Türk edebiyatında ve halk inançlarında asa
Başlık çevirisi mevcut değil.
- Tez No: 52696
- Danışmanlar: PROF.DR. İSA ÖZKAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Baston, Halk inançları, Halk kültürü, Türk edebiyatı, Türk kültürü, Stick, Public beliefs, Folk culture, Turkish literature, Turkish culture
- Yıl: 1996
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Halk Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Türk edebiyatında ve halk inançlarında asa, maddî ve manevî yanı da bulunan bir kültür unsurumuzdur. Asa, insanlarda maddî yönden ziyade manevî bir sembolü tedaî ettirmektedir. Maddî olarak da geçmişte ve günümüzde dayanak manasında kullanılmıştır. Asâ (baston) karşılığında, Dedem Korkud'un Kitabı'nda tay, tayan, tayanak kelimesi geçmektedir. Diğer bazı eski kaynaklarda ise asanın aynı şekilde kaydedildiğini görüyoruz. Asâ aynı zamanda güç, kuvvet ve otoriteyi temsil etmektedir. Tarihte padişah ve hükümdarların elinde güç sembolü olarak tasvir ve kaydedilmektedir. Asâ bu anlamlarının yanı sıra hak, adalet ve doğruluk sembolü olarak da bilinmektedir. Bilhassa Türk tasavvuf edebiyatında önemli bu yer tutmuştur. Türkler için sosyal statüyü belirlemiştir. Cingiz Han döneminde alem vazifesi görmüştür. Aynı zamanda hilafet eşyaları içinde yer alır. Asanın yazılı kültünde muin, kebz, mütteka gibi pek çok karşılığı vardır. Gerek asâ, gerek baston ve diğer karşılıkları Türk edebiyatının her türünde, manzum ve mensur eserlerimizde, şair ve yazarlarımıza ilham kaynağı olmuştur. Meddahlığın en önemli eşyasıdır. Bilmece, ninni, mani, atasözü ve deyimlerimizde türlü vesilelerle işlenmiştir. El sanatları içinde de önemlidir. Bugün kaybolmaya yüz tutmuş kültür hazinelerimiz içinde yer alan asâ, pek çok din ve inançlarda da aynı manalarda mevcuttur.
Özet (Çeviri)
The stick (baton, bad) is an cultural componant part which has substantial and virtual dimensions in Turkish literature and especially folk beliefs. For our culture, the stick has most important virtual mean more than substantial. In substantial mean, the stick is small thin piece of wood that used for as support for ancient times. In Dede Korkut's Book and the other ancient works the stick word is same as tay-tayan-tayanak. However, it is symbol of power in the hand of kings and sultans: Additionally, it was symbol of Tightness, judgement, truthness in Turkish tasavvuf hterature. For Turks, it decides social statu. Chengis Khan used it as signal flag (alem). In the same time, it takes its place in the equipments of caliphate. It has several mean as mütteka, kebz, muin, ext... in our culture. It's possible to read the stick in different context in the every kind of texts of the Turkish literature, especially the kinds of poetry (manzum) and prose (mensur), as an inspiration of the poets. It's ungiven up able tool of Meddahs (public story tellers), Riddels, lullabies, manis (a ibrm of Turkish folk music and hterature) and proverbes also include the stick. As a handcraft to make stick is treasure of culture. Unfortunately, this craft has been becoming to lose since last decades. In religions life, the stick has its same sacre mean in most of the each religion and path, order.
Benzer Tezler
- Alevi-Bektaşi törenleri ve semahlar
Alouite-Bektashi ceremonies and semahs
ARMAĞAN ESMEN ELÇİ
Doktora
Türkçe
1998
Halk Bilimi (Folklor)Gazi ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDURRAHMAN GÜZEL
- Gelibolu Ahmet Bican`ın eserleri üzerine bir inceleme
A Study on the works of Gelibolulu Ahmed Bican
AYNUR KOÇAK
Doktora
Türkçe
2000
Türk Dili ve EdebiyatıÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiTürk Halk Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KEMAL YÜCE
- Anadoluculuk hareketi ve Türk edebiyatına etkileri
Movement of Anadoluculuk and its effects on Turkish literature
ÜMMÜHAN BİLGİN TOPÇU
Doktora
Türkçe
1999
Türk Dili ve EdebiyatıGazi ÜniversitesiYeni Türk Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF.DR. ALEMDAR YALÇIN
- Yozgat manileri üzerine mukayeseli bir araştırma (inceleme-metin-indeks-sözlük)
A Comparapive researc on mani's from Yozgat
VASFİ ADİKTİ
- Türk edebiyatında müstezad
Mustezat in Turkish literature
MUVAFFAK EFLATUN
Yüksek Lisans
Türkçe
1997
Türk Dili ve EdebiyatıKırıkkale ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA İSEN