Bir işyeri çalışanlarının sağlık algıları, davranışları, işten kaynaklanan stres ve algıladıkları desteğe ilişkin özellikleri
Health perceptions, behaviors, work-related stress and perceived support among the employees of a workplace
- Tez No: 525946
- Danışmanlar: PROF. DR. SİBEL SAKARYA
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Halk Sağlığı, Public Health
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2017
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş ve Amaç: İnsanların kendi sağlıkları üzerindeki kontrollerini artırmalarını ve sağlıklarını geliştirmelerini sağlayan sağlığın geliştirilmesi sürecinin beş alanı kapsadığı görülmektedir. Bunlar; sağlıklı kamu politikaları oluşturmak, destekleyici çevreler yaratmak, toplum eylemlerini güçlendirmek, kişisel becerileri geliştirmek, sağlık hizmetlerini yeniden düzenlemektir. Çalışanlar iş yerlerinde kimyasal faktörler, fiziksel faktörler (ışıklandırma, gürültü, iklimlendirme sistemleri), enfeksiyöz faktörler, ergonomik faktörler, beslenme ve psikososyal faktörler (şiddet, stres, iş doyumu) gibi bir takım risk etmenleri ile karşı karşıyadır. Bu çalışmada, daha sonra yürütülmesi planlanan iş yerinde sağlığın geliştirilmesi etkinliğinin ilk basamağı olarak, İstanbul Halk Sağlığı Müdürlüğü (İHSM) çalışanlarının sağlık durumu, sağlıkla ilgili alışkanlıkları ve ruh sağlığına etki eden; iş stresi, iş yaşam dengesi, örgütsel destek, yönetici desteği ve arkadaş desteği düzeyinin ve ilişkili etkenlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışma sonunda elde edilecek bulgular, çalışanların sağlıklarının geliştirilmesi ve destekleyici bir işyeri ortamı sağlanması konusunda önemli veriler sağlayacaktır. Gereç ve Yöntem: Kesitsel tipte olan araştırmanın evrenini İHSM ana bina çalışanları oluşturmaktadır. Araştırmada örneklem seçilmemiş, çalışmaya katılmayı kabul eden ve veri toplama sürecinde aktif olarak çalışmakta olan tüm çalışanlar araştırmaya dahil edilmiştir. Çalışmaya katılım oranı % 65,4'tür. Veri formu sosyodemografik özellikleri içeren anket ile Türkçe geçerlik-güvenirliği yapılmış olan iş yükü, iş kontrolü, sosyal destek, algılanan örgütsel destek, algılanan yönetici desteği, algılanan çalışma arkadaşları desteği ile iş-aile yaşam çatişması ölçeklerini kapsamaktadır. Araştırma için Acıbadem Üniversitesi Etik Kurulu tarafından etik kurul onayı 2015/6 sayılı 05.05.2015 tarihinde alınmıştır Bulgular: Araştırmaya katılan 329 çalışanın yaş ortalaması 34,81±8,73'dir, % 62'si kadındır, ortanca çalışma süresi 6 yıldır. Çalışanların % 53,3'ü memur, % 36,5'i veri giriş elemanı (VGE), % 11,2'si şoför, hizmetli ve güvenlik elemanıdır. VGE ve memur dışı çalışanlar şirket personeli olarak tanımlanmıştır. Çalışanların %39,8'inin tanısı konmuş herhangi bir hastalığı bulunmaktadır, %24'ü genel sağlık durumunu orta-kötü olarak belirtmiştir, %9'u obezdir, %34,2'si sigara içmektedir, %32,8'i fiziksel olarak inaktiftir ve günlük sebze-meyve tüketimi ortanca 2 porsiyondur. Ölçek puanları ile ilişkili olabilecek değişkenler analiz edildiğinde, cinsiyet, çocuk sahibi olma, medeni durum, sigara-alkol alışkanlıkları, fiziksel aktivite yapma durumu ile ölçek puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmamıştır (p>0,05). Katılımcılardan şu anki sağlık durumunu orta-kötü şeklinde değerlendirenler ile bir yıl öncesine kıyasla daha kötü olarak değerlendirenlerin son 6 ay içerisinde daha fazla sağlık raporu aldıkları gözlenmiştir (p<0,05). Çalışanların iş stresi düzeyi bir yıl öncesine göre sağlık durumunu kötü olarak değerlendirenlerde daha yüksektir (p<0,05). Algılanan sosyal destek düzeyi; eğitim düzeyi lise ve altı olanlarda, şirket personelinde, kronik hastalığı olmayanlarda, BKİ yüksek olanlarda ve son 6 ay içinde istirahat raporu almayanlarda yüksektir (p<0,05). Katılımcıların algıladıkları örgütsel destek düzeyi ise; eğitim düzeyi lise ve altı olanlarda, şirket personelinde, kronik hastalığı olmayanlarda yüksek bulunmuştur (p<0,05). İş-aile çatışması düzeyi; üniversite mezunu olanlarda, memur olanlarda, genel sağlık durumunu kötü olarak değerlendirenlerde ve son 6 ay içinde istirahat raporu alanlarda yüksektir (p<0,05). Ölçek puanlarının kendi arasındaki ilişkiler değerlendirildiğinde, iş stresi ile destek puanları (sosyal, yönetici, çalıma arkadaşları ve örgüt) arasında negatif yönde ilişki bulunurken; iş stresi ile iş-aile ve aile-iş çatışması arasında pozitif yönde ilişki bulunmuştur (p<0,05). Destek puanları ile iş-aile ve aile-iş çatışması arasında negatif yönde anlamlı ilişki bulunmuştur (p<0,05). Neden-sonuç ilişkileri değerlendirilirken çalışmanın kesitsel tasarımı dikkate alınmalıdır. Sonuç: Çalışanların yaklaşık % 40'ının tanı almış hastalığı bulunmaktadır, dörtte biri olumsuz sağlık algısı bildirmiştir. Sağlık davranışları açısından risk altında olanların oranı Türkiye ortalamasından fazladır. Olumsuz sağlık algısı olanlar, daha fazla iş stresi yaşamaktadır. Sosyal, yönetici, çalışma arkadaşları ve örgüt desteği arttıkça iş stresi azalmaktadır. Eğitim düzeyi arttıkça algılanan örgütsel destek ve sosyal destek azalmaktadır. Bildirilen olumsuz sağlık algısı, sahip olunan hastalıklarla ilişkili olabilir. Bu işyerindeki çalışanlarda, sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının geliştirilmesine yönelik müdahalelere gereksinim vardır. İşyeri stresini azaltmak için örgütsel ve sosyal destek artırılmalıdır. Çalışan beklentileri sosyodemografik özelliklere göre farklılık gösterdiği için, çalışanların gereksinimlerinin ayrıntılı olarak belirlenmesi uygun müdahalelerin saptanması açısından önemlidir.
Özet (Çeviri)
Background and aim: Health promotion is a process which allows people to have more control over their health and it comprises five action areas: building healthy public policy, creating supportive environments, strengthening community action, developing personal skills, and re-orienting health care services. In workplaces, workers are exposed to some risk factors, such as chemical, physical (lightening, noise, air conditioning systems), infectious, ergonomic, dietary and psychological (violence, stress, job satisfaction) factors. This study, as the starting point of another health promotion activity in workplaces, aims to determine the factors associated with mental health, such as work stress level, work life balance, organizational support, managerial and fellow workers' support, of the employees work in the Public Health Directorate of Istanbul. The study results will provide important information about improvement of health of workers and supportive environments in workplaces. Methods: This cross-sectional study was conducted among the workers employed in the main building of the Public Health Directorate of Istanbul. The study population was not sampled and all workers who were actively working during the data collection and those who accepted to participate were included in the study. Participation rate was 65.4%. The data collection form was composed of a questionnaire for socio-demographic characteristics of the participants; and the scales of work load, work control, social support, perceived organizational support, perceived managerial support, perceived support from fellow workers, and work-family life conflict (the Turkish validity and reliability of the scales had previously done). The study was approved by the Ethical Committee of the Acıbadem University in May 5, 2015 with the issue number 2015/6. Results: The average age of the total 329 participants was 34.81±8,73; 62%of them were women and the median duration of employement was 6 years. Of the total employees, 53.3% were officers, 36.5% were data entry clerks, 11.2% were drivers, servants or security officers. The staff other than officers and data entry clerks were defined as company staff. Of the total population, 39.8% have a previously diagnosed disease; 24% defined their general health status as moderate or bad; 9% were obese; 34.2% were smokers; 32.8% were physically inactive; and the median fruit and vegetable consumption was 2 portions. Regarding the possible factors associated with the scale scores, no associaten was found between gender, having children, marital status, smoking-alcohol habits, physical activity and the scores (p>0.05). It was found that, those who reported to have a moderate/bad health status, in the last 6 months, have taken a medical report more than those who described their current health to be worse than the previous year (p<0.05). Work stress level was higher among the employees who described thier health to be worse than the previous year (p<0.05). Perceived social support level was higher among those who have high school or lower education level; those who do not have a chronic disease; who have higher Body Mass Index (BMI); who had not taken a medical report in the last 6 months; and among company staff (p<0.05). Perceived organizational support was higher among those who have high school or lower education level; who do not have a chronic disease; and among company staff (p<0.05). Work-family conflict level was higher among the officers; university garduates; those who described their health status as bad; and among those who have taken a medical report in the last 6 months (p<0.05). Regarding the correlations between the scales, it was found that there was a negative correlation between work stress and support scores (social, managerial, fellow workers, and organizational); and there was a positive correlation between work stress and work-family, family-work conflict scores (p<0.05). There was also a negative correlation between support scores and family-work, work-family conflict scores (p<0.05). The cross-sectional structure of the study should be considered in making causal relations. Conclusion: 40% of the workers have a previously diagnosed disease; one fourth of them reported to have a negative health perception; and the rate of being under risk of unhealthy behaviors was higher than the national average. Those who have negative health perceptions suffer more from work stress. The higher the support (social, managerial, fellow workers, organizational) the lower the work stress. Also, the higher the education level, the lower the perceived managerial and social support. The reported perceived negative health status might be a reflection of having a disease. There is a need for health promotion activities in this workplace in order to improve the workers' health. Organizational and social support should be increased to reduce work stress. Since the expectations of the workers are related to their sociocultural background, it is important to determine their needs in detail to make proper interventions.
Benzer Tezler
- İnşaat sektöründe örgütsel iş güvenliği kültürü ve bilinçli farkındalık üzerine bir çalışma
A research on organizational safety culture and mindfulness in construction sector
GAYE SURÖZÜ
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATMA HEYECAN GİRİTLİ
- Akreditasyon belgesine sahip özel hastanelerdeki hemşirelerin, güçlendirme algıları ve yöneticilerinin liderlik davranışını algılamaları
Perceptions of nurses empowerment and the leadership behaviors that the nurses perceive in their managers in private hospitals with accreditation documentation
HAFİZE MELEK ŞALGAM
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
HemşirelikMarmara ÜniversitesiHemşirelikte Yönetim Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. YASEMİN ERGÜN
- Algılanan örgütsel adaletin pozitif örgütsel davranış üzerindeki etkisi: Bankacılık sektöründe bir araştırma
The effect of perceived organizational justice on positive organizational behavior: A study in the banking sector
FATİH İBRAHİM KURŞUNMADEN
- Sağlık sektöründe algılanan liderlik modellerinin çalışanların duygusal emekleri üzerindeki etkilerine yönelik bir uygulama: Bilecik İl Sağlık Müdürlüğü örneği
An application for the effects of leadership models perceived in the health sector on the emotional labor of employees: The case of Bilecik Provincial Health Directorate
TURGAY KANBAY
Doktora
Türkçe
2023
Sağlık YönetimiBilecik Şeyh Edebali Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ATIL TAŞER
- Empati ile psikolojik güçlendirmenin tükenmişlik üzerine etkisinde yapısal güçlendirmenin düzenleyici etkisi: Sağlık çalışanları örneği
The moderating effect of structural empowerment on the effect of empathy and psychological empowerment on burnout: The case of healthcare professionals
NECMİYE ÇEPNİ
Doktora
Türkçe
2022
Sağlık Kurumları YönetimiÇanakkale Onsekiz Mart Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYTEN AKATAY