Uygurcada eylem çekimi
The Structure of the verbs in Uighur
- Tez No: 51657
- Danışmanlar: PROF.DR. PULAT OTKAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Doğu Dilleri ve Edebiyatı, Eastern Linguistics and Literature
- Anahtar Kelimeler: Dil bilgisi-eylem, Dil bilgisi-çekim ekleri, Sinoloji, Uygurca, Grammar-verb, Grammar-inflections, Sinology, Uighur language
- Yıl: 1996
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Bu çalışmanın birinci bölümü olan Giriş bölümünde, çalışmanın konusuna, amacına, önemine ve yöntemine yer verilmiştir. îkinci bölümünde, Uygurcanın yapısıyla ilgili genel bilgiler verilmeye çalışılmış, üçüncü bölümündeyse eylem çekimi ele alınmıştır. Uygurcada eylemlerde zaman, geçmiş saman, şimdiki zaman ve gelecek zaman diye üçe ayrılmaktadır. Geniş zamana karşılık gelen zaman genelde şimdiki zaman içinde bölümlere ayrılmaktadır. Uygurcada zaman zaman yardımcı eylemlerle kurulan çekimlerin, bu üç zamanla içice ele alındığı görülmektedir. Türkçede kipler dokuza ayrılırken Uygurcada daha fazla kip çeşidinin adı geçmektedir. Bu kiplerin Türkçe anlamlarına bakıldığında pek çoğunun Türkçedeki istek ve dilek-koşul kiplerine karşılık geldiği görülmektedir. Uygurcada yardımcı eylem kimi zaman ekeylem ve bağlaçları da içermektedir. Uygurcada eylemsiler Türkçede olduğu gibi eylemlikler, ortaçlar ve ulaçlar diye üçe ayrılırsa da Uygurcada eylemsileri türeten ekler genelde Türkçede eylemsileri türeten eklerle aynı deg ildir. Eylem çekiminin vazgeçilmez öğelerinden biri olan kişi ekleri, Uygurcayla Türkçede aynı sayıda değildir. Türkçede çekimli bir eylemde soru eki“mi”dir ve ses uyumuna göre bu ek“mı, mu, mü”olmaktadır. Uygurcada soru eki 184..:... ??“.?/?.-”. -i ^..-.? -". »',- -: -.7. '!->>.*
Özet (Çeviri)
S U M M A R Y In the -first chapter o-f this thesis., which is the introduction, the scope, purpose,, signif 'icance and method o-F the study were. explained. In the second chapter, some general knowledge was given abont the structure of Uighur and in the third chapter,, verb inflections were investigated. The tense in Uighur verbs is divided into three categories such as past, present and future. The tense which corresponds to the present tense is generally treated in the semantic scale of the Present Continuous Tense. The auxiliary verbs in Uighur can be inflected like the main verbs. The concept of mood is viewed in nine*, categories in Turkish. Although the concept of mood can be viewed as imperative, condition, subjunctive, objective and indicative, there are a number of various moods in the Uighur Language. The corresponding strategies can mostly be realised as subjunctive and conditional moods in Turkish. The verbal categories in both Uighur and Turkish can be divided into three such as infinitives, participles and gerunds. The personal endings, which are an indispensable part of the verbal inflections, can be realised in six in Turkish but more categories in Uighur. The question tag in Uighur is“--mu”but“-ma”can also be used especially in dialogues. The negation morpheme in both Uighur and Turkish is inserted in the verbal stem and it is“-ma/-m'3”. 183 \
Benzer Tezler
- Prens Kalyanamkara ve Papamkara hikayesinin Uygurcasının söz dizimi
Syntax of D`Uygur version the story of "Prens Kalyanamkara Paramkara
SEMRA ALYILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
Türk Dili ve EdebiyatıAtatürk ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Eğitimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MUHSİNE BÖREKÇİ
- Modern Uygur Türkçesinde fiil
Başlık çevirisi yok
HÜLYA KASAPOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1988
Türk Dili ve EdebiyatıGazi ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET BİCAN ERCİLASUN
- Uygur ve Özbek Türkçelerinde fiil
Başlık çevirisi yok
RIDVAN ÖZTÜRK
Doktora
Türkçe
1992
Türk Dili ve EdebiyatıGazi ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF.DR. AHMET BİCAN ERCİLASUN
- Orta Türkçede fiilimsiler
Verbalia suffixes in Middle Turkic
NESRİN BAYRAKTAR
Doktora
Türkçe
2000
Türk Dili ve EdebiyatıHacettepe ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÜLKÜ ÇELİK ŞAVK