Ergenlerde bilişsel esneklik ile psikolojik belirtiler arasındaki ilişkide duygu düzenleme güçlüğünün aracı rolünün incelenmesi
The investigation of the mediating role of emotion regulation difficulty in relationship between cognitive flexibility and psychological symptoms in adolescents
- Tez No: 525246
- Danışmanlar: DOÇ. DR. BÜLENT GÜNDÜZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Psikoloji, Education and Training, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Bilişsel esneklik, Duygu düzenleme, Duygu düzenleme güçlüğü, Ergenler, Lise öğrencileri, Psikolojik belirtiler, Ölçekler, Cognitive flexibility, Emotion regulation, Emotion dysregulation, Adolescents, High schools students, Psychological symtoms, Scales
- Yıl: 2018
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Mersin Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada ergenlerde bilişsel esneklik ve psikolojik belirtiler arasındaki ilişkide duygu düzenleme güçlüğünün aracı rolünün etkisinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Bu doğrultuda, araştırmanın örneklemini 2017-2018 eğitim öğretim yılında Kadıköy,Ümraniye ve Ataşehir ilçelerinde liseye devam eden 262'si (%47,3) kız ve 292'si (%52,7) erkek olmak üzere toplam 554 birey oluşturmuştur. Ergenlerin bilişsel esneklik düzeylerine ilişkin veriler Çelikkaleli (2014a) tarafından uyarlanan ''Bilişsel Esneklik Ölçeği'' (Martin ve Rubin,1995) ile, psikolojik belirtilere ilişkin veriler Şahin ve arkadaşları (2002) tarafından uyarlanan ''Kısa Semptom Envanteri'' (Derogatis ,1982) ile son olarak aracı değişken olan duygu düzenleme güçlüğüne ilişkin veriler Rugancı ve Gençöz (2008) tarafından uyarlaması yapılan '' Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği'' (Gratz ve Roemer, 2004) ile toplanmıştır. Ayrıca kişisel bilgiler araştırmacı tarafından hazırlanan ''Kişisel Bilgi Formu'' ile toplanmıştır. Elde edilen veriler SPSS 23 ve Amos 21 programları kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin analizinde ''Pearson Korelasyon analizi'' ve aracılık etkisini belirleyebilmek amacıyla ''Yol (path) Analizi'' kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre, bilişsel esneklik ile duygu düzenleme güçlüğü arasında negatif; bilişsel esneklik ve psikoloji belirtiler alt boyutları arasında (depresyon, anksiyete, olumsuz benlik, somatizasyon) negatif yönlü anlamlı ilişki olduğu diğer taraftan bilişsel esnekllik ile hostilite alt boyutu arasında ise anlamlı bir ilişki olmadığı gözlenmiştir. Ayrıca, duygu düzenleme güçlüğü ile psikolojik belirtiler alt boyutları ile pozitif yönlü anlamlı bir ilişki mevcuttur. Araştırmadan elde edilen bir diğer bulgu da, bilişsel esneklik ile depresyon, anksiyete, olumsuz benlik, somatizasyon arasındaki ilişkide duygu düzenleme güçlüğünün tam aracı role sahip olduğu bulgusudur. Ayrıca, bilişsel esneklik ve hostilite arasındaki ilişkide duygu düzenleme güçlüğünün ''baskılayıcı (suppression) değişken'' rolüne sahip olduğu gözlenmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgular ve sonuçlar ilgili alanyazın çerçevesinde tartışılmıştır.
Özet (Çeviri)
In this study, it is aimed to examine the effect of the mediating role of difficulty in emotion regulation, in relation between cognitive flexibility and psychological symptoms. In this direction, a total of 554 individuals, 262 (%47.3) girls and 292 (%52.7) boys of whom, who continued to study in the districts of Kadıköy, Ümraniye and Ataşehir during the academic year of 2017-2018, formed the sample of research. Data related to adolescents' levels of cognitive flexibility were collected via ''Cognitive Flexibility Scale'' (Martin and Rubin, 1995) adapted by Çelikkaleli (2014a), data regarding psychological symptoms were collected via ''Brief Symptom Inventory'' (Derogatis, 1982) adapted by Şahin and his friends (2002) and finally, data related to difficulty in emotion regulation as a mediating variable were summed up with ''Difficulty in Emotion Regulation Scale'' (Gratz and Roemer, 2004) adapted by Rugancı and Gençöz (2008). In addition, personal information were collected by the“Personal Information Form”prepared by the researcher. The obtained data were analyzed by using SPSS 23 and Amos 21 programs. In the analysis of the data, ''Pearson Correlation Analysis '' and ''path analysis '' were used in order to determine the mediating effect. According to research findings, it has been observed that there was a negative relationship between cognitive flexibility and difficulty in emotional regulation, and also between cognitive flexibility and sub-dimensions of psychological manifestations (depression, anxiety, negative self, somatization), and there was no significant relationship between cognitive flexibility and hostility sub-dimensions. Furthermore, there is a positively meaningful relationship between difficulty in emotional regulation and sub-dimensions of psychological symptoms. Another finding from the study is that emotion regulation difficulty has a fully mediating role in relationship between cognitive flexibility and depression, anxiety, negative self, and somatization. In addition, it has been observed that in the relationship between cognitive flexibility and hostility, emotion regulation difficulty has a role of ''suppression variable''.
Benzer Tezler
- Bilişsel esneklik ile depresif belirtiler arasındaki ilişkide duygu düzenleme becerilerinin aracı rolünün incelenmesi
Investigation of the mediating role of emotion regulation skills in the relationship between cognitive flexibility levels and depressive symptoms of adolescents
EZGİ ÖZTOP
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
PsikolojiTrabzon ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FATİH KOCA
- Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan ergenlerde bilişsel kopma sendromu (yavaş bilişsel tempo) belirtileri, psikolojik esneklik düzeyleri ve yürütücü işlevlerin değerlendirilmesi
Slow cognitive tempo symptoms, psychological flexibility levels andevaluation of executive functions in adolescents with attention deficit and hyperactivity disorder
GİZEM BUKET YAYLA COŞGUN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
PsikiyatriSağlık BakanlığıÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GONCA ÖZYURT
- Ergenlerde dijital oyun bağımlılığı, bilişsel esneklik ve psikolojik belirtiler arasındaki ilişkinin incelenmesi
An examination of the relationship between digital game addiction, cognitive flexibility, and psychological symptoms in adolescents
FATMA KARAKUŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Psikolojiİstanbul Gelişim ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FATİH BAL
- Ergenlerde esrar kullanım bozukluğunun üst-bilişler, bilişsel esneklik, emosyonel disregülasyon ve depresyon-anksiyete belirtileri ile ilişkisi
The relationship between cannabis use disorder in adolescents and metacognitions, cognitive flexibility, emotional dysregulation, and depressive–anxiety symptoms
NEVAL KIZIL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
PsikiyatriDicle ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MASUM ÖZTÜRK
DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA SUBAŞI TURGUT
- Ergenlik depresyonunun sağaltımında sorun çözme terapisi etkililiğinin bireysel ve grup formatı açısından karşılaştırılması
Comparison of the efficacy of problem solving therapy in terms of individual therapy and group therapy format
SİNEM ÖZTÜRK
Doktora
Türkçe
2023
PsikolojiAydın Adnan Menderes ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET ESKİN