quality of Life Scale (EQ-5D) and the Food Consumption Frequency Survey, which includes the general anamnesis form, were administered to the subjects. In our study, 33.8% of type 2 diabetic patients were found to have diabetes less than 1 year, and 3.1% had diabetes mellitus longer than 20 years. Complication development was found in 41% of the participants. There was a statically strong relationship between diabetes treatment methods and quality of life scale. According to this, besides nutritional therapy and other treatment modalities (OAD, insulin), the quality of life of those who also took nutritional therapy was statistically higher than other groups (p <0.05). The relationship between Eating Behavior Patterns Questionnaire subscales and the EQ-5D scale was examined, it was found that there was a statistically negatively correlated relationship (r=-0,126) between“meal skipping”and EQ-5D (p <0.05). There was a statistically negatively correlated (p <0, 05) relationship between the subscales of eating behavior pattern scale;“tendency to eat sweet and biscuits”(r=-0,066),“emotional eating tendency”(r=-0,058),“cultural life style / behavior”(r= 0,073) and VAS values As a result it was found that Turkish version of The Eating Behavior Patterns Questionnaire (EBPQ) is valid, relaible and feasible scale for diabetic people

Benzer Tezler

  1. The relationship of diabetes stigma with depression, anxiety, stress levels and eating behaviors in individuals with Type 2 diabetes

    Tip 2 diyabetlilerde diyabet damgalamasının depresyon, anksiyete, stres düzeyleri ve yeme davranışı ile ilişkisi

    FATMA YURDAGÜL

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2024

    Beslenme ve DiyetetikYeditepe Üniversitesi

    Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. İREM KAYA CEBİOĞLU

  2. Tip 1 ve Tip 2 diyabetli bireylerde yeme tutum durumlarının, yaşam kalitesi ve metabolik kontrol üzerine etkisi

    The effect of eating attitudes status of TYPE1 and TYPE 2 di̇abetic patients on quality of life and metabolic control

    MERVE YILMAZ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2014

    Beslenme ve DiyetetikEge Üniversitesi

    Kronik Hastalıklar Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ŞEVKİ ÇETİNKALP

  3. Tip 2 diyabetli bireylerde kardiyovasküler risk faktörlerinin bazı adipozite indeksleri ve diyetsel faktörler ile değerlendirilmesi

    Evaluation of cardiovascular risk factors in ındividuals with TYPE 2 diabetes with some adiposity ındexes and dietary factors

    SAİME SELİN CENGİZ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    Beslenme ve DiyetetikAcıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi

    Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ KEZBAN ESEN KARACA ÇELİK

  4. Tip 2 diyabetli hastalarda medikal beslenme tedavisinde öğün sıklığının, glukoz kontrolü, vücut kompozisyonu ve iştah üzerine etkisi

    The effect of meal frequency on glucose control, body composition and appetite in medical nutrition therapy in patients with type 2 diabetes

    CEREN İŞERİ

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Beslenme ve Diyetetikİstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. HASAN MAHMUT İLKOVA

  5. Tip 2 diyabetli bireylerde diyetle ileri glikasyon son ürünleri (AGES) alımının değerlendirilmesi

    Assessment of dietary advanced glycation end products intake in adults Type 2 diabetes

    ŞEYMA ÖZGÖKCEN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    Beslenme ve DiyetetikHacettepe Üniversitesi

    Diyetetik Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ZEHRA BÜYÜKTUNCER DEMİREL