İran kimlik inşasında Zerdüştlük
Zoroastrianism in construction of the identity of Iran
- Tez No: 531938
- Danışmanlar: PROF. DR. FİKRET TURAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, Din, Siyasal Bilimler, History, Religion, Political Science
- Anahtar Kelimeler: Dini kimlik, Kimlik, Milli kimlik, Siyasi kimlik, Zerdüştilik, İran, Religious identity, Identity, National identity, Political identity, Zoroastrianism, Iran
- Yıl: 2018
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Avrasya Araştırmaları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı İran'ın siyasi, dini ve milli kimliğinin oluşum dönemlerinde taşıyıcı kolon olarak Zerdüştlüğün aldığı rolü ve etkiyi incelemektir. Bu inceleme, İran kimliğinin şekil almaya başladığı antik İran tarihinden başlayarak 1980'lere kadar olan süreci kapsamaktadır. Bu bağlamda, Zerdüştlük üzerine yapılan güncel araştırmalar, arkeolojik kazılardan elde edilmiş veriler ve İranlı yöneticilerin yazdırdıkları yazıtlardaki veriler incelenmiştir. 20. asrın son çeyreğine kadar İran'daki kimlik oluşumlarında Zerdüştlüğün etkisi belirlenmeye çalışılmıştır. Tezin ilk bölümünde araştırma yöntemleri hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölüm ise Zerdüşti topluluğun ilk dönemlerdeki dini uygulamaları ve yorumları ile oluşturulmuştur. Zerdüştlük, en çok Ahamenit İmparatorluğu, Sasani Hanedanlığı ve Pehlevi Hanedanlığı dönemlerinde değişime uğratıldı ve İran kimliğine dahil edildi. Tezde en çok bu dönemler üzerinde durularak üçüncü bölüm kimlik tartışmaları ile sonuçlandırıldı. Güncel İran kimliğinin bünyesindeki dini kimlik refleksi ve rakip medeniyet söyleminin arka planında Zerdüştlüğün etkisi vardır. 20. asrın gelişmeleri ışığında bu etki incelenmiştir. Son olarak Zerdüşti topluluğun günümüz İran kimliğinde etkisinin az da olsa devam ettiği belirlenmiştir. Zerdüştlük, antik dönem unsurları ve kültür taşıyıcısı olarak güncel İran kimliğinde saptanmıştır.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the role and effect of Zoroastrianism as a carrier column in the periods of creation of Iran's political, religious and national identity. The examination contains and starts from ancient history of Iran, with the beginning of taking shape of Iran's identity, up to 1980's. In this context, current studies on Zoroastrianism, obtained data in archaeological excavations and inscriptions which were written by Persian Kings were evaluated. Until the last quarter of the 20th century, the effect of Zoroastrianism in the formations of identity of Iran is tried to be determined. In the fisrt part of the thesis, the information about research metods was informed. The second part was created with Zoroastrian society's religious practices and comments. In the periods of the Achaemenid Empire, Sasanian Empire and Pahlavi Dynasty, Zoroastrianism was changed most frequently and included in the Iran identity. In the thesis, focused on these periods mostly and the third part of thesis was finalized by identity discussions. There is effect of Zoroastrianism in background of religious identification reflex and opposing civilisation discourse within current Iran identity. This effect was examined in the light of development of 20th century. In conclusion, the Zoroastrian society's effect was specified even if just a bit in the current Iran identity. Zoroastrianism was determined as a bearer culture and ancient elements in the current Iran identity.
Benzer Tezler
- Doğu Uygarlığının bir mensubu olarak İran toplumu
Iranian society as a constituent of Eastern Civilization
SERDAR NÜKTE
Doktora
Türkçe
2025
Sosyolojiİzmir Bakırçay ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEZGİN KIZILÇELİK
- İran'da milli kimlik inşası Farslık ve Şiiliğin içselleşmesi ( Şeriati, Motahhari ve Bazergan'ın düşünceleri üzerine)
Construction of national identity in İran; internalization of Persian-ness and Shiite-ness (on opinions of Shariati, Motahhari, and Bazargan)
LOTFALİ KHOSHBAKHT
- İran'da uygulanan politikalar bağlamında Türk kadınının kimlik ve dil aktarım sürecindeki rolü
The role of Turkish women in the process of identity and language transfer in the context of the policies implemented in Iran
HAJAR KABIRI
- Humeyni dönemi İran-ABD ilişkileri: Konstrüktivist bir yaklaşım
Iran–US relations during the Khomeini era: A constructivist approach
MEHMET SEVİM
Doktora
Türkçe
2025
Uluslararası İlişkilerİnönü ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEKERİYYA AKDAĞ
- 2003 Irak işgali sonrası Irak'ta Şii kimliğinin değişim sürecinde iç ve dış faktörlerin etkisi
The implications of domestic and foreign factors on the transition process of Shia identity in Iraq after 2003 invasion
ALİ SEMİN
Doktora
Türkçe
2021
Uluslararası İlişkilerGazi ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAYDAR ÇAKMAK